ପୌରବ ବଂଶରେ ଅନଧୃଷ୍ଟି ନାମକ ଏକ ବିଦ୍ୱାନ୍ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପଛୁଆଇ ଏକା ଭୂମିର ଶାସକ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଭାଇ ରିଚେୟୁ ବି ଶୂର ଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି, ସେ ବି ଏହିପରି ଶୂର ବିର ଥିଲେ। ଅନଧୃଷ୍ଟିଙ୍କ ପୁଅ ମତିନାର ଥିଲେ, ଯିଏ ରାଜସୂୟ ଏବଂ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପ୍ରଶସ୍ତିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ମତିନାରଙ୍କର ଚାରିପୁଅ ଥିଲେ—ତମ୍ସୁ, ମହାନତି, ରଥୋ ଏବଂ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଅପାର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଶୂରତାର ଧାରଣା କରିଥିଲେ। ଏମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ତମ୍ସୁ ଅତି ବଳଶାଳୀ ଥିଲେ, ତିନି ପୌରବ ବଂଶକୁ ଚାଲାଇବାର ନେତୃତ୍ୱ ନେଲେ, ଭୂମିକୁ ଜିତି ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କଲେ। ତମ୍ସୁଙ୍କ ପୁଅ ଇଲିନା ଥିଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଭୂମିକୁ ଜିତିବାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ଇଲିନାଙ୍କର ପଞ୍ଚପୁଅ ଥିଲେ—ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ—ଏମାନେ ପଞ୍ଚ ଭୂତ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ରଢ଼ତାର ସମାନ ଥିଲେ। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ, ଶୂରଭିମା, ପ୍ରବାସୁ ଓ ବସୁମାନ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ରାଜା ହେଲେ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଥିଲେ। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଓ ଲକ୍ଷଣାଙ୍କଠାରୁ ଜନମେଜୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଶକୁନ୍ତଳା ଓ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଭାରତ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହିପରି, ଭାରତ ବଂଶର ମହାନ୍ ଯଶ ଦିଗଦିଗାନ୍ତରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା। ଏହାପରେ, ରାଜା ଜନମେଜୟ ଅନୁରୋଧ କରିଲେ—"ମୁଁ ଭାରତ ଓ ସୁଶ୍ରୂଷାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଏବଂ କ୍ରିୟାବଳୀ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।" ତାହାପରେ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ପୌରବ ବଂଶରେ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ନାମକ ଏକ ବଳବାନ୍ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ଚାରି ଦିଗର ଭୂମିକୁ ସୁରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଭୂମିର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସମୁଦ୍ରରେ ବିସ୍ତୃତ ଭୂମିକୁ ଶାସନ କରିଥିଲେ। ସେ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂମିକୁ ଜିତିଥିଲେ, ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକମାନେ ଥିବା ଭୂମିକୁ ଶାସନ କରିଥିଲେ।" "ତାଙ୍କ ଶାସନରେ ବର୍ଣ୍ଣମିଶ୍ର ହେଉନଥିଲା, କୌଣସି ଲୋକ କୃଷି କାମକୁ ଅବହେଳା କରୁନଥିଲେ, ଏବଂ କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ କାମ ହେଉନଥିଲା। ଲୋକମାନେ ଧର୍ମରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ, କର୍ତବ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଶାସନରେ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଲାଭ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ଚୋର ଭୟ ନଥିଲା, ଭୁଖ ଭୟ ନଥିଲା, ରୋଗ ଭୟ ନଥିଲା।" "ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ଲୋକମାନେ ନିଜ କର୍ତବ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆସକ୍ତ ହେଉନଥିଲେ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସରେ ରାଜାଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଭୟ ହୀନ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ। ବର୍ଷା ସମୟରେ ବଦଳ ଭଲ ଭାବେ ବର୍ଷା କରୁଥିଲା, ଫସଲ ରସ ଭରିଥିଲା, ଭୂମି ରତ୍ନ ଓ ଗୋଧନରେ ଭରିଥିଲା।" "ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଜ କର୍ତବ୍ୟରେ ନିରତ ଥିଲେ; ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମିଥ୍ୟା ନଥିଲା। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱୟଂ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବଜ୍ର ପରି ଶରୀର ଥିଲେ, ଯୁବକ ଥିଲେ। ସେ ନିଜ ଦୁଇ ହାତରେ ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ଉଠାଇ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ମାଧ୍ୟମରେ ବହିପାରିଥିଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର କୁଶଳ ଥିଲେ।" "ସେ ହାତୀ ଓ ଘୋଡା ଉପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୌଶଳ ଦେଖାଇଥିଲେ; ଶକ୍ତିରେ ବିଷ୍ଣୁ ସମାନ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଥିଲେ। ଦୃଢ଼ତାରେ ସମୁଦ୍ର ସମାନ, ସହିଷ୍ଣୁତାରେ ଭୂମି ସମାନ ଥିଲେ; ତିନି ସମୃଦ୍ଧି ଓ ନଗରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ତିନି ନିଜ ଜନମାନେକୁ ଧର୍ମ ନିଷ୍ଠାରେ ଚାଲିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରିଥିଲେ।" ଏବେ, ଜନମେଜୟ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ମୁଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଭାରତଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ କ୍ରିୟାବଳୀ ସହିତ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ତଥ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ କିପରି ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଲାଭ କଲେ, ସେ କଥା ମୋତେ ଖୁବ ଜଣାଇବେ।" ତାହାପରେ, ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଶତାଧିକ ଘୋଡା ଓ ହାତୀ ସହିତ, ଚାରି ଭାଗର ସେନା ସାଥିରେ। ତାଙ୍କ ସହ ଶୂର ବୀରମାନେ ଥିଲେ, ତଳୱାର, ବଣ୍ଡା, ଗଦା, ମୁଷଳ, ତୀର, ଶୂଳ, ଜାବ ଧରି ଥିଲେ, ଶତାଧିକ ଯୋଦ୍ଧା ତାଙ୍କ ଆସପାସ ଘେରିଥିଲେ। ସେନାର ବୀରମାନେ ସିଂହ ପରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ଶଙ୍ଖ ଓ ଡ଼ାକ ଶବ୍ଦ, ରଥ ଚକ୍ରର ଗୁଞ୍ଜନ, ହାତୀମାନେ ତ୍ରମ୍ପେଟ୍ କରୁଥିଲେ। ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ଲୋକ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ଲୋକ, ଘୋଡାମାନେ ହ୍ରାସ କରୁଥିଲେ, ଲୋକମାନେ ଚିଁହିଁ ଓ ତାଳି ଦେଉଥିଲେ। ରାଜା ଯାଉଥିବାବେଳେ ରାଜମହଳର ଉଚ୍ଚ ଦେଉଳରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଚମକୁଥିଲେ, ଏକ ଅଜବ ଧ୍ୱନି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିଲା। ସେଠାରେ ନାରୀମାନେ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ଦଳନ କରିବାରେ ପ୍ରବୀଣ, ଶତ୍ରୁ ହାତୀମାନେକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିଥିଲେ। ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ—"ଏହି ହେଉଛି ବଜ୍ରଧାରୀ, ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବାସୁ ସମାନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" "ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ହାତର ଶକ୍ତି ସହିଥିବା, ସେମାନେ ଜୀବନ୍ତ ରହିପାରିନଥିଲେ," ଏହିପରି ନାରୀମାନେ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କୁ ଆଦର କରି କହିଥିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଫୁଲ ଛଡ଼ିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କରିଥିଲେ। ରାଜା ଉତ୍ସାହ ଭରି ଜଙ୍ଗଲ ଦିଗରେ ଶିକାର କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଏହି ରାଜା ଏକ ରୁତ୍ତି ହାତୀ ଉପରେ ବସିଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ରମାନେ ତାଙ୍କ ପଛୁଆଇ ଚାଲିଗଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଲେ। ନଗର ଓ ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ; ରାଜା ଅନୁମତି ଦେଲେ, ସେମାନେ ପଛୁଆଇ ଫେରିଗଲେ। ତାପରେ ଭୂମିର ଅଧିପତି ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଗରୁଡ ରଥରେ ବସି, ନିଜ ଧ୍ୱନିରେ ଭୂମି ଓ ଆକାଶ ଭରିଦେଲେ। ଯାଉଥିବାବେଳେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଏକ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିଲେ, ବିଲ୍ବ, ଅର୍କ, ଖଦିର, କପିତ୍ଥ ଓ ଧବା ଗଛରେ ଭରିଥିଲା। ଏହିପରି ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ଶାସନ, ଶକ୍ତି, ଯଶ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରାର ଦିବ୍ୟ ଚିତ୍ର ଏହି ଶ୍ରୁତିରେ ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ନାରେଟିଭ ଭାବେ ଅନୁସୃତ ହେଲା।