ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ ରାଜା ଯୟାତିଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ଘଟିଛି। ଯୟାତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିନିଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ, “ମୋ ଦୁଃଖ ଏହା ଯେ, ଏହି ତିନି ପୁଅ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଦୁଇଜଣ ମୋର ପୁଅ। ରାଜା ଯୟାତି ଧର୍ମଜ୍ଞ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, କିନ୍ତୁ ସେ ଧର୍ମର ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି। ଏହି କଥା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କହୁଛି, କବି। ଆପଣ ଧର୍ମଜ୍ଞ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଆପଣ ଅଧର୍ମ କରିଛନ୍ତି, ଅପେକ୍ଷା ରହିଛି; ତେଣୁ ଶୀଘ୍ର ହିଁ ଅଜୟ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବ।" "ଯଦି କୌଣସି ଜନ ଜନାନୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଋତୁ ଦେଇ ନାହିଁ, ସେ ଦ୍ୱିଜ ଅନୁସାରେ ଗର୍ଭ ନାଶକ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ଏବଂ ଯଦି ଏକ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଚାହିଁ ନିଜର ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ଅନୁରୋଧ କରେ, ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁପସ୍ଥିତ କରେ, ତେଣୁ ଧର୍ମ ମତରେ ସେ ଗର୍ଭ ନାଶକ।" "ମୋ ଏକ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଅଛି—ଯେଉଁଠି କିଏ ମୋତେ କିଛି ଚାହେ, ମୁଁ ସେହି ଦେବି। ଆପଣ ମୋତେ ଏହି ଜନାନୀକୁ ଦେଇଥିଲେ, ଏଠି ସେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରକ୍ଷକ ଚାହେ ନାହିଁ।" "ଏହି ତଥ୍ୟଗୁଡିକୁ ଭାବି, ଭୃଗୁ କୁଳରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଧର୍ମର ଭୟରେ ମୁଁ ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କୁ ଅନୁପସ୍ଥିତ କରିଛି—ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ଧର୍ମ ଭାବିଛି। ଦ୍ୱିଜ, ମୋ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତୁ।" "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଭାବି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, କାରଣ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନିର୍ଭର କରିଛି। ଧର୍ମ ମତରେ, ମିଥ୍ୟା ଚରଣ ଚୋରି କୁହାଯାଏ।" ଏପରେ କୃଧ୍ଧ ଉଶନାସ ଯୟାତିଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ; ତୁରନ୍ତ, ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଯୁବାବସ୍ଥା ଛାଡି, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରିଲା। "ଭୃଗୁ କୁଳରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଦେବୟାନୀ ସହିତ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଦ୍ୱିଜ, ଆପଣଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠି ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ମୋତେ ଆକ୍ରମଣ କରିବ ନାହିଁ।" "ମୁଁ ମିଥ୍ୟା କହୁନାହିଁ—ଏବେ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି, ରାଜା; ଆପଣ ଚାହିଲେ, ଏହି ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜନକୁ ଦେଇପାରିବେ।" "ଦ୍ୱିଜ, ଯିଏ ମୋତେ ତାଙ୍କ ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଇବେ—ସେହି ପୁଅକୁ ରାଜ୍ୟ, ପୁଣ୍ୟ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଦିଅ, ଏହା ଆପଣ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତୁ।" "ନହୁଷ ପୁତ୍ର, ଆପଣ ଚାହିଲେ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଅନ୍ୟକୁ ଦେଇପାରିବେ; ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ କରନ୍ତୁ, ପାପ ହେବ ନାହିଁ।" "ଯିଏ ତାଙ୍କ ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଇବେ, ସେହି ପୁଅ ରାଜା ହେବେ; ଦୀର୍ଘାୟୁ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଓ ବହୁସନ୍ତାନ ହେବେ।" ଏଉଁପରେ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟରେ ପୀଡିତ ଯୟାତି ତାଙ୍କ ନିଜ ସହରକୁ ଫିରିଗଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ଯଦୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପୁଆ, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ମୋତେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି, ଶିର ଚୁଲ ଧଳା ହୋଇଯାଇଛି; କାବ୍ୟ ଉଶନାସଙ୍କ ଶାପରେ, ମୁଁ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ।" "ଯଦୁ, ମୋ ପାପ ସହିତ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ନେଇ, ମୁଁ ତୋ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିବି।" "କିନ୍ତୁ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ତୋ ଯୁବାବସ୍ଥା ତୋତେ ଫେରାଇଦେବି, ମୋ ପାପ ଓ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ତାପରେ ଫେରିବି।" "ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟରେ ଖାଇବା ପିଇବାରୁ ବହୁ ଦୋଷ ହୋଇଥାଏ; ତେଣୁ ରାଜା, ମୁଁ ତୋ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବି ନାହିଁ।" "ଧଳା ଦାଢି, ଅନନ୍ଦହୀନ, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟରେ ଶିଥିଳ, ଶରୀର ଚିନ୍ହ ଭାଙ୍ଗି, ଦୁର୍ବଳ ଓ କ୍ଷୀଣ, ଦେଖିବାକୁ ଅପରିଚୟ।" "କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯୁବା ଓ ସହଯାତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବହେଳିତ, ମୁଁ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଚାହେ ନାହିଁ।" "ରାଜା, ତୁମେ ବହୁ ପୁଅ ଅଛ, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରିୟ ନୁହେଁ; ତେଣୁ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଅନ୍ୟ ପୁଅକୁ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଦିଅ।" "ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, କିନ୍ତୁ ମୋତେ ତୋ ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଇନାହିଁ; ତେଣୁ, ଅଯୋଗ୍ୟ, ରାଜ୍ୟ ତୋ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଇବି।" ଏପରେ ରାଜା ତୁର୍ବସୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁର୍ବସୁ, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର; ମୁଁ ତୋ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ତୋ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିବି।" "ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ମୁଁ ତୋ ଯୁବାବସ୍ଥା ଫେରାଇଦେବି, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଆପଣ ନେଇବି।" "ମୁଁ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଚାହେ ନାହିଁ, ଯାହା କାମସୁଖ ନାଶ କରେ, ଶକ୍ତି ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ନାଶ କରେ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଜୀବନ ନାଶ କରେ।" "ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, କିନ୍ତୁ ମୋତେ ତୋ ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଇନାହିଁ; ତେଣୁ, ତୁର୍ବସୁ, ତୋ ବଂଶ ଶେଷ ହେବ।" "ତୁମେ ଗୁରୁପତ୍ନୀ ସହିତ ଆସକ୍ତ, ପଶୁ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ, ପଶୁ ସ୍ୱଭାବ, ଅଧର୍ମୀ, ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ହେବ।" ଏପରେ ତୁର୍ବସୁଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ, ଯୟାତି ତାଙ୍କ ନିଜ ପୁଅ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର, ଯାହା ରଙ୍ଗ ଓ ଆକୃତି ନାଶ କରେ, ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପାଇଁ; ମୋତେ ତୋ ଯୁବାବସ୍ଥା ଦିଅ।" "ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ମୁଁ ତୋ ଯୁବାବସ୍ଥା ଫେରାଇଦେବି, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଆପଣ ନେଇବି।" "ବୃଦ୍ଧ ଜନା ହାତୀ, ରଥ, ଅଶ୍ୱ, ନାରୀ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କ କଥା ଅସ୍ପଷ୍ଟ—ଏହି ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ମୁଁ ଚାହେ ନାହିଁ।" "ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, କିନ୍ତୁ ମୋତେ ତୋ ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଇନାହିଁ; ତେଣୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ତୋ ପ୍ରିୟ ଇଚ୍ଛା କେବେ ପୂରଣ ହେବ ନାହିଁ।" "ଯେଉଁଠି ଅଶ୍ୱ ନାହିଁ, ରଥରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଅଶ୍ୱ ନାହିଁ, ହାତୀ ନାହିଁ, ଗଧା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ—" "ଅଠା ନାହିଁ, ଗାଁ ନାହିଁ, ଖଟିଆ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠି ନିତ୍ୟ ବାହାନ ଓ ବାଉଡ଼ିରେ ଯାଏ—" "ତୁ, ଅନୁ, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର; ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ମୁଁ ତୋ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବି।" "ଏକ ବୃଦ୍ଧ ଜନ ଶିଶୁ ପରି, ଅସମୟରେ ଅଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ଖାଏ, ଯଥାସମୟରେ ଅଗ୍ନି ଉପସ୍ଥିତ କରେ ନାହିଁ—ଏହି ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ମୁଁ ଚାହେ ନାହିଁ।" "ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ତୁମେ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟର ଦୋଷ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛ, ତେଣୁ ତୁମେ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବ।" ଏହିପରି ରାଜା ଯୟାତି ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁଅ ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ନାକାରିଦେଲେ, ତାଙ୍କର ବଂଶ, ରାଜ୍ୟ ଓ ଇଚ୍ଛା ଉପରେ ଶାପ ଦେଲେ।