ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ରାଜା ଦେବଦୂତଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିବା ଶୁଭ ସୂଚନାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ପୁରୋହିତ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, “ମୁଁ ଯେଉଁ ଦେବଦୂତଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣିଛି, ସେଥିରେ ଆପଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ । ଦେବତା ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ଯେଉଁ କଥା କହିଛନ୍ତି, ତାହା ମଧ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ । ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୁଅକୁ ନିଜ ସନ୍ତାନ ବୋଲି ଜାଣିଛି ।” ସେଉଁଠି ରାଜା କହିଲେ, “ମୁଁ ଯଦି କେବଳ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ କଥାରେ ଏହି ପୁଅକୁ ନିଜ ସନ୍ତାନ ବୋଲି ମାନିଁଥାନ୍ତି, ତେବେ ଲୋକମାନେ ସନ୍ଦେହ କରିଥାନ୍ତେ ଏବଂ ସେ ପବିତ୍ର ନୁହେଁ ବୋଲି ଭାବିଥାନ୍ତେ । ସେଥିପାଇଁ ଦେବତା ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ମିଶି ଏହି କଥାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ପରେ ମୁଁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉଲ୍ଲାସରେ ଏହି ପୁଅକୁ ଗ୍ରହଣ କଲି ।” ପୁଅ ପ୍ରତି ଅପାର ସ୍ନେହ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ରାଜା ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜ କ୍ରିୟା କଲେ, ପୁଅକୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ମୁଣ୍ଡ ଘୁଂଘି ଘ୍ରାଣ କଲେ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଚାରଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ପୁଅକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ । ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ତାଙ୍କ ରାଣୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମାନୁସାରେ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ ସାନ୍ତ୍ୱନାଦାୟକ ଭାବରେ କହିଲେ, “ପୂର୍ବରୁ ଆମର ସମ୍ପର୍କ ଲୋକମାନେ ଜାଣିନଥିଲେ, ଆଜି ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଆମର ବନ୍ଧନ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା । ଏହିକାରଣରେ ମୁଁ ଏଭଳି କଥା କହିଥିଲି । ତୁମେ ଜଣେ ନାରୀ ହେବାରୁ ଲୋକମାନେ ମୋ ଉପରେ ଅପବାଦ ଦେଇପାରନ୍ତି, ଏହିକଥା ଭାବି ମୁଁ ତୁମର ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଏହା କହିଛି ।” “ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ର—ସମସ୍ତ ଜନ ତୁମକୁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଓ ପତିବ୍ରତା ରାଣୀ ଭାବରେ ସମ୍ମାନ କରିବେ । ଏହି ପୁଅ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ହେଲେ, ତୁମେ ମୁଖ୍ୟ ରାଣୀ ହେଉ । ଏବଂ ତୁମେ ଯେଉଁ କଠୋର କିମ୍ବା ଅପ୍ରିୟ କଥା କ୍ରୋଧରେ କହିଥିଲ, ପ୍ରିୟେ, ସେ ସବୁକୁ ମୁଁ ମାନ୍ୟ କରିଛି । ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଯଦି କିଛି ଅସତ୍ୟ, ଅନୁଚିତ, କଠୋର କିମ୍ବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖରାପ କଥା କହିଥିଲି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଖ୍ଷମା କର । ପତି ପାଇଁ ଧୈର୍ୟ ଧରିଲେ ନାରୀମାନେ ପତିବ୍ରତା ହେବାର ଯୋଗ୍ୟତା ପାଆନ୍ତି ।” ଏଭଳି କହି, ରାଜା ଶିଳ୍ପ ଓ ଚରିତ୍ରରେ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ରାଣୀଙ୍କୁ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ନେଇ, ପ୍ରେମରେ ମୁଖ୍ୟ ରାଣୀ କରିଲେ । ବସ୍ତ୍ର, ଭୋଜନ, ପାନ ଦେଇ ଅନେକ ସମ୍ମାନ କଲେ । ତାପରେ ତାଙ୍କ ମାଆଁଙ୍କ ସମ୍ନିକଟକୁ ଯାଇ, ରଥନ୍ତରୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ପୁଅ ଜଙ୍ଗଲରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେ ତୁମ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବେ; ଆଜି ମୁଁ ତୁମର ନାତି ଦ୍ୱାରା ଋଣମୁକ୍ତ ହେଲି । ଏହି ଶକୁନ୍ତଳା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ କନ୍ୟା, କଣ୍ବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଳିତ; ସେ ତୁମ ସnú, ଭାଗ୍ୟଶାଳି ମାଁ, ତୁମେ ଶକୁନ୍ତଳା ଉପରେ କୃପା କର ।” ପୁଅଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ତାଙ୍କ ମାଆଁ ନାତିକୁ ଆଲିଂଗନ କଲେ; ରଥନ୍ତରୀ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ, ଯେଉଁଠି ସେ ତାଙ୍କ ପାଦ ଧରିଥିଲେ, ଆଲିଂଗନ କଲେ । ଦୁଇ ହାତରେ ଆଲିଂଗନ କରି ଅନନ୍ଦାଶୁ ଝରାଇ କହିଲେ, “ମୁଁ ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖୁଛି । ତୁମର ପୁଅ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ହେବେ, ତୁମ ପତି ତିନି ଲୋକ ଜୟ କରିବେ । ତୁମେ ଦିବ୍ୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିବ ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି ଶକୁନ୍ତଳା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ । ତାପରେ ରାଜା ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ବିଧାନରେ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧାଇ ମୁଖ୍ୟ ରାଣୀ କଲେ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସେନାମାନେଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇ, ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଥିବା ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦୌଷ୍ୟନ୍ତିକୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ । ସେଉଁଠି ତାହାକୁ “ଭାରତ” ନାମ ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଭାର ଦେଇ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବିଲେ । ଶତ ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କରି, ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ରାଜା ଅବଶେଷରେ ବନକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଦେବଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ । ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କୁ ନୀତିନୁସାରେ ରାଜ୍ୟ ମିଳିଥିଲା ଭାରତଙ୍କୁ, ଏବଂ ଏହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କ କର୍ମ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା । ଭାରତ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଦିବ୍ୟ, ଅପରାଜିତ ଓ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେ; ସେ ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ବଶ କରି ଏକତ୍ୱ ଆଣିଲେ । ସେ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରି ଅପୂର୍ବ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କଲେ, ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜା ହେଲେ । ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କଲେ, କଣ୍ବ ମୁନି ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ, ଯେପରି ଦକ୍ଷ କରିଥିଲେ । ସେ ଗୋବିତତା ନାମକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ଯେଉଁଠି କଣ୍ବଙ୍କୁ ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳ ଦେଇଥିଲେ । ଯମୁନା ତଟେ ଏକଶେ ଅଶ୍ୱମେଧ, ସରସ୍ୱତୀ ତଟେ ତିନିଶେ, ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ତଟେ ଚାରିଶେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ । ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଓ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କ ପୁଅ ଭାରତ ଏପରି ଯଜ୍ଞ କରି, ଭାରତ ବଂଶର କୀର୍ତ୍ତି ଦୁର୍ଦୂର ଚାଲିଗଲା । ଭାରତଙ୍କ ଅନେକ ସ୍ତ୍ରୀଠାରୁ ପୁଅ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ରାଜା କହିଲେ, “ଏମାନେ ମୋର ଯୋଗ୍ୟ ପୁଅ ନୁହେଁ ।” ଏହି ଦେଖି ମାଆମାନେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ନେଇଗଲେ; ଏଭଳି ଭାରତଙ୍କ ପୁଅଗୁଡ଼ିକ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ହେଲେ । ପରେ, ଭାରତ ମହାୟଜ୍ଞ କଲେ, ଏବଂ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୂମନ୍ୟୁ ନାମକ ପୁଅ ଲାଭ କଲେ । ଏହି ପୁଅ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ଭାରତ ଏବଂ ପୌରବ ବଂଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଭୂମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ । ଭୂମନ୍ୟୁଙ୍କ ପୁଅ ଦିବିରଥ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ସହିତ ସୁହୋତ୍ର, ସୁହୋତ, ସୁହାବି, ସୁୟଜୁସ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ । ପୁଷ୍କରିଣୀରେ ଭୂମନ୍ୟୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ରୁଚିକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ ଭାଇ ସୁହୋତ୍ର ପୃଥିବୀର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କଲେ । ସୁହୋତ୍ର ଅନେକ ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ଏବଂ ସମୁଦ୍ରବନ୍ଧିତ ପୃଥିବୀର ଶାସନ କଲେ ।