ଏହି କଥାରେ, ନାହୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ଯୟାତି ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନରେ ଶୋଭା ପାଇଁ ବିଶ୍ବାଚୀ ସହ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅଲକା ନଗର ଓ ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତର ଶିଖରରେ ମଧୁର ସମୟ କାଟିଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ତାଙ୍କର ଜୀବନ ର ସମୟ ଶେଷ ହେଉଛି ବୋଲି ଅନୁଭବ କଲେ, ସେ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ପୁରୁଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ: "ଏ ଶତ୍ରୁ ଜୟୀ, ମୁଁ ମୋ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, ଶକ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ, ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଏହି ଏକାନ୍ତ ଉପଭୋଗ କରିଛି, ତୁମ ପାଇଁ। କିନ୍ତୁ, ଇଚ୍ଛା କେବେ ଉପଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ ହୁଏନା; ଏହା ଘୀ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ଅଗ୍ନି ପରି ଅଧିକ ବଢ଼ିଯାଏ। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଚାଉଳ, ଜଉ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଗାଁଠିଏ, ନାରୀ ଏକଜଣ ଲୋକ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ଇଚ୍ଛାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଇଚ୍ଛା ମୂଢ଼ମାନେ ବଡ଼ କଠିନରେ ତ୍ୟାଗ କରିପାରନ୍ତି, ଦେହ ବୃଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବୃଦ୍ଧ ହୁଏନା, ଏହା ମୃତ୍ୟୁ ରୋଗ; ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଲେ ଏବଂ ସୁଖ ମିଳେ। ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ମୋ ମନ ଏହି ଭୋଗରେ ଲାଗିଥିଲା, ତଥାପି ଦିନକୁ ଦିନ ମୋ ଇଚ୍ଛା ଅଧିକ ବଢ଼ିଲା। ଏହି ଭୋଗକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ମୁଁ ମୋ ମନକୁ ବ୍ରହ୍ମରେ ଲଗାଇବି, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ମମତାରୁ ମୁକ୍ତ ହେବି, ଏବଂ ମୃଗମାନଙ୍କ ସହ ଜୀବନ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବି।" "ପୁରୁ, ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉଛି—ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ! ମୋ ଯୁବାବସ୍ଥା ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ନିଅ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାହଁ ଯୁବା ରହିବା ଉପଭୋଗ କର, ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବା ଉପରେ ରାଜ୍ୟ କର, ତୁମେ ମୋର ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର।" ତାପରେ ଯୟାତି, ନାହୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ପୁରୁ ନିଜ ଯୁବାବସ୍ଥା ଫେରେଇ ନେଲେ। ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଦଳ ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିପରି ଦେବୟାନୀଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁତ୍ର ଏବଂ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ନାତି ଯଦୁଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ରାଜ୍ୟ ପୁରୁକୁ ଦେଉଛନ୍ତି? ଯଦୁ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାପରେ ତୁର୍ବସୁ, ଶର୍ମିଷ୍ଠାରୁ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ତାପରେ ଅନୁ, ଶେଷରେ ପୁରୁ। ଜେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି କିପରି କନିଷ୍ଠ କୁ ରାଜ୍ୟ ଦିଅ? ଧର୍ମ ର ନିମିତ୍ତରେ ଏହା ବିଚାର କର।" ଯୟାତି ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ସମସ୍ତ ଦଳ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ସହ ଶୁଣ, କେବେ ଯେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରକୁ ରାଜ୍ୟ ଦିଅ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୋ ଯେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଯଦୁ ମୋ ଆଜ୍ଞା ମାନିନାହିଁ; ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବିରୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ପୁତ୍ର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପୁତ୍ର ନୁହେଁ। ଯେ ପୁତ୍ର ମାତାପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରେ, ଭକ୍ତିଶୀଳ ଓ ତାଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେଇ ପୁତ୍ର ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଏକ ପୁତ୍ର ଭଳି ଆଚରଣ କରେ। ‘ପୁତି’ ନାମ ନରକ ର, ଏହା ଦୁଃଖ ର ନାମ। ଏହି ନରକ ରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଲୋକେ ପୁତ୍ର ଚାହନ୍ତି। ଯେ ପୁତ୍ର ନିଜ ପିତା, ଦେବତା, ଋଷିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ଅନେକ ଗୁଣର ଉତ୍ସ, ସେଇ ପ୍ରଥମ ପୁତ୍ର ହେବା ଯୋଗ୍ୟ। ଜେ ଗୋଂ, ଅନ୍ଧ, ବେହେରା, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଅନୁସରେ ନ କରେ, ଚୋର, ପାପୀ ପୁତ୍ର—even ଯେଷ୍ଠ ହେଲେ ମଧ୍ୟ—ପ୍ରଥମ ପୁତ୍ର ନୁହେଁ। ଗୁଣିଶୀଳ, ଲୋକମାନ୍ୟ ପୁତ୍ର, ଏହି ଜନ୍ମ ଓ ପରଜନ୍ମର ମାନ କରେ, ଏହି ପୁତ୍ର ଏକାଏକା ପୁତ୍ର ହେବା ଯୋଗ୍ୟ, ଅନ୍ୟ କୁ ନୁହେଁ। ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହାକୁ ପିତୃମାନ୍ୟ ନିୟମ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି। ବେଦ କହିଛି, ପୁତ୍ର ମୋ ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ତାହାରୁ ଯାହା ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେ ମୋ ଅଂଶ—ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର କହିଛି।" "ମୁଁ ଯଦୁ, ତୁର୍ବସୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହୋଇଛି; ସେମାନେ ମୋତେ ଅତ୍ୟଧିକ ଅପମାନ କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ପୁରୁ ମୋ ଆଜ୍ଞା ମାନିଛି ଏବଂ ମୋତେ ବିଶେଷ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛି; ସେ କନିଷ୍ଠ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମୋ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୋ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ର ସମ୍ମାନ ରହିଛି। ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୁରୁ ପୂରଣ କରିଛି, ଶୁକ୍ର ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆ ବର ଦ୍ୱାରା। ଯେ ପୁତ୍ର ପିତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲେ, ସେ ରାଜା, ପୃଥିବୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁସରଣଶୀଳ ପୁତ୍ର ଏକାଏକା ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ। ଗୁଣିଶୀଳ, ସଦା ମାତାପିତାଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ—ଏହି କନିଷ୍ଠ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଯୋଗ୍ୟ; ବେଦ, ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଶାସ୍ତ୍ର ଏହି ନିୟମ କହିଛନ୍ତି। ପୁରୁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ ସେ ମୋ ପାଇଁ ଭଲ କରିଛି; ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଦିଆ ବର ବିରୁଦ୍ଧରେ କିଛି କହିପାରିବା ନୁହେଁ।" ଏହିପରି ନାହୁଷଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନାଗରିକ ଓ ଦେଶବାସୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ; ତାପରେ ନାହୁଷ ନିଜ ପୁତ୍ର ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ। ଯଦୁ, ତୁର୍ବସୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଓ ତାଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭାଇମାନେ—ନାହୁଷ ସେମାନେ କୁ ବାହାର ଦେଶରେ ନିୟୁକ୍ତ କଲେ। ପୁରୁକୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ, ରାଜା ଜଙ୍ଗଲ ଜୀବନ ନିୟମ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତପସ୍ବୀମାନେ ସହ ନଗର ଛାଡ଼ି ଦେଲେ। ଭାରତ, ରାଜା ଦେବୟାନୀ ଓ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସହ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଯଦୁରୁ ଯାଦବ, ତୁର୍ବସୁରୁ ଯବନ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁରୁ ଭୋଜ, ଅନୁରୁ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଜନଗଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ପୁରୁରୁ ପୌରବ ବଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ରାଜନ, ଯାଁଠାରୁ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ; ଏହି ବଂଶ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କଲା। ଏଭଳି, ଯୟାତି, ନାହୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ପୁତ୍ର ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରି, ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇ ତପସ୍ବୀ ଭାବେ ଜୀବନ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହ ଜଙ୍ଗଲରେ ନିୟମ ରକ୍ଷା କରି, କେବଳ ଫଳ ଓ ମୂଳ ଭୋଜନ କରି, ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ତାପରେ ସ୍ବର୍ଗକୁ ଗଲେ। ସ୍ବର୍ଗରେ ଦେବତାମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦ ଓ ସୁଖରେ ବସିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅଧିକ ଦିନ ନହେଁ, ଶକ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ପୃଥିବୀରୁ ବିଦୂର୍ତ୍ତ ହେଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସ୍ବର୍ଗକୁ ଗଲା ପରେ ଦେବମନ୍ଦିରରେ ବସି, କିପରି ଶକ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀରେ ପତିତ ହେଲେ? ସେ ତଳକୁ ପଡ଼ି, ଭୂମିକୁ ନ ପହଞ୍ଚି, ଆକାଶରେ ଝୁଲି ରହିଲେ—ମୁଁ ଏହି କଥା ଶୁଣିଛି।