ପରମ ଦୟାଳୁ ଭଗବାନ, ଯେଉଁଠି ଦୟା ଓ ଦାନର ଅଗ୍ରଣୀ, ସେ ବୈଶମ୍ପାୟନଙ୍କୁ ମହାଭାରତର ସଂହିତାଗୁଡିକୁ ଶିଖାଇଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମହାଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସଂହିତା ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ଏହିପରି, ଶାନ୍ତନୁ ଓ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଅପାର ତେଜସ୍ବୀ ଭୀଷ୍ମ, ଯେଉଁଠି ଭୂତପୂର୍ବ ମହାବଳୀ ଓ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ, ବସୁମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ବିଦ୍ୟାର୍ଥରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ଓ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ, କେବେ ଏକ ଦଣ୍ଡରେ ବିଧ୍ଧ ହେଇଥିଲେ; ପୁରାତନ ମୁନି, ଭୁଲରେ ଚୋର ଭାବି ଅନ୍ୟମାନେ ନିଜର ଉପରେ ସନ୍ଦେହ କରିଥିଲେ। ସେ ଅନି ମଣ୍ଡବ୍ୟ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏହି ମହାମୁନି ଦୂର୍ଗତିରେ ଧର୍ମକୁ ଡାକି ଏପରି କହିଥିଲେ: “ମୁଁ ଶିଶୁବୟସରେ ଏକ ଶକୁନ୍ତିକା ପକ୍ଷୀକୁ କଣ୍ଟାରେ ବିଧ୍ଧ କରିଥିଲି; ଏହାକୁ ମୁଁ ମୋର ଅପରାଧ ଭାବେ ମନେ କରେ, ଧର୍ମ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିନଥିଲି। ତେବେ, ମୋର ଅପାର ତପୋଫଳ କାହିଁକି ଅଟୁଟ ରହିଲା ନାହିଁ? ଏକ ଦ୍ବିଜ ହତ୍ୟା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ହତ୍ୟାଠାରୁ ଅଧିକ ଭାରୀ। ଏହି ଦୁଷ୍କର୍ମ ଅନୁସାରେ, ତୁମେ ଶୂଦ୍ର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେବା।” ଏହି ଦୁଷ୍କର୍ମରୁ, ବିଦୁର ନାମରେ ଏକ ନ୍ୟାୟବାନ୍, ଧର୍ମନିପୁଣ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ପାପହୀନ ବ୍ୟକ୍ତି ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଏପରି, ଗାଭଲ୍ଗଣାଙ୍କୁ ଏକ ରଥଚାଳକ ଭାବେ ପ୍ରଜ୍ଞାଶୀଳ ସଞ୍ଜୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ। କୁନ୍ତିଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କର୍ଣ୍ଣ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କର ଦେହରେ ପ୍ରାକୃତିକ କବଚ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ଚମକୁଥିଲା। ବିଶ୍ୱର ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପୂଜ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ, ବସୁଦେବ ଓ ଦେବକୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ମହାକୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ। ଏହି ଦେବତା ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ହୀନ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ଅଦୃଶ୍ୟ, ଅବିନାଶୀ ଓ ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମକ ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରହ୍ମ। ସେ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଆତ୍ମା, ପ୍ରକୃତିର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ନାୟକ, ବିଶ୍ୱକର୍ତ୍ତା, ସତ୍ତ୍ୱରେ ନିସ୍ଥିତ, ଶାଶ୍ୱତ ଓ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ। ସେ ଅନନ୍ତ, ଅଚଳ ଦେବ, ହଂସ, ନାରାୟଣ, ନାଥ; ସେ ଅଜନ୍ମା, ଅଦୃଶ୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ, ଅବିନାଶୀ। ସେ ନିର୍ଗୁଣ, ବିଶ୍ୱ, ଆଦିହୀନ, ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବିନାଶୀ; ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା। ଧର୍ମ ନିମିତ୍ତେ, ସେ ଆନ୍ଧକ ଓ ବୃଶ୍ଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଦୁଇ ମହାବଳୀ ଯୋଧ୍ୟା, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ। ସତ୍ୟକି ଓ କୃତବର୍ମା, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଇ, ସତ୍ୟକା ଓ ହୃଦ୍ଦିକାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଦୁହେଁ ଶସ୍ତ୍ର ନିପୁଣ। ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଶୁକ୍ରରୁ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଦ୍ରୋଣ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତପୋଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି। ଗୌତମଙ୍କୁ ଦୁଇ ଜଣ ଜନ୍ମ ଦେଲେ: କ୍ରୁପା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୀରପୁଣିରୁ ଜନ୍ମ, ଓ ଅଶ୍ୱଥ୍ଥାମାଙ୍କ ମା। ପରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଅଶ୍ୱଥ୍ଥାମା ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଏପରି, ଦୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅଗ୍ନି ସମାନ ତେଜସ୍ବୀ। ବେଦିକ ଯଜ୍ଞରେ, ଅଗ୍ନିରୁ ଏକ ବୀର ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ଓ ପ୍ରତାପଶାଳୀ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ନାଶ ନିମିତ୍ତେ। ବେଦିରୁ, କୃଷ୍ଣା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଚମକୁଥିବା ଓ ଶୁଭ ଦେହ, ସ୍ୱରୂପ ଉଜ୍ୱଳ। ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ, ନଗ୍ନଜିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ, ଧର୍ମ ନାଶକ, ଦେବତାଙ୍କ ରୋଷରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଗାନ୍ଧାର ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକୁନି ଓ ସୌବଳ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ମା, ଧନ ନିପୁଣ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟର ଶେତ୍ରରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଜନସମୂହର ନାଥ, ଓ ପାଣ୍ଡୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ବିଦୁର, ଧର୍ମ ଓ ଧନରେ ନିପୁଣ, ଜ୍ଞାନୀ, ପାପହୀନ, ଶୂଦ୍ର ଗର୍ଭରୁ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତା ସମାନ; ଦୁଇ ଜଣ ମହିଳା ମଧ୍ୟରୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣ ଧାରିତା ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧର୍ମ ଦେବତାଙ୍କୁ, ଭୀମ ବାୟୁଦେବତାଙ୍କୁ, ଅର୍ଜୁନ, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ, ଦୁହେଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଧାରି, ବୟସ୍କଙ୍କୁ ସେବା କରେ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଶତପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଦୁର୍ଯୋଧନ ମୁଖ୍ୟ, ଏପରି ଯୁୟୁତ୍ସୁ ଓ କର୍ଣ୍ଣ। ପରେ, ଦୁ:ଶାସନ, ଦୁ:ସହ, ଦୁର୍ମର୍ଷଣ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଚିତ୍ରସେନ, ବିବିଂଶତି ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ। ଜୟ, ସତ୍ୟବ୍ରତ, ପୁରୁମିତ୍ର, ଯୁୟୁତ୍ସୁ (ଏକ ବୈଶ୍ୟ ପୁତ୍ର) ଏଗାର ରଥୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ। ଅଭିମନ୍ୟୁ, ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଭାଉଁଜା ଓ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ନାତି। ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଧାରି। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ, ଭୀମଙ୍କୁ ସୁତସୋମ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତି, ନକୁଳଙ୍କୁ ଶତାନିକ ଓ ସହଦେବଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତସେନ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଭୀମ ଓ ହିଡିମ୍ବାଙ୍କୁ ଅରଣ୍ୟରେ ଘଟୋତ୍କଚ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ମୁଖ୍ୟତଃ କନ୍ୟା, କିନ୍ତୁ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱରେ ପୁତ୍ର; ଏକ ଯକ୍ଷ, ସ୍ନେହରେ, ତାଙ୍କୁ ପୁରୁଷ ରୂପ ଦେଲେ। କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବିରୋଧରେ ଅସଂଖ୍ୟ ରାଜା ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଏହି ଅନେକ ଯୋଧ୍ୟାଙ୍କ ନାମ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିପାରିବ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ନାମଗୁଡିକ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠି ଏହି କଥା ଚାଲିଛି। ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ ନାମ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଅନୁଲିଖିତ ମହାବୀରମାନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅସଂଖ୍ୟ ରାଜାମାନେ। ଏହି ଦେବତା ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀମାନେ ପୃଥିବୀରେ କିଏଁ ଜନ୍ମ ନେଲେ? ମହାଭାଗ୍ୟବାନ୍, ଆପଣ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କହିବା ଉଚିତ।