ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଦୁଃଖ, ଭୟ ଓ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ, ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଦ୍ରା ଓ ମଧୁର ଜାଗ୍ରଣ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୁଖରେ ଅତିବାହିତ କରୁଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକମାନେ ନିୟମ ଏବଂ ଶିଷ୍ଟାଚାରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସର୍ବୋପରି ମାନିଥିଲେ; କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ବୈଶ୍ୟମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ଶୂଦ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ସେବା କରୁଥିଲେ। ମୃଗ, ବନ୍ୟପଶୁ, ହରିଣ, ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧତା ରହିଥିଲା। ଶାନ୍ତନୁ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବା ସମୟରେ କୌଣସି ଅନାବଶ୍ୟକ ହତ୍ୟା ହେଉନଥିଲା, ଦୁଃଖୀ, ଅସହାୟ କିମ୍ବା ପଶୁରୂପରେ ଥିବା ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟ ନିରାପଦ ଥିଲେ। ସେ ରାଜା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପିତା ସ୍ୱରୂପ ହୋଇଥିଲେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ହସ୍ତିନାପୁରରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କର ତେଜ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ, ଶକ୍ତି ପବନ ସମାନ, କ୍ରୋଧ କାଳ ସମାନ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ମାଟି ସମାନ ଥିଲା। ରାଜା ଜ୍ଞାନୀ, ସତ୍ୟବାନ୍, ପ୍ରଜାପ୍ରେମୀ ଏବଂ ଶୋଭାମୟ ବନ, ପାହାଡ଼ ଓ ଝରଣା ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅଥିଲେ। ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ଶିକାରରେ ବହୁତ ଆସକ୍ତି ଥିଲା, ସେ ବନରେ ହରିଣ ଓ ବନ୍ୟମହିଷ ଶିକାର କରୁଥିଲେ। ଏକଦିନ ସେ ଏକାକି ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଘୁରୁଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଆସୁଥିଲେ। ସେଠି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତା ମହିଳାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ମହିଳା ଏମିତି ତେଜସ୍ୱି ଓ ଶୋଭାମୟ ଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମୃଦ୍ଧି ନିଜେ ଦେହଧାରଣ କରିଥିବା ପ୍ରତିତି ହୁଏ। ତାଙ୍କର କୌଣସି ଦୋଷ ନଥିଲା, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଶୁଭ୍ର ଓ କୋମଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଚର୍ମର ରଙ୍ଗ କମଳର ବିତନ୍ତୁ ସମାନ ଜ୍ଵଳମାନ ଥିଲା, ଦେହ ନୂତନ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ବସ୍ତ୍ର ଧୋଇଥିଲେ, ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ବନମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର କେଶ ଖୋଲା ଥିଲା, ହାତରେ କେଶ ଛୁଇଁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଯୌବନ, ରୂପ, ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶରୀରର ସମୁଚିତ ଗଠନରେ ସେ ଅପୂର୍ବା ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଭଙ୍ଗିମା, ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି, ଚଞ୍ଚଳ ଦୃଷ୍ଟି, ଚକ୍ଷୁର ଚଳନ, ନିତମ୍ଭର ଭାର, କଟିର ସୁକୁମାରତା, ଉଦାର ସ୍ତନ, ଚେଷ୍ଟା ଓ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅପୂର୍ବ ଆକର୍ଷଣ ଥିଲା। ଘନ କେଶ, ଚରଣର ଗୁଣ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚିହ୍ନ ଓ ହାସ୍ୟରେ ସେ ତିନି ଲୋକର ରୂପକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମୃଦୁ କଥା, ମଧୁର ସମ୍ବାଦ, ଅପୂର୍ବ ଶବ୍ଦ ଓ ଆକର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ସେ ସରସ୍ୱତୀ, ପାର୍ବତୀ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ। ସେ ଶାନ୍ତ ରୂପରେ ଆସି, ସମସ୍ତ ଅପଶକୁ ଦୂର କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଶରୀରର ରୋମାଞ୍ଚ ହେଲା, ତାଙ୍କର ରୂପ ଓ ତେଜରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଇ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସମାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ସେ ମହିଳା ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆନୁରାଗ ଓ ସ୍ନେହ ଅନୁଭବ କରି, ଚଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ଗଙ୍ଗା ଦେବୀ ଆଶାକ୍ତିରେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ଚଞ୍ଚଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଆକର୍ଷଣ ଦେବକନ୍ୟା କିମ୍ବା କିନ୍ନରୀ ସମାନ ଥିଲା। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଶାନ୍ତନୁ ମନରେ ଅପାର ଆନନ୍ଦ ବୋଧ କଲେ, ସେ ରୂପରେ ସମସ୍ତ ରାଜନୀମାନେଠାରୁ ଅଧିକ ଶୋଭାମୟ ଥିଲେ। ତାପରେ ରାଜା ମୃଦୁ ଓ ମଧୁର କଥାରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ—"ତୁମେ କି ଦେବୀ, ଦାନବୀ, ଗନ୍ଧର୍ବୀ, କିମ୍ବା ଅପ୍ସରା? କିମ୍ବା ଯକ୍ଷୀ, ନାଗକନ୍ୟା, କିମ୍ବା ମାନବୀ? ଯେହେଉଁ ତୁମେ, ଦେବତାସମାନେ, ମୋର ରାନୀ ହେବା।" "ତୁମେ ମୋ ମନକୁ ବନ୍ଧିଛ, ମୋର ସମସ୍ତ ଧନ ତୁମର, ଦେବଜନ୍ମା, ରୂପବତୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି।" ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ମହିଳା ମୃଦୁ ହାସ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦ ଭାବରେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକାମନାରେ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ। ତିନି ବସୁଙ୍କ ସହ କୃତ ଚୁକ୍ତି ମନେ ପକାଇ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱୀକାର କଲେ। ସେ ସମୟରେ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନ କାମନା କରି, ପୃଥିବୀପତି ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ଏବଂ ପ୍ରତୀପଙ୍କ ଶବ୍ଦକୁ ମଧ୍ୟ ମନେ ପକାଇଲେ। ବସୁଙ୍କ ଶାପରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, "ଏହି ସମୟ ଉପଯୁକ୍ତ," ଭାବି, ରାଜାଙ୍କୁ ମନମୋହକ କଥା କହିଲେ। "ରାଜନ୍, ମୁଁ ତୁମର ରାନୀ ହେବି, ତୁମ ଇଚ୍ଛାରେ ଚଳିବି, କିନ୍ତୁ ମୋ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ ନାହିଁ। ମୁଁ ଯାହା କରିବି, ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, ତାହାକୁ ତୁମେ ବାଧା ଦେବେ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଥା କହିବେ ନାହିଁ। ଯଦି ମୁଁ ତୁମ ସହ ବସିବା ସମୟରେ ତୁମେ ମୋତେ ବାଧା ଦେଉଛ, କିମ୍ବା ଅପ୍ରିୟ କଥା କହୁଛ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଚଲିଯିବି। ଏହି ମୋର ଶର୍ତ୍ତ, ରାଜନ୍, ଯଦି ଚାହଁ, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର। ତୁମ ପିତା ମୋତେ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମର ପତ୍ନୀ ହେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।" ସେ ଭାବେ କହିବା ସହିତ, ଶାନ୍ତନୁ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ, ଏହି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ନାରୀକୁ ପାଇ ଗଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ "ଏମିତି ହେଉ" ବୋଲି ଶପଥ କଲେ, ଓ ତାଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇ ଏକାଠି ନେଇ ଗଲେ। ସେ ମହିଳା ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସମାନ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ; ଶାନ୍ତନୁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସେତେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଶର୍ତ୍ତ ମନେ ରଖି, ସେ କେବେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର, ରୂପ, ଗୁଣ ଦେଖି ରାଜା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ମନୋଯୋଗ ଓ ଗୁପ୍ତ ସ୍ନେହରେ ଶାନ୍ତନୁ ଗଭୀର ସନ୍ତୋଷ ଅନୁଭବ କଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ହେଲେ। ତିନି ଧାରା ଭିତରେ ବହୁଥିବା ଦେବୀ ଗଙ୍ଗା ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କରି ମାନବୀ ରୂପେ ଅପୂର୍ବ ଶୋଭା ନେଇ ଦେଖାଦେଲେ। ସେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ, ଦେବେଶ୍ୱର ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ, ଭାଗ୍ୟ ଓ ଆଶାକ୍ତିରେ ଏକତ୍ରିତ। ସମ୍ପୃକ୍ତି, ପ୍ରେମ, ଦକ୍ଷତା ଓ ମଧୁର ହାସ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଅପାର ସନ୍ତୋଷ ଦେଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କ ସହ ଇଚ୍ଛାମତେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ବର୍ଷ, ଋତୁ, ମାସ କେମିତି କଟିଯାଉଛି ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ କରିପାରୁନଥିଲେ।