ଗଙ୍ଗା ତୀରରେ, ମନୋହର ଓ କମଳ ପଙ୍କଜ ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଗୋରା ଚାମଡ଼ି, ନୂତନ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଶୁଭ୍ର ଓ ମୃଦୁ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପସୀ ନାରୀ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଚୁଲି ଖୋଲା ଥିଲା, ହାତ ଦ୍ୱାରା ସେ ଚୁଲିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିଲେ। ଯୌବନ, ରୂପ, ଆକୃତି ଓ ଆକର୍ଷଣରେ ସେ ଅପୂର୍ବ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଭଙ୍ଗିମା, ଚାହାଣି, ଖେଳା ଦୃଷ୍ଟି, ନୟନ ଚଞ୍ଚଳତା, ଚୌଡ଼ା କଟି, ସ୍ଲିମ୍ ନିତମ୍ଭ, ଉନ୍ନତ ଉରସ୍ଥଳ ଓ ମୃଦୁ ହସ ଏହାକୁ ଅଧିକ ମନୋହର କରିଥିଲା। ଘନ ଚୁଲି, ନୂପୁର ଧ୍ୱନିତ ଚରଣ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବ ଓ ମଧୁର ହସ ସହିତ, ତାଙ୍କର କଥା ଓ ମୃଦୁ କଥୋପକଥନ ପୃଥିବୀର ତିନି ଲୋକର ରୂପକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲା। ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ, ଭାଷଣ, ରୂପ, ଗୁଣ ଓ ଆକର୍ଷଣ ସରସ୍ୱତୀ, ପାର୍ବତୀ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅସମ୍ମାନିତ ହେଉଥିଲେ। ସେ ଶାନ୍ତ ରୂପରେ ଆସି, ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥିଲେ। ଏମିତି ରୂପର ଦର୍ଶନରେ ରାଜା ଶାନ୍ତନୁଙ୍କର ଚମଡ଼ି ଉଠିଯାଇଥିଲା, ସେ ତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ଦେଖିବାରେ ତୃପ୍ତି ହୁଏନି। ଏପରି ଭାବେ ଗଙ୍ଗା ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ହୃଦୟରେ ଆକର୍ଷଣ ଓ ସ୍ନେହ ଅନୁଭବ କଲେ, ଏବଂ ଖେଳା ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ ତୃପ୍ତି ହେଉନଥିଲେ। ଗଙ୍ଗା ଆକାଂକ୍ଷା ଭରି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ସେ ଏକ ଅପ୍ସରା କିମ୍ବା କିନ୍ନରୀ ପରି ମନୋହର ଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ମୁହଁ ଖୁସିରେ ଚମକିଉଠିଲା, ତାଙ୍କର ରୂପ ରାଜମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲା। ତେଣୁ ରାଜା ମୃଦୁ ଓ ମନୋହର କଥାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ତୁମେ କି ଦେବୀ, ଦାନବୀ, ଗନ୍ଧର୍ବୀ କିମ୍ବା ଅପ୍ସରା? କିମ୍ବା ଯକ୍ଷୀ, ନାଗକନ୍ୟା କିମ୍ବା ମାନବୀ? ଯେଉଁହେଉଥିବ, ଦେବତାସମାନ ଏ ମହିଳେ, ମୋ ରାଣୀ ହେଉ। ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟକୁ ବଶ କରିଛ; ମୋର ସମସ୍ତ ଧନ ତୁମର; ଦେବଜନ୍ମା, ରୂପବତୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି।” ରାଜାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଗଙ୍ଗା ମୃଦୁ, ମନୋହର ହସ ସହିତ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କର କ୍ଷେମ କାମନା କଲେ। ତୀରେ ଘୁରୁଥିବା ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଗଙ୍ଗା ଭିତରେ ଭାସୁମାନେ ଦିଆଥିବା ଶର୍ତ୍ତକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସେ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ଆଶାରେ ଏବଂ ପ୍ରତୀପଙ୍କ କଥା ସ୍ମରଣ କରି ଏହି ମହାଭୂମିପତିଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଆସିଲେ। ଭାସୁଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଗଙ୍ଗା ଭାବିଲେ—“ଏହି ସମୟ ଉପଯୁକ୍ତ”—ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ଏମିତି କହିଲେ— “ମୁଁ ତୁମର ରାଣୀ ହେବି, ଏବଂ ସଦା ତୁମର ଆଜ୍ଞାକୁ ମାନିବି; କିନ୍ତୁ ମୋ କୃତ୍ୟ ଯାହା କିଛି ହେଉ, ତୁମେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ ନାହିଁ। ମୁଁ ଯାହା କରିବି, ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ହେଉ, ତୁମେ ତାହା ବାଧା ଦେବେ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ମୋତେ କଠୋର କଥା କହିବେ ନାହିଁ। ଯଦି ଏହି ଶର୍ତ୍ତ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବି। ଏହା ମୋ ଶର୍ତ୍ତ, ରାଜା; ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର। ତୁମର ପିତା ମୋତେ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ; ଏବେ ମୁଁ ତୁମର ସ୍ତ୍ରୀ ହେବି।” ଏପରି କହିବା ପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରତବଂଶୀ ଶାନ୍ତନୁ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ସେ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ “ଏହିପରି ହେଉ” ବୋଲି ସଂକଳ୍ପ କଲେ, ଏବଂ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ। ଗଙ୍ଗା ଏକ ଦ୍ୱିତୀୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଶାନ୍ତନୁ ତାଙ୍କ ସହ ଇଚ୍ଛାମତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କଲେ। ଶର୍ତ୍ତକୁ ମନେ ରଖି, ଶାନ୍ତନୁ କେବେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେନି; ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର, ଚାଳଚଳନ, ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ତୃପ୍ତ ହେଲେ। ଗଙ୍ଗାଙ୍କର ସେବା ଓ ଗୁପ୍ତ ସ୍ନେହରେ ଶାନ୍ତନୁ ଆତ୍ମସାନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ତିନି ଧାରା ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବୀ ଗଙ୍ଗା ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ମାନବ ଶରୀର ଧାରଣ କରି ଜ୍ଵଳମାନ ହେଲେ। ସେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ, ଏବଂ ଦୈବ ଓ ମୃତ୍ୟୁଲୋକର ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କଲେ। ରାଜା ଏତେ ସୁଖ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ ଯେ, ବର୍ଷ, ଋତୁ, ମାସ କେବେ କେମିତି ପରିବା ଜାଣିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଭାବେ ଦେବୀ ଗଙ୍ଗା ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ଦିବ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ, ଏବଂ ଆଠ ଜଣ ଦେବତାସମ ସନ୍ତାନକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। କିନ୍ତୁ, ଏହି ସନ୍ତାନମାନେ ଜନ୍ମ ନେବା ସହିତ, ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗା ନଦୀରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଉଥିଲେ, ଗଳା ଧରି ତାଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇ ଦେଉଥିଲେ। “ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଛି,” ବୋଲି ଗଙ୍ଗା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁକୁ ନଦୀରେ ଡୁବାଇ ଦେଉଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଏହା ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିଲା ନାହିଁ। ତଥାପି, ତାଙ୍କୁ ହରାଇବା ଭୟରେ ଶାନ୍ତନୁ କିଛି କହୁନଥିଲେ; ଏହି କାରଣ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇ, ଗଙ୍ଗା କେବେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ମାଗିଲେ ନାହିଁ; ସେ ସପ୍ତ ବର୍ଷରେ ସପ୍ତ ସନ୍ତାନକୁ ନଷ୍ଟ କଲେ। ଧର୍ମପାଳନ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତନୁ କେବେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେନି; କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଏଷ୍ଟମ ସନ୍ତାନକୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ବେଳେ ଶାନ୍ତନୁର ଧୃଢ଼ତା ଭଙ୍ଗିଗଲା। ଏଷ୍ଟମ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେବା ସମୟରେ ଗଙ୍ଗା ହସୁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଯିବାବେଳେ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଜ୍ୱାଳିତ ଶାନ୍ତନୁ କହିଉଠିଲେ— “ତାଙ୍କୁ ମାରନ୍ତୁ ନାହିଁ! ତୁମେ କିଏ? କାହିଁକି ନିଜ ପୁଅମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛ? ନିଜ ସନ୍ତାନକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ମହାପାପ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଭୟଙ୍କର ଦୋଷରେ ଲିପ୍ତ ହେଉଛ। ମୁଁ ପୁଅ ପାଇଁ ଆଶା କରେ, ତୁମ ପୁଅକୁ ମୁଁ ମାରିବି ନାହିଁ, ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ ହେଲା, ଏହି ପୁରୁଣା ବସ୍ତ୍ର ଭଳି ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଶେଷ।” ଏଭଳି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାରେ ଗଙ୍ଗା ଓ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଜୀବନ ଗଢ଼ିଯାଇଥିଲା।