ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକ ନିଜେ ଅପରାଧ କରେ ଏବଂ ତାହାର ଫଳ ନିଜେ ଭୋଗ କରେ; ମୁଁ ସଦା ତୁମକୁ ରୋକିଛି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ମୋ କଥା ଶୁଣ ନାହାଁ। ତୁମେ ସଦା ତୁମ ହାତରେ ହାତୀମାନେକୁ ଦୌଡ଼ାଇଥିଲ, ସିଂହ ଓ ବାଘରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅରଣ୍ୟରେ ସଦା ଘୁରିବାକୁ ଭଲପାଉଥିଲ। ଏପରି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ହେ ପୁରୁବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାନ ମୁନି କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଆମେ ଦୁହେଁ ଅରଣ୍ୟରୁ ବିଦାୟ ଦିଆଗଲୁ। ମୁଁ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବିନି, ଏବଂ ମୋ ପୁଅ ପ୍ରତି ମୋର କୌଣସି ଆଶୀର୍ବାଦ ନାହିଁ; ମୁଁ ମହାତ୍ମା ମୁନିଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ରହିବି। ଏପରି କହି, ସେ ଦୁଃଖରେ ମୁନିଙ୍କ ପାଦରେ ପଡ଼ି କାନ୍ଦିଲେ; ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଲିନ ହେଉଥିବା ସକୁନ୍ତଳାକୁ କଣ୍ୱ ମୁନି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ, "ସକୁନ୍ତଳା, ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣ, ପ୍ରେମମୟ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳମୟ: ସତୀ ନାରୀଙ୍କ ଗୁଣ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛି ଏହି ଜଗତରେ ଲଭ୍ୟ ନୁହେଁ। ଦେବତାମାନେ ସତୀ ନାରୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତି; ଦୁର୍ଗତିରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ପତିଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ନାରୀ ଧର୍ମ ଲଭନ୍ତି, କେବେ ଅପମାନ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଲଭ, ହେ ଶୁଭ୍ର ହସିଥିବା।" ଏପରି କହି, କଣ୍ୱ ମୁନି ସକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, "ହେ ସକୁନ୍ତଳାପୁତ୍ର, ତୁମେ ମହାତ୍ମା ଇଲିଳାଙ୍କ ନାତି। ମୋ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣ, ହେ ନିଷ୍ପାପ: ସେ ମନରେ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ଚାହେଁଥିଲେ ଓ ବିଭିନ୍ନ କଥା କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହାଁ। ତେଣୁ, ବାଳକ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ; ତୁମେ ମୁନିମାନଙ୍କ ସହ ଫେରିପାରିବ।" ଏପରି କହି, କଣ୍ୱ ମୁନି ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ, "ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ସକୁନ୍ତଳା ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମରୁ ନେଇଯାଅ। ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ସମ୍ମାନିତ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ନେଇଯାଅ; କାରଣ, ନାରୀମାନେ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ଘରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିବାକୁ ଭଲପାଆନି। ତେଣୁ ବିଳମ୍ବ କରନି—ମାନ, ଆଚରଣ ଓ ଧର୍ମ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ନେଇଯାଅ।" କାଶ୍ୟପ ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତାନ ସମ୍ମାନିତ ହେଉଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଏବଂ କାଶ୍ୟପଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ସକୁନ୍ତଳା ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। କଣ୍ୱଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଏବଂ ପୁନିପୁନି ବିଦାୟ ପାଇଁ କହିବାକୁ ଶୁଣି, ପୁରୁବଂଶୀ ସାର୍ବଦମନ କହିଲେ, "ମା, କାହିଁକି ବିଳମ୍ବ କରୁଛ? ଆମେ ରାଜାଙ୍କ ମହଳକୁ ଯିବା।" ଏହିପରି କହି, ସେ ମହିଳା, ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ମୁନିଙ୍କ ପାଦେ ନମସ୍କାର କରି ବିଦାୟ ନେବାକୁ ଚାହିଲେ। ସକୁନ୍ତଳା ହାତ ଜୋଡି ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ପରିକ୍ରମା କରି କହିଲେ, "ଯଦି ଅଜ୍ଞାନରେ କେବେ କହିଥିଲି—'ଏହେଁ ମୋ ପିତା ନୁହଁ' କିମ୍ବା କଠୋର, ମିଥ୍ୟା, ଅଉଚିତ୍ୟହୀନ, କିମ୍ବା ଅପ୍ରିୟ କଥା କହିଥିଲି, ତେବେ ମୋତେ ଖ୍ମା କର।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ମୁନି ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଅପ୍ରତିକ୍ରିୟା ରହିଲେ; ଏବଂ କଣ୍ୱ ମୁନି ମଧ୍ୟ ମାନବ ଭାବରେ ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇଲେ। ତାପରେ, ସେ ଜଳ, ବାୟୁ ଉପରେ ବଞ୍ଚୁଥିବା, ପତିତ ପତ୍ର ଖାଇଥିବା, ଫଳ ଓ ମୂଳ ଉପରେ ଜୀବନ୍ତ, ନିୟମିତ, କ୍ଷୀଣ ଓ ଶିରାଦିକ୍ ଦେଖାଯାଉଥିବା ତାପସମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ସେ ମୁନିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ନିୟମ ରଖନ୍ତି, ଜଟା ବା ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇଥିବା, ଚର୍ମ ବା ବାକ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସେମାନଙ୍କୁ ଡାକି, କଣ୍ୱ ମୁନି କରୁଣାଭାବରେ କହିଲେ, "ଏହି ମୋ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା, ଅରଣ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ଓ ପ୍ରତିପାଳନ ପାଇଛି, ମୁଁ ସେଉଁଠି ସେଉଁଠି ଲାଡ଼ି ରଖିଛି, ସେ ଜଗତ ଚଳନା ଜାଣିନାହିଁ। ସମସ୍ତେ ଏହାକୁ ଆଶ୍ରମରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଘରକୁ ଏସକର୍ଟ କର; ଦ୍ୱିତୀୟ ଯୋଜନାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନା ନାମକ ନଗର ଅଛି।" "ପ୍ରତିଷ୍ଠାନା ନଗରରେ, ରାଜା, ଯେଉଁଠି ସକୁନ୍ତଳାଙ୍କ ଠାରୁ ଦେଉଁଥିଲେ, ଉର୍ବଶୀ ସହ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଥିଲେ। ଏହି ଉତ୍ତମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନା ନଗର, ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ସଙ୍ଗମରେ, ଦଳଦଳ ଓ ଅରଣ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ଭରିଛି। ସେଠାରେ, ସଙ୍ଗମକୁ ପହଞ୍ଚି, ସ୍ନାନ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି, ଶାକ, ମୂଳ, ଫଳ ଭୋଜନ କରି, ତୁମେ ତାପସମାନେ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଯିବ; ନହେଲେ, ଏହି ଯାତ୍ରା କ୍ଲାନ୍ତି ଦେବ।" "ଏହିପରି କଥାରେ, 'ଏମିତି ହେଉ' ବୋଲି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତାପସମାନେ ସକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ନଗରକୁ ନେଇଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଲୋଟସ୍ ନୟନ ସାର୍ବଦମନକୁ ନେଇ, ଯାକ୍ତୂ ଚାମର ପ୍ରଭା ଦେଖାଯାଉଥିବା, ସେମାନେ ଅରଣ୍ୟରୁ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ଶୁଭ୍ର ନଗରକୁ ଆସିଲେ।" ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ତାପସମାନେ ସକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ନେଇ ଅରଣ୍ୟ, ନଦୀ, ପାହାଡ଼, ଝରଣା ଅଟୁଲେ। ପାହାଡ଼ ଗାଁ, ନଦୀ ପାର, ରାଜ୍ୟ, ନଗର, ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ ଅଟୁଇ, ସେମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ ଏବଂ କ୍ଲାନ୍ତି ହରାଇଲେ। ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରା ପରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ସେମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନା ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ପୁରୁହୂତ ଦ୍ୱାରା ଇଲାଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ନଗର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦ୍ୱାର, ପ୍ରାଚୀର ଓ ଶତଶଃ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲା, ପାଥର ଫିଙ୍କିବା ଯନ୍ତ୍ର ଓ ରକ୍ଷା ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନେ ଆସିପାରୁନଥିଲେ। ଏହା ମହାଲ ଓ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଭରିଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀରେ ଶୋଭିତ, ଶୁଭ୍ର ମଣ୍ଡପ ଓ ଆସନ ସ୍ଥାନରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଜଳ ଘର ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲା। ଏହି ନଗର ଉତ୍ତମ ରାଜପଥରେ ଶୋଭିତ, ବିରାଜମାନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୈଳାସ ଶିଖର ସମ ଦ୍ୱାରପାଳିକାରେ ଶୁଭ୍ର। ଶୁଭ ଦ୍ୱାର, ତୋରଣ, ନିସ୍କ୍ରମଣ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଆମ୍ରବନ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲା, ସାଲ ଗଛରେ ରହିଥିଲା। ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ତାଳପୋଖରୀ ଓ ଉଦ୍ୟାନରେ ଘିରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଜନଶ୍ରେଣୀ ଓ ଆଶ୍ରମୀ ଲୋକମାନେ ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଏବଂ ଉତ୍ସବରେ ଲିନ ଥିଲେ। ଏହି ନଗର ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ମଣି ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ସମ୍ମାନିତ, ଏବଂ ସଦା ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା, ଅଗ୍ନି ଉପାସନା କରୁଥିବା ପଣ୍ଡିତମାନେ ରହୁଥିଲେ।