ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ରାଜା ଗଜ ଓ ଘୋଡ଼ା ଚଳାଇବାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ, ଶକ୍ତିରେ ବିଷ୍ଣୁ ସମାନ ଓ ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ସ୍ଥିରତାରେ ସାଗର ଭଳି ଅଟଳ ଓ ସହନଶୀଳତାରେ ପୃଥିବୀ ପରି ଥିଲେ। ସେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କର ସମୃଦ୍ଧ ନଗର ଓ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା। ତାଙ୍କର ଖୁସି ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ସେ ଧର୍ମ ମୂଳକ ଆଚରଣ ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ଉତ୍ସୁକ ଶ୍ରୋତା ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ମୁଁ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ଭରତଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କର ମୂଳ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଶୂରବୀର ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ କିପରି ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ତାହା ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଶୁଣିବାକୁ ମୋର ଇଚ୍ଛା। ଏହି ସବୁ କଥା ଆପଣ ମୋତେ କୃପାକରି କହିଦିଅନ୍ତୁ।” ଏହିପରି ଇଚ୍ଛା ବ୍ୟକ୍ତ ହେବା ପରେ, ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ରାଜା ଏକ ବିଶାଳ ଚତୁରଙ୍ଗିଣୀ ସେନା, ଶତଶଃ ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀ ନେଇ ଘନ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ତାଙ୍କ ସହ ଥିଲେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର, ଭାଲା, ଗଦା, ମୁଷଳ, ଶୂଳ, ତମ୍ବୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଶୂରବୀର ସେନାନୀମାନେ। ସେଠାରେ ସେନାର ଶିଖର ଘୋଷ, ଢୋଳ, ରଥଚକ୍ର ଗଡ଼ଗଡ଼ାହଟ ଓ ମହାଗଜମାନଙ୍କ ରେଣୁ ଗଞ୍ଜନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଓ ରଙ୍ଗୀନ ପୋଶାକରେ ଶୋଭିତ ଲୋକମାନେ, ଘୋଡ଼ାର ହିହିଲାଣି, ସିଟି, ତାଳିର ଶବ୍ଦରେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଉଥିଲେ। ନଗର ରାଜମହଳର ଉଚ୍ଚ ଶିଖରରୁ ରାଜାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଦେଖି ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ଉଲ୍ଲାସ ଓ ଗଞ୍ଜନ ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା। ଶୂରବୀର ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଭାବି, ତାଙ୍କର ବିରାଟ୍ୟ ବିରୋଧୀ ହାତୀମାନେକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା ଦେଖି ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ କହୁଥିଲେ, “ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଦେବତା ବଜ୍ରଧାରୀ ପରି। ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ବାହୁବଳ ସମ୍ମୁକ୍ଷୀନ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଶତ୍ରୁ ରହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।” ଏଭଳି କହି ସେମାନେ ଫୁଲ ବୃଷ୍ଟି କରି ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇ ଦେଉଥିଲେ। ଏପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ହାତୀରେ ଚଢ଼ି, ଶିକାର ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶୁଭକାମନା ଓ ବିଜୟାଶୀଷ୍ ଦେଇ ଅନୁସରଣ କଲେ। ନଗର ଓ ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, ରାଜାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ପଛକୁ ଫେରିଗଲେ। ତାପରେ ଏହି ପୃଥିବୀର ନାଥ, ଗରୁଡ଼ ସମାନ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ତାଙ୍କର ତେଜସ୍ୱୀ ଧ୍ୱନି ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ଓ ଆକାଶକୁ ଅନୁପ୍ରବେଶ କରାଇଦେଲେ। ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଏକ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ସମ ଅରଣ୍ୟ ପଡ଼ିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବେଳ, ଅର୍କ, ଖଦିର, କପିଥ୍ଥ, ଧାୱ ଗଛର ଘନ ଝାଡ଼ ଥିଲା। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାହାଡ଼ ଢାଳ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରେ ଆଛାଦିତ, ଜଳହୀନ, ନିର୍ଜନ ଓ ବହୁ ୟୋଜନ ପରିସରରେ ବିସ୍ତୃତ ଥିଲା। ଏହି ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ସେନା, ଦାସ, ଯାନସମୂହ ସହିତ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମୃଗ, ବାଘ, ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଥିଲେ। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଏଠି ଶିକାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ତାଙ୍କର ତୀର ଆଗରେ ଆସିଥିବା ବାଘମାନେ ତାଙ୍କ ହସ୍ତରେ ବିଧ୍ୱଂସ ହେଲେ। କିଛି ଦୂରସ୍ଥ ପ୍ରାଣୀ ତୀରରେ ତଳିଗଲେ, କିଛି ଆସିଥିବା ପ୍ରାଣୀ ସେ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ବଧ କଲେ, ଏବଂ ଅନେକ ମୃଗ ତାଙ୍କର ଭାଲା ଦ୍ୱାରା ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହେଲେ। ଗଦା, ମୁଷଳ, ତଳୱାର, ଶୂଳ ଆଦି ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦକ୍ଷ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଅଦମ୍ୟ ପ୍ରତାପରେ ଅରଣ୍ୟରେ ଚାଲିଥିଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ରାଜା ଶିକାର କରିବା ସମୟରେ, ଅରଣ୍ୟ ଭୟଭୀତ ହୋଇଗଲା, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ନେତା ବଧ ହେବାରୁ ଝୁଣ୍ଡ ଝୁଣ୍ଡ ଭାଗିଗଲେ। ତାଙ୍କର ଅଧିକ ଶିକାର ଦ୍ୱାରା ମୃଗମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ଦୌଡ଼ି ଜଳହୀନ ନଦୀ ଉପକୂଳରେ ଶୁଷ୍କ ଓ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପଡ଼ିଲେ। ଅତି କ୍ଷୁଦା ଓ ତୃଷ୍ଣାରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଭୂମିରେ ଚିତ୍ତ ହାରି ଥରେ ପଡ଼ିଗଲେ। କିଛି ପ୍ରାଣୀ ଶିକାରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହେଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପାଦନ କରି ଜୀବନ ରକ୍ଷା କଲେ। ଏଠି କିଛି ହାତୀ ଅସ୍ତ୍ର ଆଘାତରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ରକ୍ତ, ମଳ, ମୂତ୍ର ଛାଡ଼ି ଦୂରକୁ ଭାଗିଗଲେ। କିଛି ଅନ୍ତଃପ୍ରବଳ ହାତୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ। ଏହି ଅରଣ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ତୀର ବୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୋଇ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ନେତା ବଧ ହେବାରୁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ହେଲା। ଏପରି ଭାବେ ହଜାର ହଜାର ପ୍ରାଣୀ ନିହତ କରି, ତାଙ୍କ ସେନା ଓ ଯାନ ସହ ଏକ ଘନ ମେଘ ପରି ଅନ୍ଧାର ଅରଣ୍ୟକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣମାନେ ବିହାର କରୁଥିଲେ। ରାଜା ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଅରଣ୍ୟ ଦେଖି, ନଗର ଠାରୁ ଦୁଇ ୟୋଜନ ଦୂରେ, ମୃଗ ଅନୁସରଣ କରି, ନିଜେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଶିକାର ପଛରେ ଘୋଡ଼ାକୁ ଦ୍ରୁତ ଚଲାଇ, ଅନ୍ୟ ଏକ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଠି ସେ ଏକା, ମହାବଳଶାଳୀ ହୋଇ, କ୍ଷୁଦା, ତୃଷ୍ଣା, ଓ କ୍ଳାନ୍ତିରେ ପୀଡ଼ିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅରଣ୍ୟର ସେଷ ସୀମାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଏକ ବିଶାଳ ଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥଳ ଦେଖିଲେ। ଏହି ସ୍ଥଳ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନମୋହକ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ମୁନିବାସ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ଦେଖିଲେ। ଶୀତଳ ପବନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ପନ୍ନ, ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ବୃକ୍ଷ ଓ ନୂତନ ଘାସର ଚରାଗାହ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଅନ୍ୟ ଏକ ମହାବନ ମଧ୍ୟକୁ ଚଲିଗଲେ।