ଏକ ସମୟର କଥା, ରାଜା ଯୟାତିଙ୍କୁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶାପ ମିଳିଲା—ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କ ଆଗରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ, ଏବଂ ସେଉଁଠି ନିଜେ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ଅଗ୍ନି ଉପାସନାକୁ ଅବହେଳା କରିଥିଲେ, ସେଇ ଭାଗ୍ୟକୁ ଭୋଗିବେ। ଚାରିଜଣ ପୁଅଁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ, ଯୟାତି ପୁରୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ—ତାଙ୍କର ଯୋଗ୍ୟତା ପରୀକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ। ଯୟାତି କହିଲେ, “ପୁରୁ, ତୁମେ ମୋ ପ୍ରିୟ ପୁଅ। ତୁମେ ମୋଠାରୁ ବଡ଼ ହେବା। ମୋ ଚାରିପାଖରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ଚୁଲିରେ ପାକ, ଶରୀରରେ ଚିର୍ମଟ ଆସିଯାଇଛି। କବି, ଉଶନାସଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଯୁବାବସ୍ଥାର ଆନନ୍ଦ ଭୋଗିପାରୁନାହିଁ। ପୁରୁ, ମୋର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ପାପ ତୁମେ ନିଜ ଉପରେ ନିଅ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଆମୋଦ-ପ୍ରମୋଦ କରିପାରିବି। ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁମର ଯୁବାବସ୍ଥା ପୁଣି ଦେଇଦେବି, ଏବଂ ମୁଁ ମୋ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ପାପ ନେଇ ନେବି।” ପିତାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପୁରୁ ଆଦର ସହିତ କହିଲେ, “ମହାରାଜ, ଆପଣ ଯାହା ଆଦେଶ ଦେବେ, ମୁଁ ତାହା କରିବି। ଗୁରୁଙ୍କ କଥା ପବିତ୍ର, ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇଥାଏ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦେଇଥାଏ; ଗୁରୁଙ୍କ କୃପାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତିନି ଲୋକରେ ଶାସନ କରିଥିଲେ। ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ଆପଣ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାହାନ୍ତି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଭୋଗିବି। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ସହିତ ପାପ ମଧ୍ୟ ନେଇବି; ଆପଣ ମୋରୁ ଯୁବାବସ୍ଥା ନେଇ, ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଆକୃତିରେ, ବୃଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିବି; ଆପଣଙ୍କୁ ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଇ, ଆପଣ ଯେପରି ଚାହିଁବେ, ସେପରି ରହିବି।” ଯୟାତି ପୁରୁର ଏହି ଭକ୍ତି ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, “ପୁରୁ, ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ଖୁସି। ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି—ତୁମର ବଂଶଜମାନେ ଏହି ରାଜ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ।” ଏହିପରି କହି, ମହାତ୍ମା ଯୟାତି କବିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ପାପ ପୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ। ଏହାପରେ, ନହୁଷଙ୍କ ପୁଅ ଯୟାତି, ପୁରୁଙ୍କ ଯୁବାବସ୍ଥା ନେଇ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଯୁବା ରୂପରେ ପରିଣତ ହେଲେ। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ, ଉତ୍ସାହ ଓ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଧର୍ମ ରକ୍ଷା କରି, ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଲେ। ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା, ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଓ ତର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା, ଦରିଦ୍ରମାନେଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ, ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛିତ ଦାନ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଲେ। ଅତିଥିମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଓ ପାନ ଦେଇ ଆଦର କରିଲେ, ପ୍ରଜାମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ, ଦୁଃଖୀମାନେଙ୍କୁ ଦୟା କଲେ, ଦୁଷ୍ଟମାନେଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଲେ। ଯୟାତି ନ୍ୟାୟ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ, ପ୍ରଜାମାନେଙ୍କ ମନ ଜିତିଲେ, ଏବଂ ସେ ଅନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେ ଯୁବା, ଶୂରବୀର, ଏବଂ ନିଜ ରାଜ୍ୟର ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଧର୍ମରେ ଅନୁସରଣ କରି, ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ। ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ରାଜା ଯୟାତି ଏଉଁଥିରେ ଆନନ୍ଦ ଓ କ୍ଲାନ୍ତି ଉଭୟ ଅନୁଭବ କଲେ। ସେ ନିଜ ଯୁବା ଦିନ ଗଣି, ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟ ଶେଷ ହେବାକୁ ଆସିଛି ବୋଲି ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ବିଶ୍ୱାଚୀ ସହିତ ନନ୍ଦନ କାନନରେ, ଆଲକା ଓ ମେରୁ ପର୍ବତର ଉତ୍ତର ଶିଖରରେ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ। ସମୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ପୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପୁରୁ, ମୁଁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଯୁବାବସ୍ଥାର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଛି। କିନ୍ତୁ ଇଚ୍ଛା କେବେ ଶାନ୍ତ ହୁଏନାହିଁ; ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଯେପରି ବଢ଼ିଯାଏ, ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ଇଚ୍ଛା ଅଧିକ ହୁଏ। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଧାନ୍ୟ, ସୋନା, ଗାଈ, ନାରୀ ଏକ ଲୋକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୟାପ୍ତ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଅଭିଲାଷା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଅଭିଲାଷା ଶରୀର ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧ ହୁଏନାହିଁ; ଏହା ମୂଳ ରୋଗ, ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ ମାନବ ଖୁସି ପାଏ। ମୁଁ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଭୋଗରେ ମନ ଲଗାଇଥିଲି, ତଥାପି ଦିନେ ଦିନେ ଆସକ୍ତି ବଢ଼ୁଥିଲା। ଏହିଠାରୁ ମୁଁ ଏବେ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ବ୍ରହ୍ମରେ ମନ ଲଗାଇବି, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ମମତା ଛାଡ଼ି, ମୃଗମାନେ ସହିତ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବି। ପୁରୁ, ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ଏହି ଯୁବାବସ୍ଥା ଏବଂ ଏହି ରାଜ୍ୟ ନିଅ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାହ, ଯୁବା ରୁହ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ, ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କର।” ଏହିପରି କହି, ଯୟାତି ଆପଣଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନେଲେ, ଏବଂ ପୁରୁ ନିଜର ଯୁବାବସ୍ଥା ପୁଣି ଲାଭ କଲେ। ଏହାପରେ, ସମସ୍ତେ ପୁରୁଙ୍କୁ, ସବୁଠୁ ଛୋଟ ପୁଅ, ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବାକୁ ଯେତେବେଳେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ମହାରାଜ, କିପରି ଦେବୟାନୀଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁଅ ଏବଂ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ନାତି ଯଦୁକୁ ଛାଡ଼ି, ଆପଣ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଉଛନ୍ତି?” ସେମାନେ ଆଉ କହିଲେ, “ଯଦୁ, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁଅ, ତା’ପରେ ତୁର୍ବସୁ; ଶର୍ମିଷ୍ଠାଠାରୁ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ତା’ପରେ ଅନୁ, ସେଉଁଠି ପୁରୁ। ଏହିପରି, ଛୋଟ ପୁଅ କିପରି ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିବ? ଧର୍ମ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭାବନ୍ତୁ।” ଯୟାତି ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ କଥା ଶୁଣ, ରାଜ୍ୟ କେବେ ବଡ଼ ପୁଅକୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମୋର ବଡ଼ ପୁଅ ଯଦୁ ମୋର ଆଦେଶ ମାନିନଥିଲେ; ଯିଏ ପିତାଙ୍କ କଥା ମାନେନାହିଁ, ସେ ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପୁଅ ନୁହେଁ। ଯିଏ ମାତାପିତାଙ୍କ କଥା ମାନେ, ସେଇ ପୁଅ ପିତାମାତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପୂର୍ଣ୍ଣ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରେ। ‘ପୁତି’ ନାମକ ନରକ ଅଛି, ଏହା ଦୁଃଖର ସ୍ଥାନ; ଏହିପାଇଁ ଲୋକ ଏଠାରେ ଏବଂ ପରଲୋକରେ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପୁଅ ଚାହାନ୍ତି। ଯିଏ ପିତା, ଦେବତା, ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଉଁଠି ପ୍ରଥମ ପୁଅ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ। ଯେଉଁ ପୁଅ ମୌନ, ଅନ୍ଧ, ବଧିର, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ, କିମ୍ବା କର୍ମ ନ କରେ, ଚୋର, ପାପୀ, ସେଉଁଠି ବଡ଼ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଥମ ପୁଅ ନୁହେଁ।