ଏକ ସମୟର କଥା, ରାଜା ମହାଭିଷ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠାରେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ମନୋହର କରିଥିଲେ। ସେ ଏକ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଏବଂ ଏକ ଶତ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥିଲେ। ଏକଥର, ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ଏହି ସମୟରେ ଅନେକ ରାଜା ଋଷିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଏବଂ ମହାଭିଷ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ। ସେଇ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ଦେବୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ବାୟୁରେ ତାଙ୍କ ପୋଶାକ ଉଡ଼ିଯାଇ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ରାଜା ମହାଭିଷ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ତାକି ରହିଲେ। ଏହା ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ଖୁସି ହେଲେ ନାହିଁ ଏବଂ ମହାଭିଷଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ, “ତୁମେ ପୁନିଥରେ ମାନବ ଜନ୍ମ ନେବା। ଏହି ଜନ୍ମ ପରେ ମାତ୍ର ତୁମେ ପୁନି ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରିପାରିବା। ଗଙ୍ଗା ଦେଖି ତୁମ ମନ ମୋହିତ ହୋଇଥିଲା, ତେଣୁ ସେ ମାନବ ଲୋକରେ ତୁମକୁ ଦୁଃଖ ଦେବା। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ କ୍ରୋଧିତ ହେବ, ଏହି ଶାପର ଶକ୍ତିରେ ମୁକ୍ତି ପାଇବା।” ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ଗଙ୍ଗା ଦେବୀ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ମହାଭିଷଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ପିତା ପ୍ରତୀପଙ୍କୁ ମନରେ ଚିନ୍ତା କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଭାବି, ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଗଙ୍ଗା ରାସ୍ତାରେ ଯାଉଥିଲେ, ସେଠାରେ ତିନି ବାସୁ ଦେବତାମାନେ ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଦେଲେ। ଗଙ୍ଗା ପଚାରିଲେ, “ତୁମେ ଏମିତି ଦୁଃଖରେ କାହିଁକି? ସବୁ ଠିକ୍ ଅଛି କି?” ବାସୁମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଏ ମହାନଦୀ, ଆମେ ଏକ ଛୋଟ ଅପରାଧ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ବସିଷ୍ଠଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଶାପିତ ହୋଇଛୁ। ଆମେ ଅବିବେକରେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଲୁଚାଇଦେଇଥିଲୁ, ତେଣୁ ସେ ଆମକୁ ଶାପ ଦେଲେ—‘ତୁମେ ମାନବ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେବା।’ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କଥା ଫେରାଯିବା ନୁହେଁ। ତୁମେ ମାନବ ମହିଳା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଅ, ଏବଂ ଆମକୁ ପୃଥିବୀରେ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ଦିଅ।” ଗଙ୍ଗା ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଠିକ୍ ଅଛି, ମୁଁ ଏହି କାମ କରିବି।” ଏବଂ ସେଉଁଠି କହିଲେ, “ପ୍ରତୀପଙ୍କ ପୁଅ ଶାନ୍ତନୁ, ଯିଏ ବିଶ୍ୱରେ ବିଖ୍ୟାତ, ସେ ମାନବ ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ନେବେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି କାମ ହେବ। ତୁମେ ଯଦି ଚାହ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି।” ବାସୁମାନେ କହିଲେ, “ଆମେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଆମକୁ ତୁମେ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରାଅ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମେ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତି ପାଇବୁ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ଗଙ୍ଗା ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ, “ଏମିତି ହେବ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପୁଅ ହେଉ, ତେଣୁ ତାଙ୍କ ସହ ମୋର ସଂଯୋଗ ଅର୍ଥହୀନ ହେବ ନାହିଁ। ତୁମେ ମାନ୍ୟତା ଦେଉଛ, ଆମେ ସବୁ ଜଣେ ଆମ ଶକ୍ତିର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଦେବୁ, ଏହାରେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେବ।” ସେଉଁଠି ଏହି ମଧ୍ୟ କହିଦେଲେ—“ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବଂଶ ଚାଲିବ ନାହିଁ; ତେଣୁ ସେ ପ୍ରବଳ ହେବେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ହେବ ନାହିଁ।” ଏହିପରି ଚିନ୍ତାରେ, ରାଜା ପ୍ରତୀପ ସଦା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଉପରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ। ସେ ବର୍ଷରୁ ବର୍ଷ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ବସି, ଜପ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ଗଙ୍ଗା ଦେବୀ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଗୁଣମୟ ନାରୀ ରୂପେ ଜଳରୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେ ଦେବୀ, ଦୀପ୍ତିମାନ ମୁହଁ ସହିତ, ପ୍ରତୀପଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଜଂଘା ଉପରେ ବସିଲେ, ଯେଉଁଠି ରାଜା ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିଲେ। ପ୍ରତୀପ ଏହା ଦେଖି, ଅତି ନୀତିଜ୍ଞ ଏବଂ ଧର୍ମର ତତ୍ତ୍ୱ ବୁଝୁଥିବା ରାଜା, ମୃଦୁ କଥାରେ ପଚାରିଲେ, “ଧନ୍ୟବାଦ ଦେବୀ, ତୁମର କୋଣସି ଇଚ୍ଛା ଅଛି କି? ମୁଁ କ’ଣ କରିପାରିବି?” ଗଙ୍ଗା କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ଚାହେଁ, ରାଜା। ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର; ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଥିବା ନାରୀଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଧର୍ମସ୍ଥ ନୁହେଁ।” ପ୍ରତୀପ କହିଲେ, “ମୁଁ କେବେ ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ଜନାନୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜାତିର ନାରୀଙ୍କୁ ଚାହୁଁ ନାହିଁ; ଏହି ମୋର ଧର୍ମ ପ୍ରତିଜ୍ଞା। ଯିଏ ନିଜ ଜନାନୀକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ନାରୀଙ୍କୁ ଚାହେ, ସେ ଜନ୍ମ-ଜନ୍ମାନ୍ତରେ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉନାହିଁ। ତୁମେ ମୋର ଭୋଗ୍ୟ ନୁହଁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଭଳି ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରିପାରିବି ନାହିଁ। ତୁମେ ମୋର ଦକ୍ଷିଣ ଜଂଘା ଉପରେ ବସିଛ; ଏହି ଆସନ ଜନାନୀ ବା ବଁଶଧର ନାରୀମାନେ ପାଇଁ। ବାମ ଜଂଘା ଭୋଗ୍ୟ ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ରହିଛି, ତୁମେ ଏହା ନେଇ ଅସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଭୋଗ୍ୟ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରିପାରିବି ନାହିଁ। ତୁମେ ମୋର ବହୁଁ ହେଉ, ମୁଁ ପୁଅ ପାଇଁ ତୁମକୁ ବାଛିଲି।” ଗଙ୍ଗା ମୃଦୁ ହସି କହିଲେ, “ଯଥା ଧର୍ମଜ୍ଞ, ମୁଁ ତୁମ ପୁଅ ସହ ବିବାହ କରିବି। ତୁମ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ, ମୁଁ ଭାରତ ବଂଶକୁ ମହିମାମୟ କରିବି। ତୁମର ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନ କରିବାକୁ ମୋତେ ଶତ ବର୍ଷ ଲାଗିଯିବ, ତଥାପି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ। ତୁମ ବଂଶର ମହତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ମୁଁ ଏଠି ଯେଉଁ ଚୁକ୍ତି ହେଲା, ତାହା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି। ତୁମ ପୁଅ କେବେ ମୋ ଉପରେ ସନ୍ଦେହ କରିବେ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ରହି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହ ଦେବି।” ଏଭଳି କହି, ଗଙ୍ଗା ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ପ୍ରତୀପ ଆଶା କରି ରହିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେବେ, ଏହା ମନେ ରଖି।