ମାଛ ଗନ୍ଧ ଧରିଥିବା ଏକ କନ୍ୟା, ଯାହା ମାଛ ପରି ସୁଗନ୍ଧିତ, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାସଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲେ। ରାଜା କହିଲେ, “ଏହି କନ୍ୟା ତୁମ ହେଉ।” ସେ କନ୍ୟା ରୂପ, ଚରିତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଅତିଶୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ମାଛ ଧରିବା ଜନଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ଯୋଗ ଥିବାରୁ ସେ ସତ୍ୟବତୀ ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲେ। ଏହି ସତ୍ୟବତୀ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଛର ଗନ୍ଧ ଧରିଥିଲେ। ସେ ନିର୍ମଳ ହାସିର ସ୍ୱାମିନୀ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସେବା କରିବା ପାଇଁ ନଦୀ ପାର ନୌକା ବୃତ୍ତି କରୁଥିଲେ। ଏଭଳି ଏକ ଦିନ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ବେଳେ, ମହାମୁନି ପରାଶର ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ନଦୀରେ ଦେଖିଲେ। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଥିଲେ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ମୁନି ପରାଶର ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସତ୍ୟବତୀ ପ୍ରତି ଆଶାକ୍ତ ହେଲେ। ସେ ବୋଲିଲେ, “ଏ ଶୁଭେ, ଏହି ନୌକା କିଏ ଚାଲାଉଛି? ମୋତେ କୁହ।” ସତ୍ୟବତୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଏ ଦ୍ୱିଜ, ଏହି ହଜାର ଲୋକ ଭରିଥିବା ନୌକାକୁ ମୁଁ, ମାଛଧରିବା ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା, ମୋର ପିତାଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଚାଲାଉଛି, କାରଣ ତାଙ୍କର ପୁଅ ନାହିଁ।” ପରାଶର କହିଲେ, “ଏ ଶୋଭନା, ବିଳମ୍ବ କାହିଁକି? ନୌକା ଚାଲାଅ। ମୂଲ୍ୟ ହେବ ଏକ ମଟି ମଧ୍ୟରେ ଆଧା ଭରି ହଜାର ମୁଦ୍ରା।” ସତ୍ୟବତୀ ‘ଯଥା ଅସ୍ତୁ’ ବୋଲି ନୌକା ଚାଲାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ମହାମୁନି ତାଙ୍କୁ ନିର୍ନିମେଷ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଥିବାକୁ ସତ୍ୟବତୀ ଅନୁଭବ କରି, କହିଲେ, “ମୋତେ ଲୋକେ ମାଛଗନ୍ଧା ବୋଲି କହନ୍ତି, ମୁଁ ମାଛଧରିବା ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା।” ତା’ପରେ ପରାଶର କହିଲେ, “ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମର ରୂପ ଦେଖିଛି। ପ୍ରେମ ସ୍ୱୀକାର କରିବା ପାଇଁ ତୁମେ ଶୁଣ: ବର୍ହିଷଦ୍ ନାମକ ପିତୃମାନେ ବିଶ୍ୱବିଦିତ। ତୁମେ ସେମାନଙ୍କର ମନସା ପୁତ୍ରୀ, ଏବଂ ଅଚ୍ଛୋଦା ବୋଲି ପରିଚିତ, କାରଣ ତୁମେ ଦିବ୍ୟ ଅଚ୍ଛୋଦା ହ୍ରଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ତୁମେ କେବେ ତୁମ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିନାହ, ମନରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା ପରି ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହଁ। ତୁମେ ତୁମ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଅନ୍ୟକୁ ପିତା ଭାବେ ନେଇଥିଲ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ମନୁଙ୍କ ପୁଅ ବସୁ, ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି। ବସୁ ତାଙ୍କ ଏକ ଅପ୍ସରା ଭାର୍ଯ୍ୟା ଅଦ୍ରିକା ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ଏହି ମନୋଭ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଆକାଂକ୍ଷାବଶତଃ ଏମିତି କରିଥିଲ। ଅନ୍ୟ ପିତାକୁ ଚୟନ କରି, ଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପତିତ ହେଲ। ପଡ଼ିବା ସମୟରେ ତୁମେ ତିନିଟି ଦିବ୍ୟ ରଥ ଦେଖିଲ। ସେଠି ତୁମେ ତୁମ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିଲ, ତାଙ୍କ ଦେହ ଧୂଳିକଣା ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲା। ପଡ଼ିବା ବେଳେ ତୁମେ ‘ପିତା’ ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ଭୟ କରନି,” ଏବଂ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ରହିଲ। ତା’ପରେ ତୁମେ ନମ୍ର ଶବ୍ଦରେ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲ। ପିତୃମାନେ କହିଲେ, “ତୁମ ଦୋଷରେ ତୁମର ଶାସନ ହରାଗଲା, ଏହିପରି ଦେବମାନେ ଦେହରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ସେହି ଦେହ ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ତାହାର ଫଳ ପାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମାନବମାନେ ଅନ୍ୟ ଦେହରେ ଶୁଭାଶୁଭ ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି—ଏହି ହେଉଛି ବ୍ୟବସ୍ଥା। କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଦେବମାନେ ତୁରନ୍ତ ପାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମାନବମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ। ତେଣୁ, ତୁମେ ପତିତ ହେବ, ଏବଂ ପରେ ତାହାର ଫଳ ପାଇବ। ତୁମେ ପିତାବିହୀନ କନ୍ୟା, ବସୁଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବେ ଗଣ୍ୟ, ମାଛର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ହେବ। ଅଦ୍ରିକା ମାଛ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ସହିତ ମିଶିଲେ; ତୁମେ ପରାଶରଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେବ, ସେ ତାଙ୍କ ବଂଶ ଚାଲିବ। ସେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ହେବେ, ଏକ ବେଦକୁ ଚାରି ଭାଗ କରିବେ; ମହାବୈଦ୍ୟର ପୁଅ ହୋଇ, ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଖ୍ୟାତି ବଢ଼ାଇବେ। ତୁମେ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ଓ ଚିତ୍ରଭୀର୍ୟ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେବ; ଏହି ଉତ୍ତମ ପୁଅମାନେ ହେବା ପରେ ପୁନି ଚାଲିଯିବ। ପିତୃ ଅପରାଧରୁ ତୁମେ ନିଚ୍ଚ ଜନ୍ମ ପାଇବ, ଅଦ୍ରିକା ରୂପେ ଏହି ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ହେବ। ଏହିପରି ପୂର୍ବକାଳରେ କହାଯାଇଥିଲା ଯେ, ତୁମେ ଏହି ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ମାଛର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଉଛ; ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇ, ତୁମେ ଶୁଭ୍ର ସତ୍ୟବତୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲ। ଅଦ୍ରିକା ନାମକ ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ ମାଛ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଏବଂ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଇ ପୁନି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ତୁମେ ରାଜାଙ୍କ ଡିଏଁ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଲ; ଏହି କାରଣରୁ ବସୁ ତୁମଠାରୁ ବଂଶ ଚାଲିବା ପାଇଁ ପୁଅ ଚାହିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଓ ଭାଗ୍ୟବତୀ, ମୋତେ ସଂଯୋଗ ଦିଅ।” ଏପରି ଶୁଣି ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଂଗ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ପୂର୍ବଜନ୍ମ ମନେପକାଇ କହିଲେ, “ଓ ପ୍ରଭୁ, ଦେଖ, ଏହି ଦ୍ୱୀପ ପାରେ ମୁନିମାନେ ଦେଖୁଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ କିପରି ଆମେ ସଂଯୋଗ କରିପାରିବୁ?” ଏହା ଶୁଣି, ପରାଶର ଏକ ମାୟା ଧୂଆଁ ତିଆରି କଲେ, ଯାହାରେ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଅନ୍ଧକାର ହୋଇଗଲା। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଧୂଆଁ ଦେଖି ସତ୍ୟବତୀ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁକୁର୍ଛିତ ହେଲେ, ତାପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେଲେ। ସତ୍ୟବତୀ କହିଲେ, “ଓ ନିଷ୍ପାପ, ଆପଣ ସହ ସଂଯୋଗ ହେଲେ ମୋର କୌମାର୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେବ; ମୋର କୌମାର୍ୟ ଯଦି ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ମୁଁ କିପରି ଘରକୁ ଫେରିପାରିବି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ?” “ମୁଁ ଘରକୁ ଫେରିବାକୁ ଚାହେଁ, ଏଠାରେ ରହିପାରିବି ନାହିଁ; ଏହି ବିଷୟ ଭାବି, ଓ ପ୍ରଭୁ, ଯଥୋଚିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ।” ତାଙ୍କୁ ଏପରି କହିବା ପରେ, ପରାଶର ସ୍ନେହରେ କହିଲେ, “ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି ମଧ୍ୟ ତୁମେ କୌମାର୍ୟ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖିପାରିବ। ଓ ଭୟଭିତେ, ଯାହା ଚାହଁ ତାହା ବର ଚୟନ କର, ମୋ ଦୟା କେବେ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇନାହିଁ, ଓ ଶୁଭ୍ର ହସ୍ତିନୀ।