ଏକ ସମୟର କଥା, ରାଜା ଶିବିଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ମନରେ ଦାନ, ତପସ୍ୟା, ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ, ଲଜ୍ଜା, ସମୃଦ୍ଧି, କ୍ଷମା, ଉନ୍ମଦ୍ରତା, ମୃଦୁତା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଇଚ୍ଛା ପରିମାପରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା। ଏହି ଅପାର ଗୁଣଗୁଡିକ ଶିବିଙ୍କ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଚିତ୍ତରେ ବିସ୍ତାର ହୋଇଥିଲା। ଶିବି ଏପରି ଦୟାଳୁ ଓ ଲଜ୍ଜାଶୀଳ ହେବା ଦ୍ୱାରା, ତାଙ୍କର ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ଉଦାତ୍ତତା ଦ୍ୱାରା ସେ ଆମକୁ ଉପରେ ଉଠି ଚାରିଅଛି। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ରାଜା ଅନ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ତୁମେ କେଉଁଠୁ ଆସିଛ, କେଉଁଠି ଆସିଛ, କିଏ ତୁମେ, କିଏ ତୁମର ପିତା? ତୁମେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ଏହା ପୃଥିବୀରେ କୌଣସି କ୍ଷତ୍ରିୟ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ କରିନଥିଲେ।" ତାପରେ ଏକ ରାଜା ସ୍ୱୟଂ ପରିଚୟ ଦେଲେ, "ମୁଁ ଯୟାତି, ନହୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପୁରୁଙ୍କ ପିତା, ଏହି ପୃଥିବୀର ମହାଧିପତି। ମୁଁ ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି—ମୁଁ ତୁମର ମାମା।" ଯୟାତି କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଜିତି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦାନ କରି, ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲି; ଏକଶ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଘୋଡା ଦାନ କରିଛି—ଏହାର ଫଳ ଦେବତାମାନେ ଉପଭୋଗ କରିଛନ୍ତି।" "ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ, ଗାଡ଼ି, ଗାଁ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ ଦାନ କରିଛି; ଏପରି ଏକ କୋଟି ଗାଁ ଦାନ କରିଛି।" "ମୋର ସତ୍ୟବାଦିତା ଦ୍ୱାରା ଦିବା ଓ ଭୂମି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି, ଏହି ସବୁ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ମୋର କଥା କେବେ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇନଥିଲା, କାରଣ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଲୋକେ ସତ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।" "ଏଠି ଯାହା କହୁଛି, ଆଷ୍ଟକ, ଏହା ସତ୍ୟ; ପ୍ରତର୍ଦନ ଓ ଉଶଦଶ୍ୱିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ କହୁଛି। ସମସ୍ତ ଲୋକ, ଋଷି, ଦେବତାମାନେ ସତ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ—ଏହି ମୋର ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ।" "ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି କୌଣସି ନିଜ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ, ଅନ୍ୟଥା କଥା କହି, ନିର୍ବିରୋଧ ଭାବେ ମୁଖ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ତାହା କହି, ସେ ଆମ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।" ଏଭଳି, ଏହି ମହାତ୍ମା ରାଜା, ନିଜ ନାତିମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପରେ ଉଠି, ପୃଥିବୀ ଛାଡ଼ି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି। ଏହା ପରେ ପୃଷ୍ଠିର ଆଗ୍ରହରେ, ଯୟାତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୁରୁ, ନ୍ୟାୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ଉତ୍ତର ସନ୍ତାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏବଂ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜନମେଜୟରୁ ଭାରତ ରାଜା କିପରି ଜନ୍ମିଲେ, ଏହା ଏକ ଚିତ୍ରଣ ଦିଆଯାଉ। ପୁରୁ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପରି ନିତିନିଷ୍ଠ, ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ। ପୁରୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରାଣୀ ପୌଷ୍ଟ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତିନି ପୁତ୍ର—ପ୍ରଭୀର, ଈଶ୍ୱର ଓ ରୌଦ୍ରାଶ୍ୱ—ଜନ୍ମିଲେ। ପ୍ରଭୀର ଏହି ବଂଶର ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପ୍ରଭୀରଙ୍କୁ ଶୁରାସେନୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ମନସ୍ୟୁ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ଚାରିଦିଗରେ ପୃଥିବୀକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଥିଲେ। ମନସ୍ୟୁଂକୁ ସୌବିର ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତ, ସମହନନ ଓ ବାଗ୍ମୀ—ତିନି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ, ସମସ୍ତେ ଶୂର ଓ ରଥୀ। ରୌଦ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କୁ ଅପ୍ସରା ମିଶ୍ରାକେଶୀ ଦ୍ୱାରା ଦଶ ପୁତ୍ର—ଅନ୍ୱଗ୍ଭାନୁ ଆଦି—ଜନ୍ମିଲେ, ସମସ୍ତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର। ସମସ୍ତେ ଯଜ୍ନ କରି, ଶୂର, ଉତ୍ପନ୍ନ, ବହୁ ବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ଅସ୍ତ୍ରଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ। ଏହି ଦଶ ପୁତ୍ର ହେଲେ—ରିଚେୟୁ, କକ୍ଷିୟୁ, କ୍ରିକାନେୟୁ, ସ୍ଥଣ୍ଡିଲେୟୁ, ବାନେୟୁ, ଜାଳେୟୁ, ତେଜେୟୁ, ସତ୍ୟେୟୁ, ଧର୍ମେୟୁ, ସନ୍ନତେୟୁ, ଦେବବିକ୍ରମ। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନଧୃଷ୍ଟି ବିଦ୍ୱାନ ହୋଇ ପୃଥିବୀର ଏକମାତ୍ର ରାଜା ହେଲେ; ରିଚେୟୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଶୂର। ଅନଧୃଷ୍ଟିଙ୍କୁ ମତିନାର ନାମକ ରାଜା ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ନ କରିଥିଲେ, ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମତିନାରଙ୍କୁ ଚାରି ପୁତ୍ର—ତମ୍ସୁ, ମହାନତି, ରଥ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ—ଜନ୍ମିଲେ, ସମସ୍ତେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ତମ୍ସୁ ଏହି ବଂଶକୁ ଧାରଣ କରି, ବିଶିଷ୍ଟ କୀର୍ତି ଅर्जନ କରି, ପୃଥିବୀକୁ ଜିତିଥିଲେ। ତମ୍ସୁଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇଲିନା ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ପୃଥିବୀକୁ ଜିତିଥିଲେ। ଇଲିନାଙ୍କୁ ରଥନ୍ତରା ଦ୍ୱାରା ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର—ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ—ଜନ୍ମିଲେ, ପାଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ଭଳି ସମ। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ, ଶୁରଭିମା, ପ୍ରବାସୁ, ବସୁମାନ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ରାଜା ହେଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଓ ଲକ୍ଷଣାଙ୍କୁ ଜନମେଜୟ ଜନ୍ମିଲେ; ଶକୁନ୍ତଳା ଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କୁ ଭାରତ ଜନ୍ମିଲେ। ଏହିପରି, ଭାରତ ବଂଶର ମହାକୀର୍ତି ଦୂର ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା। ପୃଷ୍ଠି ଏହି ବଂଶର ମହାତ୍ମା ଭାରତ ଓ ସୁଶ୍ରୂଷାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ କଥା ଶୁଣିବା ଆଗ୍ରହ କଲେ। ପୌରବ ବଂଶରେ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ନାମକ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ଚାରି ଦିଗର ଭୂମିକୁ ସୁରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ରାଜା ପୃଥିବୀର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସମୁଦ୍ରରେ ଘିରା ଭୂମିକୁ ମଧ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଭୂମିକୁ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକମାନେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବା ଭୂମିକୁ ଶାସନ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶାସନରେ କୌଣସି ବର୍ଣ୍ଣ ମିଶ୍ରଣ ହୋଇନଥିଲା, କୌଣସି ଲୋକ କୃଷି କାମରେ ଅଲସ ହୋଇନଥିଲେ, କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇନଥିଲା। ଲୋକେ ଧର୍ମରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ, କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା, ଧର୍ମ ଓ ଧନ ଉପାର୍ଜନ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ କୌଣସି ଚୋର ଭୟ ଥିଲା ନାହିଁ, କୌଣସି ଭୟ ଭୋକରୁ ଥିଲା ନାହିଁ, କୌଣସି ରୋଗର ଭୟ ଥିଲା ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ, ନିଜ ଭାଗ୍ୟରେ ଅନୁଗତ, ଏବଂ ଏହି ମହାରାଜା ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କରି ଦିଗଦିଗନ୍ତରେ ଭୟ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ରହୁଥିଲେ। ବଦଳ ପ୍ରକୃତ ସମୟରେ ବର୍ଷା ଦେଉଥିଲା, ଫସଲ ଦୁଃସ୍ୱାଦ ଥିଲା, ପୃଥିବୀ ରତ୍ନ ଓ ଗାଁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ମିଥ୍ୟା ନଥିଲା। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ନିଜେ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯୁବକ, ଶରୀର ବଜ୍ରପରି ଦୃଢ଼।