ହେ ରାଜା, ଏହି ଘଟଣାରେ ଦେବୟାନୀ ଓ ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ତୀବ୍ର ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଦେବୟାନୀ ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ମୋର ବସ୍ତ୍ର କାହିଁକି ନେଉଛ? ତୁମେ ମୋ ଶିଷ୍ୟା, ଦାନବ କନ୍ୟା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏପରି ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।" ସେ ଆଉ କହିଲେ, "ତୁମର ବାପା ଯେତେବେଳେ ବସନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୋଇଥାନ୍ତି, ସେ ସଦା ମୋ ବାପାଙ୍କ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଗୀତଗାୟକଙ୍କ ପରି ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ନମ୍ରତାର ସହିତ। ତୁମେ ଏକ ଭିକ୍ଷୁକଙ୍କ ଝିଅ, ଯିଏ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ଭିକ୍ଷା ନେଇଥାଏ; ମୁଁ ହେଉଛି ସେଉଁଠି ଝିଅ, ଯିଏ ପ୍ରଶଂସିତ, ଦେଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ନେଉନାହିଁ।" ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଦେବୟାନୀକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଏବେ ଭିକ୍ଷା ମାଗ, ଶାପ ଦେ, ବିରୋଧ କର, କିମ୍ବା କ୍ରୋଧିତ ହେ; ତୁମେ ଅସ୍ତ୍ରହୀନ ହୋଇ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରୁଛ, ଖାଲିହାତରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଉଛ, ଭିକ୍ଷୁକ!" ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଏହାପରେ କହିଲେ, "ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ମିଳିବା; ମୁଁ ତୁମକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏନି। ଏଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ତୁମେ ମୋ ବିରୁଦ୍ଧରେ କିଛି କହିଲେ, ଭିକ୍ଷୁକ—" ଏହି ସବୁ ଉପାଲୋଚନା ଓ ଦ୍ୱେଷରେ, ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ରକୁ ଧରି ରଖିଥିବା ଦେଖି, ଶର୍ମିଷ୍ଠା ତାଙ୍କୁ ଏକ କୂଆରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଲେ ଏବଂ ଏହି ପାପ ଭାବନାରେ ଭରି ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ, ଭାବିଲେ—"ସେ ମରିଗଲେ।" କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ପଛକୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, ନିଜ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଆସୁର ଆଚରଣ ଅନୁସାରେ ଶାନ୍ତ ରହିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ନହୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ଯୟାତି ଏଠିକୁ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ କ୍ଲାନ୍ତ, ଶିକାର ଚାହାଁଥିଲେ ଓ ପିଆସିଥିଲେ। ଚାରିପାଖ ଦେଖି, ସେ ଏକ ଶୁଷ୍କ କୂଆ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ରାଜା ଦେଖିଲେ ଏକ ଜ୍ଵଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଳିକାକୁ। ସେଉଁଠି ଏହି ଦିବ୍ୟ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଧାରିଣୀ ଝିଅକୁ ଦେଖି, ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— "ତୁମେ କିଏ? କଳାବର୍ଣ୍ଣୀ, ତମ୍ବା ନଖ ଓ ଚମକୁଥିବା ରତ୍ନ ଦାନ୍ତୁଳି ପିନ୍ଧିଛ? ଏତେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବି ଅଛ, ଏବଂ ଏଭଳି ଚତୁର ଭାବେ ଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଛ? ଏହି ଘାସ ଓ ଲତା ଭରା କୂଆରେ କିପରି ପଡ଼ିଗଲା?" ଏହି ମହାନ ଜ୍ଞାନୀ ଯିଏ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୟମାନେକୁ ପୁନଃଜୀବିତ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀ କହିଲେ, "ମୁଁ ଶୁକ୍ର ମହାରାଜଙ୍କ ଝିଅ। ସେ ଏହି ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ମୋ ଡାହାଣ ହାତ, ରାଜନ୍, ତମ୍ବା ନଖ ସହିତ। ମୋ ହାତ ଧରି ମୋତେ ଉଠାଅ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମକୁ ଉଚ୍ଚ କୁଳର ମନେ କରେ। ମୁଁ ଜାଣେ ତୁମେ ଶାନ୍ତ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ତୁମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।" ତେବେ ରାଜା ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତ ଧରି, ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ କୂଆଠାରୁ ଉଠାଇଲେ। ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, କହିଲେ, "ମହିଳା, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଚାହ, ଯାଅ; କିଛି ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦେବୟାନୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମୋତେ ସହିତ ନେଉ, କାରଣ ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରିୟ। ତୁମେ ମୋର ହାତ ଧରିଛ, ଏହିଠିରୁ ତୁମେ ମୋ ସ୍ୱାମୀ ହେବା।" ରାଜା ଯୟାତି କହିଲେ, "ମହିଳା, ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁଳର; ଏହି ପରି ଏକତ୍ରିତି ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତୁମେ କାବ୍ୟ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଝିଅ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଗୁରୁ; ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ଆଜି ଭୟ ପାଉଛି, ଏହି ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।" ଦେବୟାନୀ କହିଲେ, "ଯଦି ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତୁମେ ମୋତେ ଚାହୁନାହଁ, ତେବେ ମୋ ବାପା ତୁମକୁ ମୋ ପାଇଁ ଚୟନ କରିବେ, ଏବଂ ତେଣୁ ତୁମେ ମୋତେ ପାଇବ; ଏବେ ଯାଅ।" ଏହିପରି କହି, ରାଜା ଯୟାତି ସେଇ ରୂପସୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ। ତାଙ୍କ ପଛରେ, ଦେବୟାନୀ ମଧ୍ୟ ଏକ ଗଛର ଛାୟାରେ ଦଢ଼ି ହୁଏଁ ଦଢ଼ି ହୁଏଁ କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ଏତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଅନୁପସ୍ଥିତି ଦେଖି, ଭାର୍ଗବ ଶୁକ୍ର ତାଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇ, ନର୍ସ ଘୂର୍ଣ୍ଣିକାକୁ କହିଲେ, "ଘୂର୍ଣ୍ଣିକା, ତୁରନ୍ତ ଦେବୟାନୀକୁ ନେଇ ଆ". ଘୂର୍ଣ୍ଣିକା ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ପଦେ ପଦେ ଖୋଜିବାରେ, ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ, କ୍ଲାନ୍ତ ଓ କାନ୍ଦୁଥିବା ଦେଖିଲେ। "କଣ ଘଟିଲା, ଝିଅ? ଶୀଘ୍ର କହ, ତୁମ ବାପା ଡାକୁଛନ୍ତି," ବୋଲି ପଚାରିଲେ। ତେବେ ଦେବୟାନୀ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଘୂର୍ଣ୍ଣିକାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଶର୍ମିଷ୍ଠା ମୋତେ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛି। ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ଯାଅ ଓ ମୋ ବାପାଙ୍କୁ କୁହ।" ଘୂର୍ଣ୍ଣିକା ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଦାନବ ମହଲକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେଠାରେ କାବ୍ୟ ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଦେବୟାନୀକୁ ଅରଣ୍ୟରେ ଅନ୍ୟାୟ ହୋଇଛି, ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ବୃଶପର୍ବଣଙ୍କ ଝିଅ ଦ୍ୱାରା।" ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ଶୁକ୍ର ଦୁଃଖ ଓ ଦ୍ରୁତତାରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଝିଅକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଗଲେ; ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଦୁଇହାତରେ ଆଳିଙ୍ଗନ କଲେ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କହିଲେ, "ସମସ୍ତେ ନିଜ କର୍ମଫଳରେ ସୁଖ-ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ମୁଁ ମନେ କରେ ତୁମେ କିଛି ଅପକର୍ମ କରିଥିଲ, ତାହିଁପାଇଁ ଏହି ଫଳ ମିଳିଛି।" ଦେବୟାନୀ କହିଲେ, "ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ବୃଶପର୍ବଣଙ୍କ ଝିଅ ମୋତେ ଯେଉଁଠି କହିଥିଲେ, ତାହା ସତ୍ୟ; ସେଉଁଠି ମୋତେ ଅପମାନ କଲେ—ମୁଁ ଦାୟିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗାୟିକା।" ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ହୋଇ, ଶର୍ମିଷ୍ଠା ମୋତେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ କଠୋର କଥା କହିଥିଲେ। "ମୁଁ ସଦା ପ୍ରଶଂସିତ, ଭିକ୍ଷା ନେଉଥିଲି, ଏବଂ ଦେଉଥିଲି, କିନ୍ତୁ ନେଉନାହିଁ—ଏହିପରି କହି ଶର୍ମିଷ୍ଠା ମୋତେ ପୁନଃପୁନି ଅପମାନ କରିଥିଲେ।" "ଯଦି, ବାପା, ମୁଁ ଏହିପରି ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବି, ତେବେ ମୋ ସ୍ୱାମୀ ମୋତେ ଏପରି କହିଥିଲେ।" ଏଭଳି ଦୁଃଖ ଓ ଅପମାନର ଗଳ୍ପ ଦେବୟାନୀ ତାଙ୍କ ବାପା ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।