ଏକ ସମୟର କଥା, ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଶୁଲ୍କ ଦେଉଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ପୁନଃ ଅଜାମୀଢ଼ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ଅଧୀନ କରିଲେ । ସେ ମହାବଳୀ ରାଜା ପୃଥିବୀକୁ ପୁନଃ ଅଧିକାର କରି, ବହୁତ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ । ଏହି ଅଜାମୀଢ଼ ଅନେକ ଦାନ-ଧର୍ମ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସମ୍ବରଣଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କନ୍ୟା ତପତୀ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରୁ କୁରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ । ସମସ୍ତ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଜାଣି ରାଜା ଭାବେ ଚୟନ କରିଥିଲେ । କୁରୁଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ କୁରୁବଂଶ ଦୃଢ଼ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଏବଂ କୁରୁଜାଙ୍ଗଳ ତାଙ୍କ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା । ସେ ମହାତ୍ମା କୁରୁ ତାଙ୍କ ତପସ୍ଯା ଦ୍ୱାରା କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପବିତ୍ର କଲେ, ଏହିପରି ଅଶ୍ୱବତ୍ ଓ ଚୈତ୍ରରଥ ମୁନିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁତ୍ର ଜନମେଜୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନେ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପଞ୍ଚପୁତ୍ରୀ ଦେବୀ ଏହି ପଞ୍ଚ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ—ଅବିକ୍ଷିତ, ପରିକ୍ଷିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶବଳାଶ୍ୱ, ଆଦିରାଜ, ବିରାଜ ଓ ବଳବାନ୍ ଶାଲ୍ମଳି । ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା, ଭଙ୍ଗକାର, ଜିତାରି ଏହି ଅଷ୍ଟମ ପୁତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ସେମାନଙ୍କ ବଂଶରେ ଜନମେଜୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସତ୍ତର, ଏବଂ ଅନେକ ମହାରଥୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ । ପରିକ୍ଷିତଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ—କକ୍ଷସେନ, ଉଗ୍ରସେନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚିତ୍ରସେନ, ଇନ୍ଦ୍ରସେନ, ସୁଶେନ ଓ ଭୀମସେନ । ଏହି ଜନମେଜୟଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ପୃଥିବୀରେ ବିଶେଷ ପ୍ରଶଂସିତ ଥିଲେ । ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରଥମ, ପରେ ପାଣ୍ଡୁ, ବହ୍ଲିକ, ନିଷାଧ, ଜାମ୍ବୁନାଦ ଓ କୁଣ୍ଡୋଦର, ପଦତି, ବସତି ଏହି ଅଷ୍ଟମ ପୁତ୍ର ଥିଲେ । ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମ ଓ ଲୋକକଳ୍ୟାଣରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ । ପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା ହେଲେ । ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ କୁଣ୍ଡିକ, ହସ୍ତି, ବିତର୍କ, କ୍ରଥ, କୁଣ୍ଡିନ ଏହି ପଞ୍ଚ ଥିଲେ । ହବିଶ୍ରବାସ୍, ଇନ୍ଦ୍ରଭ, ଅଜୟ ଭୂମନ୍ୟୁ ଏହି ତିନି ପୁତ୍ର ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ । ପ୍ରତୀପ, ଧର୍ମନେତ୍ର, ସୁନେତ୍ର ଏହି ତିନି ଭାରତବଂଶୀ ପୁତ୍ର ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତୀପ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ଅପୂର୍ବ ରାଜା ହେଲେ । ପ୍ରତୀପଙ୍କ ତିନି ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ଦେବାପି, ଶାନ୍ତନୁ ଓ ବହ୍ଲିକ । ଦେବାପି ଧର୍ମକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରି ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ଶାନ୍ତନୁ ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାର କଲେ, ବହ୍ଲିକ ମହାରଥୀ ହେଲେ । ଏହି ସମସ୍ତେ ଭାରତବଂଶୀ ଦେବତୁଳ୍ୟ ମହାରଥୀ ଥିଲେ । ଏହି ବଂଶରେ ଅନେକ ଉତ୍ତମ ରାଜା, ବ୍ରହ୍ମା ସମାନ, ଜନ୍ମିଥିଲେ । ଏମିତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦେବତୁଳ୍ୟ, ଶୂରବୀର ରାଜାମାନେ ଇଳାଙ୍କ ବଂଶକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ । ଏହି ବଂଶର ଜନମେଜୟ ନିଶ୍ଚୟ କରି ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଅନେକ ଆଶ୍ୱମେଧ ଏବଂ ବହୁତ ବଜପେୟ ଯଜ୍ଞ କଲେ । ସେ ପୁନି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞ କରି, ଅନେକ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ—ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ, ଅତିରାତ୍ର, ଉକ୍ଥ, ସୋମ ଯଜ୍ଞ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବିଧିରେ । ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏହି ରାଜା ହଜାର ହଜାର ବଜପେୟ ଓ ସତ୍ର ଯଜ୍ଞ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପରେ ଅନେକ ଧନ ଦେଇ, ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ କଲେ । ପୁନି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାରତ ମୁନି ଶୁଦ୍ଧ ଜାମ୍ବୁନାଦ ସୁନାର ହଜାର ଅମ୍ବୁଜ ଫୁଲ କଣ୍ବକୁ ଦାନ କଲେ । ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞସ୍ଥମ୍ଭ ଶତ ହସ୍ତ ପରିଧିର ସୁନାର ଥିଲା, ହଜାର ହସ୍ତ ଉଚ୍ଚତାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଏହି ସ୍ଥମ୍ଭ ମଣିମାଳା, ରତ୍ନ ଓ ଶୋଭାରେ ଭରିଥିଲେ । ସେ ସୁନା, ହାଥୀ, ଘୋଡ଼ା, ମହିଷ, ଉଠ, ବୃଷ, ଗାଈ ଦେଇଥିଲେ । ଦାସୀ, ଦାସ, ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ଦୁଧାଳୁ ଗାଈ ଓ ଚିହ୍ନିତ ଜମି ଦେଇ, କଣ୍ବକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦାନ କଲେ । ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମାସ୍ମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପରେ ଧନ ଓ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରି, ସେ ଏହି ସମୟରେ ଗ୍ରାମ ଓ ଭବନ କୋଟିକୋଟି ଦେଇଥିଲେ । ଭାରତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା 'ଭାରତୀ' ନାମର ପ୍ରସିଦ୍ଧି ହେଲା, ଏହି ଭାରତବଂଶ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା । ଏହି ବଂଶରେ ଦେବତୁଳ୍ୟ ମହାରଥୀ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ସମାନ ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ନାମ ଅସଂଖ୍ୟ । ଏହି ବଂଶରେ ମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଦେବତୁଳ୍ୟ, ନିତ୍ୟ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ରାଜାମାନେ ଥିଲେ । ଏହିପରି, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶରେ ମହାଭିଷ ନାମକ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ସତ୍ୟବାଦୀ ରାଜା ଜନ୍ମିଥିଲେ । ସେ ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ହଜାର ଆଶ୍ୱମେଧ ଓ ଶତ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରି ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥିଲେ । ଏକ ଦିନ, ଦେବମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ତିଁଠାରେ ରାଜାମୁନିମାନେ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେଠି ମହାଭିଷ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ସେ ସମୟରେ ନଦୀମାନ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କର ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ସ୍ୱରୂପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ । ବାତାସରେ ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ହଟିଯିବାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ରାଜା ମହାଭିଷ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କଲେ । ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ରାଜା ଉପରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ କହିଲେ—"ତୁମେ ପୁନି ମନୁଷ୍ୟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବା; ତାପରେ ମାନବ ଲୋକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ।" "ଏହା ହେଉଛି, ଗଙ୍ଗାରେ ତୁମ ମନ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା, ତେଣୁ ସେ ମାନବ ଲୋକରେ ତୁମକୁ ଦୁଃଖ ଦେବେ ।" "ଯେତେବେଳେ ତୁମେ କ୍ରୋଧିତ ହେବ, ଏହି ଶାପ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହେବ ।" ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଗ୍ନି ସମ ପ୍ରଭା ଥିବା ଏବଂ ଧୈର୍ଯ୍ୟହୀନ ମହାଭିଷଙ୍କୁ ଦେଖି, ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କ ପିତା ପ୍ରତୀପଙ୍କୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାର ବିଷୟ କଲେ । ମନରେ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟରେ ଗଙ୍ଗା ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ । ଏହିପରି ଚାଲିବା ସମୟରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସୁମାନେ ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲେ, ତେଣୁ ଗଙ୍ଗା ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ।