କନ୍ଵ ଋଷି ନିଜ ଶିଷ୍ୟ ସର୍ବଦମନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ, “ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ନେଇଯିବା ଦାୟିତ୍ୱ ନିଭାଇବା ଉଚିତ୍; ତୁମେ ପୁରୁ ବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବରେ ଏହି କାମ କରିପାରିବ।" ଏହା କହି ସର୍ବଦମନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ କନ୍ଵ ନିଜ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଡାକି ଅନୁରୋଧ କଲେ, "ତୁମେ ଶକୁନ୍ତଳା ଓ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଆଶ୍ରମରୁ ଶୀଘ୍ର ନେଇଯାଉ।" ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଇ ସମ୍ମାନିତ କରି, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ନେଇଯିବାପାଇଁ କହିଲେ; କିନ୍ତୁ ଜନାନୀମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ସହ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିବାକୁ ଚାହାନ୍ତିନାହିଁ। ତେଣୁ ଏହି କାମରେ ବିଳମ୍ବ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—ଯଶ, ଆଚରଣ ଓ ଧର୍ମ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ନେଇଯିବା ଦରକାର। ଶକୁନ୍ତଳା ଶୁନିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଧର୍ମାତ୍ମା କାଶ୍ୟପ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଯିବା ପାଇଁ କାଶ୍ୟପଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିଛି; ଏହି ଖବର ଶୁନି ଶକୁନ୍ତଳା ଅତି ଖୁସି ହେଲେ। କନ୍ଵଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁନି ଓ ପୁନିପୁନି ଯିବାକୁ କହାଯିବା ପରେ, ସର୍ବଦମନ କନ୍ଵ ଓ ତାଙ୍କ ମା'ଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମା', ଆପଣ କାହିଁକି ବିଳମ୍ବ କରୁଛନ୍ତି? ଆମେ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରାସାଦକୁ ଯିବା।" ସର୍ବଦମନ ଏହି କଥା ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ କହି, ତାଙ୍କ ପଦ ପରେ ନମସ୍କାର କରି, ଯିବାକୁ ଚାହିଲେ। ଶକୁନ୍ତଳା ନମସ୍କାର ଭାବେ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ଧରି ଚାରିପାଖ ଘୂରି, ସହ ଏହି କଥା କହିଲେ: "ମୁଁ ଅଜ୍ଞାନରେ କେବେ ଯଦି କହିଥାଏ 'ଏହା ମୋର ପିତା ନୁହେଁ', କିମ୍ବା କଠୋର, ଅସତ୍ୟ, ଅଯଥା, ଅପ୍ରିୟ କଥା କହିଥାଏ, ଦୟାକରି ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।" ଏପରେ କନ୍ଵ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଚୁପ ରହିଲେ; ଏକ ଋଷି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ମାନବୀୟ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଚକୁ ଜଳେ ଭିଜିଗଲା। କନ୍ଵ ଋଷି ନିଜ ଆଶ୍ରମର ଅନେକ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ—ଏମାନେ କେହି ଜଳ କିମ୍ବା ପବନ ଖାଇଥିଲେ, କେହି ଝରିପଡିଥିବା ପତ୍ର ଖାଇଥିଲେ, କେହି ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଖାଇଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ନିୟମିତ, କ୍ଷୀଣ ଓ ଶିରା ଉପରେ ଦ୍ୱାରି ଥିଲେ। ଏହି ତପସ୍ୱୀମାନେ କେହି ଜଟା ରଖିଥିଲେ, କେହି ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇଥିଲେ, କେହି ବକ ଓ ଚମଡ଼ା ପିନ୍ଧିଥିଲେ; କନ୍ଵ ଦୟାବାନ୍ ଭାବରେ କହିଲେ, "ଏହି ମୋର ମହାନ କନ୍ୟା, ଜଙ୍ଗଲରେ ଜନ୍ମ ଓ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ମୁଁ ସେଠାରେ ସେକୁ ସଦା ସ୍ନେହ କରିଛି, ସେ ଜଗତର କିଛି ଜାଣିନାହିଁ।" "ତୁମେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଘରକୁ ନେଇଯାଉ; ଦ୍ୱିତୀୟ ଯୋଜନାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ନଗର ଅଛି।" "ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ନଗରରେ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କ ଠାକୁରଦା ରାଜା ଏକଦା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଉର୍ବଶୀ ସହ ବସିଥିଲେ।" "ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ମିଳନସ୍ଥଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ନଗର, ଅନେକ ଜଳାଶୟ ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ଉତ୍ସବିତ।" "ମିଳନସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚି ନିମ୍ନନ୍ତୁ, ସ୍ନାନ କରନ୍ତୁ, ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରନ୍ତୁ, ଶାକ, କନ୍ଦ, ଫଳ ଖାଇବା ପରେ ତମେ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଯିବା; ନାହିଁ ହେଲେ ଏହି ଯାତ୍ରା ତୁମେ କ୍ଳାନ୍ତି ଦେଇପାରିବ।" ତପସ୍ୱୀମାନେ "ଏମିତି ହେବ" କହି, ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ନଗରକୁ ନେଇ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଉତ୍କଳ ଭାବରେ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଯାକ-ପିଛା ଲାଗି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ତାଙ୍କୁ ନେଇ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଜଙ୍ଗଲ ଛାଡ଼ି ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏହି ତପସ୍ୱୀମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ନେଇ ଜଙ୍ଗଲ, ନଦୀ, ପାହାଡ଼, ଝରଣା ଅଟୁଳି ଆଗେ ଚାଲିଲେ। ପାହାଡ଼ ଗାହି, ନଦୀ ତଟ, ରାଜ୍ୟ, ନଗର, ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ ଅଟୁଳି, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରି ତପସ୍ୱୀମାନେ ଆଗେ ଚାଲିଲେ। ଧୀରେ ଧୀରେ ଦିନ ମଧ୍ୟାନ୍ହରେ ସେମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ପୁରୁହୁତ ଇଲାପୁତ୍ର ପାଇଁ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଏହି ନଗର ଦୃଢ଼ ଦ୍ୱାର, କୋଟ, ଶତ-ଶତ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ପଥର ଫିଙ୍ଗା ଯନ୍ତ୍ର, ସୁରକ୍ଷା ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ; ଶତ୍ରୁମାନେ ଆସିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ। ଏହି ନଗର ଅନେକ ମହଲ ଓ ପ୍ରାସାଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀରେ ସୁସଜ୍ଜିତ, ସୁନ୍ଦର ଶାଳା, ପଣ୍ଡାଲ ଓ ଆସନ ଥିଲା, ଜଳ ଘର ଦ୍ୱାରା ଘିରା। ଏଠାରେ ବଡ଼ ରାଜପଥ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା, ଦ୍ୱାର ଗୁଡିକ କୈଳାସ ଶିଖର ପରି ଦୃଢ଼ ଓ ଶୋଭାମୟ। ଶୁଭ ଦ୍ୱାର, ତୋରଣ, ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର, ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଆମ୍ବ ଗଛରେ ଘିରା, ସାଳ ଗଛରେ ବିସ୍ତୃତ ଏହି ନଗର। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ହାଲାଦୀ ଓ ଉଦ୍ୟାନ, ଚାରିପାଖ ଲୋକମାନେ ଅନେକ ଶ୍ରେଣୀ ଓ ଆଶ୍ରମରେ ଥିଲେ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାନ୍ୱିତ ଓ ସଦା ଉତ୍ସବରେ ଲିନ। ଏହି ନଗର ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ଉତ୍ସବିତ, ଲୋକମାନେ ଖୁସି, ରତ୍ନରେ ସମ୍ମାନିତ, ସଦା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୂଜା, ଅଗ୍ନି ଉପାସନାରେ ଲିନ। ଏଠାରେ ଅନ୍ୟାୟ କରିବା ଲୋକ ନଥିଲେ, ଦାନଶୀଳ ଓ ଦୟାବାନ୍, ସମସ୍ତେ ଅଧର୍ମରେ ଅନୁଚିତ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଗି ଆଶାବାଦୀ। ଏପରି ଲୋକମାନେ ଭରିଥିବା ଏହି ନଗର ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଏହି ନଗର ମଧ୍ୟରେ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରାସାଦ ଥିଲା। ଏହି ପ୍ରାସାଦ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମନ୍ଦିର ପରି, ଧନର ଭଣ୍ଡାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ ଶଭା ହାଲ ଭିନ୍ନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ। ଏହି ଶଭା ହାଲରେ ରାଜା ଋଷି ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘିରିଥିଲେ। ଗାୟକ, ପୂର୍ବଜ ଓ ଗାଥାକାରମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ; ରାଜା ନିଜ କାମରେ ଆସିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଚାଲିଯିବାକୁ ଦେଇଥିଲେ। ତାପରେ ରାଜା ନିଜେ ଆରାମରେ ବସିଥିଲେ; ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାର ଶୁନି, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖିଲେ। "ଶକୁନ୍ତଳା ପାଇଁ ଆମ ପ୍ରୟାସ ଶୁଭ; ଏହି ଲକ୍ଷଣ ଆମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ସଫଳତା ଦେଖାଉଛି। ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଦିନ ତୁମେ ରାଣୀ ହେବା, ତୁମ ପୁତ୍ର ରାଜକୁମାର ହେବା।" ବାଦ୍ୟ ଗୁଡିକର ଧ୍ୱନି ରହିଥିବା ବର୍ଦ୍ଧମାନପୁର ଦ୍ୱାରରେ, ତପସ୍ୱୀମାନେ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ରାଜାଙ୍କ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ପୁରୁ ବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ, ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ; ସର୍ବଦମନ ବର୍ଦ୍ଧମାନପୁର ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।