ଏହି ପୃଥିବୀରେ, ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ଏହି ଭୂମିରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅହଂକାରି ଦାନବମାନେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଶତାଧିକ ହଜାର ଦଳରେ ଏଠାରୁ ସେଠା ଘୁରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରି, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପୀଡ଼ିତ କରୁଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଚାଳ ଓ ଆକ୍ରମଣରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାଉଥିଲେ, ଏହି ଦାନବମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଅନେକ ତପୋବନରେ ବସୁଥିବା ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଅହଂକାରରେ ମଦମସ୍ତ ହୋଇ ଅଧର୍ମ ଚରିତ୍ର କରୁଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ଏହି ଦାନବମାନେ ଭୂମିକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦମନ କରିବାରୁ, ଭୂମି ଅସହ୍ୟ ଓ ଭୟଭୀତ ହୋଇବାକୁ ଲାଗିଲା। ନାଗ, ପର୍ବତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭାର ସହିପାରୁନଥିଲେ। ଏହି ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଅପରାଜିତ ଭୂମି ନିଜ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମହାର୍ଷି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା ଓ ସ୍ତୁତି ଗାଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସହିତ, ଅମର ଶୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ଭୂମି ନମ୍ର ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଓ ନିଜ ଦୁଃଖ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ଓ ସ୍ୱୟଂଭୂ, ପୂର୍ବରୁ ଏହି ସମସ୍ୟା ଜାଣିଥିଲେ। ସେ କେଉଁଠି ଅଜ୍ଞାତ ରହିପାରିବେ? ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଦାନବ, ଅସୁର ଓ ଜଗତର ମନର ଭାବକୁ ସେ ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ଭାବେ ଜାଣିଥିଲେ। ତେବେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାୟକ, ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ, ଶମ୍ଭୁ, ଭୂମିଙ୍କୁ ଉପଦେଶ କଲେ—"ହେ ଭୂମି, ତୁମେ ଯେହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସିଛ, ସେହିପାଇଁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେକୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବି।" ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା ଭୂମିକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ—"ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ, ତୁମେ ନିଜ ନିଜ ଅଂଶରେ ଏଠି ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କର; ତୁମର ସତ୍ୟ ରୂପ ଲୁଚାଇ ରଖ।" ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏକତ୍ର କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏହାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ବୋଲି ମାନିଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ଅଂଶରେ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ, ବୈକୁଣ୍ଠରେ ବସିଥିବା, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ, ପୀତାମ୍ବରଧାରୀ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ପଦ୍ମନାଭ, ଦେବଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ବିଶାଳ ଓ ଶୋଭାମୟ ନୟନ ଥିବା, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନଧାରୀ, ହୃଷୀକେଶ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜିତ ଶ୍ରୀନାରାୟଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—"ପୃଥିବୀ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ, ଦୟାକରି ନିଜ ଅଂଶରେ ଅବତରଣ କର।" ତେଣୁ ହରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ତଥାସ୍ତୁ।" ଏଠିଏଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମଠାରୁ ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଦେବତା, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ କିପରି ନିଜ ଅଂଶରେ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରଣ କରିଥିଲେ। ଏବେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ଚାହେଁ ତୁମେ ଆମକୁ କୁରୁବଂଶର ଆଦିରୁ ଉତ୍ପତ୍ତିକଥା କହ, ଯେପରି ବଡ଼ ବୈଦିକ ମଣ୍ଡଳରେ ତୁମେ ଏହି କଥା କହିଥିଲ। ଏହି କୁରୁବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ୍ର, ପବିତ୍ର, ଏବଂ ରାଜାର୍ଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷ, ମନୁ ବୈବସ୍ବତ, ଭାରତ, କୁରୁ, ପୁରୁ ଓ ରାଜାମିଧ୍ୟାଙ୍କ ବଂଶ ଏବଂ ଯଦୁବଂଶ, କୌରବବଂଶ ଓ ଭାରତବଂଶର ଶୁଭ, ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି। ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ଦଶ ପୁତ୍ର, ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ମୁଖରୁ ନିସ୍ସୃତ ଅଗ୍ନିରେ ଦହିଯାଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଦକ୍ଷ ପ୍ରଚେତସ ପ୍ରସୂତ ହେଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରଜାପତିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏହି ଦକ୍ଷ, ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବିରିଣୀ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ନିଜ ସମାନ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହଜାର ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ନାରଦ ଉତ୍ତମ ସାଂଖ୍ୟ ଓ ମୋକ୍ଷ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ସେମାନେ ଜ୍ଞାନରେ ଲୀନ ହୋଇଗଲେ। ତାପରେ, ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଦକ୍ଷ ପଞ୍ଚାଶି ଝିଅକୁ ପୁତ୍ରୀକା ଭାବେ ଦେଲେ—ଦଶ ଝିଅ ଧର୍ମଙ୍କୁ, ତେର ଝିଅ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ, ଏବଂ ସତାଇଶି ଝିଅ, ଯେଉଁମାନେ କାଳ ନିୟମନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସୋମଙ୍କୁ ଦେଲେ। କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ତେର ଝିଅ ମଧ୍ୟରୁ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ମାରିଚି ଓ କଶ୍ୟପଙ୍କ ସଂଯୋଗରେ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ ବିବସ୍ୱତ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ବିବସ୍ୱତ୍ ଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯମ ଜନ୍ମିଲେ। ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡଙ୍କୁ ଝିଅ ଯାମୀ ଓ ପୁଅ ମନୁ ଜନ୍ମିଲେ। ଏହି ମନୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍; ତାଙ୍କ ଅଂଶରେ ମନୁଷ୍ୟ ବଂଶ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ମନୁଠାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ଏଭଳି ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମ ଓ କ୍ଷତ୍ର ଏକତ୍ରିତ ହେଲା। ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚତୁର୍ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଙ୍ଗମାନେକୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ଏହି ବଂଶରେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ପ୍ରଭାଶାଳୀ ବେନ, ଧୃଷ୍ଣୁ, ନରିଷ୍ୟନ୍ତ, ନାଭାଗ ଓ ଇକ୍ଷ୍ବାକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।