ଏହି ଘଟଣାରେ, ଯୟାତିଙ୍କୁ ଦେବୟାନୀଙ୍କ ସମ୍ମାନ ଦେଇ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଛି, କାରଣ ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହିଳା ଓ ବଡ଼; କିନ୍ତୁ ରାଜର୍ଷି ସମ୍ମାନରେ ତୁମଠାରୁ ଅଧିକ ଯୋଗ୍ୟ। ଏହି କଥା ତୁମେ ଜାଣିନାହଁ କି?” ସେଉଁଠି ଆଉ କହିଲେ, “ମୋ ଗୁରୁ ତୁମ ପିତା ଆମ ଦୁହଁକୁ ଏକଠି ଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଠାରେ ପତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ପୋଷଣ ଦେବା ଦାୟିତ୍ୱ ତୁମର, ଆଉ ପତି ମୋତେ ପୋଷଣ କରନ୍ତି।” ଦେବୟାନୀ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କହିଲେ, “ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସହିତ ଚାହିଁଲେ ଏଠି ରହିବାକୁ ଉପଭୋଗ କର। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏଠି ଆଜି ରହିବି ନାହିଁ; ତୁମେ ମୋ ପସନ୍ଦ ନହେଉଥିବା କାମ କରିଛ। ଏପରି ଦେବୟାନୀ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଜଳିଉଠିଲେ। ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଲଜ୍ଜାରେ ନମ୍ର ହୋଇ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ଦେବୟାନୀ ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଆଭରଣ ଖୋଲି ଫେଲିଦେଲେ। କଳାବର୍ଣ୍ଣ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ହଠାତ୍ ଉଠି ଆଖିରେ ଅଶ୍ରୁ ନେଇଥିବାକୁ ଦେଖି, ଦେବୟାନୀ ଦୁଃଖରେ ଦ୍ରୁତ ଚାଲି କବିଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ରାଜା ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ପଛରେ ପଛରେ ଶାନ୍ତନା ଦେଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦେବୟାନୀ ରାଗରେ ଲାଲ ଆଖିରେ ଦେଖି ଫେରି ଚାଲିଲେ। ସେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ଆଖି ଭରି ଅଶ୍ରୁ ନେଇ, ଶୀଘ୍ର କବି ଉଶନାସଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବୟାନୀ ଶିର ନମାଇ ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ, ଏବଂ ଯୟାତି ଭାର୍ଗବ ବଂଶଜ କବିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଦେବୟାନୀ ଦୁଃଖରେ କହିଲେ, “ଧର୍ମକୁ ଅଧର୍ମ ହରାଇଛି, ଅଧର୍ମର ଚଳନା ଚାଲିଛି। ମୁଁ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ୟାୟ ଭୋଗିଛି। ଏହି ରାଜା ଯୟାତି ତାଙ୍କୁ ତିନି ପୁଅ ଦେଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୋର କେବଳ ଦୁଇ ଝିଅ ଅଛନ୍ତି, ମୁଁ ଅଭାଗିଣୀ। ଏହି ରାଜା ଧର୍ମଜ୍ଞ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତଥାପି ସୀମା ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଃଖ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି, ହେ କବି।” ଏପରେ କବି ଉଶନାସ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଯୟାତିଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ, “ହେ ମହାରାଜ, ତୁମେ ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମନୋବାଞ୍ଛାରେ ଅଧର୍ମ କରିଛ। ଏହିପରି କାରଣରେ ଦୀଘର୍ଣ୍ୟ ଅଜୟ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଶୀଘ୍ର ତୁମକୁ ଆବର୍ତ୍ତିତ କରିଦେବ।" ଯୟାତି ନମ୍ରତାରେ କହିଲେ, “ଯେତେବେଳେ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ନିଜ ଋତୁ ଚାହିଁଲେ, ମୁଁ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଲି। ଯଦି କୌଣସି ପୁରୁଷ ନାରୀ ଆଶା କରିଲେ ତାଙ୍କୁ ତାହା ଦେଇନଥାଏ, ସେ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଗର୍ଭଘାତକ କହନ୍ତି। ଏହି କାରଣରେ ମୁଁ ଭୟରେ ଏହି କାମ କଲି, ମୋର ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଯେ, ଯେଉଁଠାରୁ ଯେଉଁଠି ମୋତେ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଦେଇଥାଏ। ଏହି କାମ ପାଇଁ ମୋତେ କ୍ଷମା କର। ମୁଁ ସଦା ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ କାମ କରିଛି, ମୁଁ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର। ଧର୍ମରେ ମିଥ୍ୟା କାର୍ଯ୍ୟ ଚୋରି ସମାନ।” ଏହାପରେ ଉଶନାସ ରାଗରେ ଯୟାତିଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ, ତାଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ଯୌବନ ତ୍ୟାଗ କରି, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଗଲେ। ଯୟାତି ଦୁଃଖରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଦେବୟାନୀ ସହ ଯୌବନରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ମୋରୁ ଏହି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଦୂର କରିବାକୁ କୃପା କରନ୍ତୁ।” ଉଶନାସ କହିଲେ, “ମୁଁ ମିଥ୍ୟା କହୁନାହିଁ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ତୁମକୁ ଆବର୍ତ୍ତିତ କରିଛି। ଯଦି ଚାହଁ, ଏହି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଅନ୍ୟ କାହାରି ଉପରେ ଦେଇପାରିବା।” ଏହାପରେ ଯୟାତି କହିଲେ, “ଯେ କୌଣସି ପୁଅ ମୋତେ ତାଙ୍କ ଯୌବନ ଦେବେ, ସେ ପୁଅକୁ ରାଜ୍ୟ, ପୁଣ୍ୟ, ଖ୍ୟାତି ମିଳିବ—ଏହି କଥା ଆପଣ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ।” ଉଶନାସ କହିଲେ, “ଯେଉଁ ପୁଅ ତୁମକୁ ଯୌବନ ଦେବେ, ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଅନେକ ସନ୍ତାନ ଥିବା ରାଜା ହେବେ।” ଏହିପରି ଯୟାତି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ନିଜ ସହରକୁ ଫେରି ତାଙ୍କର ବଡ଼ ପୁଅ ଯଦୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପୁଅ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ମୋତେ ଆବର୍ତ୍ତିତ କରିଛି, କେଶ ଧଳା ହୋଇଯାଇଛି; କବି ଉଶନାସଙ୍କ ଶାପରେ ମୁଁ ଏଉଁଠି ଯୌବନରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ମୋର ଅପରାଧ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନେଇ ତୁମର ଯୌବନ ଦେଉ, ମୁଁ ତାହାରେ ଭୋଗ କରିବି। ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ମୁଁ ତୁମର ଯୌବନ ଫେରାଇ ଦେଇବି, ମୋ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନେଇ ନେବି।” ଯଦୁ କହିଲେ, “ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଅନେକ ଦୁଷ୍ଟତା ଛିଁ, ଖାଇବା ପିଇବାରୁ ଉପଜେଇଥିବା; ତେଣୁ ମୁଁ ଏହି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବି ନାହିଁ। ଧଳା ଦାଢ଼ି, ଆନନ୍ଦହୀନ, ଶୀର୍ଣ୍ଣ ଦେହ, ଚମଡ଼ି ଭାଙ୍ଗିଯିବା, ଦେଖିବାକୁ କଷ୍ଟକର, ଦୁର୍ବଳ ଓ କ୍ଷୀଣ ଦେହ—ଏହି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ମୁଁ ଚାହେଁନି। କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯୁବକମାନେ ଓ ସହବାସୀମାନେ ଉପହାସ କରନ୍ତି, ଏହି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ମୁଁ ଚାହେଁନି। ତୁମର ଅନେକ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି, ମୋଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ, ତେଣୁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ବିକଳ୍ପ କର।” ଯୟାତି କହିଲେ, “ତୁମେ ମୋର ହୃଦୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯୌବନ ଦେଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ରାଜ୍ୟର ଅଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ, ତୁମର ସନ୍ତାନମାନେ ତୁମରେ ଅଟକି ରହିବେ।” ଏହିପରି ତ୍ୟାଗ ପରେ ରାଜା ତୁର୍ବସୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁର୍ବସୁ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନେଇ ମୋତେ ତୁମର ଯୌବନ ଦେଉ, ମୁଁ ତୁମର ଯୌବନରେ ଭୋଗ କରିବି। ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ତୁମର ଯୌବନ ଫେରାଇ ଦେଇବି, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନେଇ ନେବି।” ତୁର୍ବସୁ କହିଲେ, “ପିତା, ଏହି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ମୁଁ ଚାହେଁନି, ଯାହା ଇଚ୍ଛାଭୋଗ କୁ ନାଷ୍ଟ କରେ, ଶକ୍ତି, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଜୀବନ ନାଷ୍ଟ କରେ।" ଯୟାତି କହିଲେ, “ତୁମେ ମୋର ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ତଥାପି ଯୌବନ ଦେଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ତୁର୍ବସୁ, ତୁମର ବଂଶ ଶେଷ ହେବ। ତୁମେ ମିଶ୍ରିତ ଓ ବିପରୀତ ଚରିତ୍ର ଧର୍ମ ଥିବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମାଂସଭୋଜୀ ଓ ନିଚ୍ଚ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ହେବ। ତୁମେ ଗୁରୁପତ୍ନୀରେ ଆସକ୍ତ, ପଶୁ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ପଶୁସ୍ୱଭାବୀ, ପାପୀ ଓ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରହିବେ।” ଏହିପରି ଯୟାତିଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଦୁଃଖ, ପୁଅମାନଙ୍କ ଉତ୍ତର, ଏବଂ ଶାପ ଏ ଉପଖ୍ୟାନରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହୋଇଛି।