ଏକ ସୁନ୍ଦର ଦିନ, ରାଜା ଗଛ ଛାୟାରେ ବସିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଫୁଲର ମିଷ୍ଟି ସୁଗନ୍ଧ ଓ ମଧୁର ଗନ୍ଧ ବିକିରିତ ହେଉଥିଲା। ସେଠି ବାତାସର ଛୁଆଁରେ ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିବା ସହିତ ଭଲ ପ୍ରେମର ଆଗୁନି ଭିତରେ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ବୀର୍ୟ ଅଜଣାଞ୍ଚରେ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ରବିତ ହେଲା। ଯେତେବେଳେ ବୀର୍ୟ ପ୍ରସ୍ରବିତ ହେଲା, ରାଜା ଏହାକୁ ଏକ ପତ୍ରରେ ଧରିଲେ ଏବଂ କହିଲେ, “ମୋର ବୀର୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ନ ହୋଉ।” ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗୁଠିରେ ଏହି ଧଳା ବୀର୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରି, ଲାଲ ଅଶୋକ ଫୁଲ ଓ କୋମଳ ପତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ। ରାଜା ମନେମନେ ଏହି ବୀର୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ନ ହୋଇଯାଉ ଓ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀର ଉତ୍ସର୍ଗ କାଳ ବ୍ୟର୍ଥ ନ ହୋଇଯାଉ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରିଲେ। ପୁନିପୁନି ବିଚାର କରି, ରାଜା ନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ ଯେ ବୀର୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ ନାହିଁ। ସଠିକ ସମୟ ଦେଖି, ରାଜା ସେହି ବୀର୍ୟକୁ ସଂସ୍କାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣି, ଏକ ଚିଲିକୁ ଡାକି କହିଲେ, “ମୋ ପ୍ରିୟା ପାଇଁ, ମୃଦୁ ଚିଲି, ଏହି ବୀର୍ୟକୁ ମୋ ଘରକୁ ନେଇଯା।” ଚିଲି ବୀର୍ୟ ନେଇ ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ଆକାଶରେ ଉଡିଗଲା। ଏତିକି ଦେଖି, ଅନ୍ୟ ଏକ ଚିଲି ଏହାକୁ ମାଂସ ବୋଲି ଭାବି, ତାହାର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା ଏବଂ ଦୁଇ ଚିଲି ଆକାଶରେ ଠୁଣ୍ଡି ଠୁଣ୍ଡି ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସମୟରେ ବୀର୍ୟ ଖସିଯାଇ ଯମୁନା ନଦୀରେ ପଡ଼ିଲା। ସେଠି ଏକ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗନା ଥିଲେ, ଯାହାର ନାମ ଥିଲା ଅଦ୍ରିକା, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ ମାଛ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେ ମାଛ ରୂପେ ଯମୁନାରେ ଘୁରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଚିଲିର ଆଂଶ ଠାରୁ ଖସିଥିବା ବୀର୍ୟକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଗିଲେ। ସେଠି ବେଳେ ମାଛ ଧରିବା ସମୟରେ ମାଛ ଧରାଯାଇଲା। ଦଶମ ମାସ ପରେ, ମାଛର ଗର୍ଭରୁ ଏକ ପୁରୁଷ ଓ ଏକ ନାରୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏହା ଦେଖି ମାଛ ଧରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ, “ହେ ରାଜନ, ଏହି ମାଛର ଦେହରୁ ଦୁଇଜଣ ମାନବ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।” ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ରାଜା ଉପରିଚର ବସୁ ପୁରୁଷ ଶିଶୁକୁ ନେଇଲେ, ଯିଏ ପରେ ମତ୍ସ୍ୟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ଅଦ୍ରିକା ତାଙ୍କ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ଦିବ୍ୟ ଆକୃତି ଫେରିପାଇଲେ। ଏହି ଅପ୍ସରାଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ କହାଯାଇଥିଲା, “ଦୁଇଜଣ ମାନବ ଜନ୍ମ ଦେଇ ତୁମେ ଶାପମୁକ୍ତ ହେବେ।” ଏହିପରି ଘଟିବା ପରେ ମାଛ ଧରିଥିବା ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। ମାଛ ଆକୃତି ଛାଡ଼ି ଅଦ୍ରିକା ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସିଦ୍ଧ, ଋଷି ଓ ଚାରଣମାନଙ୍କ ସହିତ ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏହି ମାଛର ଝିଅ, ମାଛର ସୁଗନ୍ଧ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଦାସାକୁ ଦେଇଦେଲେ, “ଏହି କନ୍ୟା ତୁମରୁ ହେଉ।” ସେ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ଚରିତ୍ରବାନ୍, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ; ମାଛ ଧରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସତ୍ୟବତୀ ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ। କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସତ୍ୟବତୀ ମାଛର ସୁଗନ୍ଧ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ବାପାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ନୌକା ବୋଇଥିଲେ। ଏହି ଭଳି ଏକ ଦିନ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ପରାଶର ଋଷି ତାଙ୍କୁ ନୌକାରେ ଦେଖିଲେ। ସତ୍ୟବତୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଦେଖି ସିଦ୍ଧମନ୍ଦଳୀ ମଧ୍ୟ ଆକୃଷ୍ଟ ହେଉଥିଲେ। ପରାଶର ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବିଲୋଳିତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆସକ୍ତି ଅନୁଭବ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି, ପଚାରିଲେ, “ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହି ନୌକା କିଏ ଚଲାଉଛି? ମୋତେ କୁହ।“ ସତ୍ୟବତୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏହି ନୌକାକୁ ମୁଁ, ମାଛ ଧରାର ଝିଅ, ଚଲାଉଛି। ମୋ ବାପାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ, ଯିଏଙ୍କର କୌଣସି ପୁଅ ନାହିଁ, ଏହି କାମ କରୁଛି।” ପରାଶର କହିଲେ, “ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ବିଳମ୍ବ କାହିଁକି? ନୌକା ଚଲାଉ। ତୁମ ମଜୁରୀ ହେଉଛି ଅର୍ଧ ଭରି ହଜାର ମୁଦ୍ରା।” ସତ୍ୟବତୀ, ମାଛଗନ୍ଧା, “ଠିକ ଅଛି” ବୋଲି କହି, ନୌକା ଚଲାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଋଷିଙ୍କୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଥିବା ଦେଖି, ସତ୍ୟବତୀ କହିଲେ, “ମୋତେ ଲୋକେ ମାଛଗନ୍ଧା ବୋଲି କହନ୍ତି, ମୁଁ ମାଛ ଧରାର ଝିଅ।” ତୁମ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନରେ ମୁଁ ତୁମ ରୂପକୁ ଦେଖିପାରିଛି। ଆସକ୍ତି ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ, ମୁଁ ତୁମକୁ କିଛି କହିବି, ଶୁଣ: ବର୍ହିଷଦ୍ ପିତୃମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ହେ ସୋମପାନୀ। ତୁମେ ସେମାନଙ୍କର ମନସ୍ପୁତ୍ରୀ, ଅଚ୍ଛୋଦା ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ, କାରଣ ତୁମେ ଅଚ୍ଛୋଦା ନାମକ ଦିବ୍ୟ ଝିଲିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛ। ତୁମେ କେବେ ବି ତୁମ ପିତୃମାନେ ଦେଖିନାହଁ, ତୁମେ ତାଙ୍କ ମନରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ। ତୁମେ ଅନ୍ୟ ଜଣକୁ ବାପା ବୋଲି ଚୟନ କରି, ତୁମ ପିତୃମାନେ ଛାଡ଼ିଦେଲ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ମନୁପୁତ୍ର ବସୁ, ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସୁଥିଲେ। ସେ ଅପ୍ସରା ଅଦ୍ରିକା ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ଯିଏ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଥିଲେ; ଏହି ମନସିକ ଅପରାଧ ଦ୍ୱାରା, ଆସକ୍ତିରେ ଚଳିତ ହୋଇ, ସେ ଏପରି କାମ କଲେ। ଅନ୍ୟ ବାପାକୁ ଚୟନ କରି, ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପଡ଼ିଲେ; ପଡ଼ିବା ବେଳେ ସେ ତିନି ଦିବ୍ୟ ରଥକୁ ନିକଟରୁ ଦେଖିଲେ। ସେଠି ସେ ତାଙ୍କ ନିଜ ପିତୃମାନେକୁ ଦେଖିଲେ, ଧୂଳିକଣା ପରି ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଅସ୍ପଷ୍ଟ, ଦେହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଲ୍ପ, ଅଙ୍ଗ ଅଙ୍ଗ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ପରି। ପଡ଼ିବା ସମୟରେ, ସେ ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ, “ବାପା!” ସେମାନେ କହିଲେ, “ଭୟ କରିବ ନାହିଁ,” ଏବଂ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ରହିଗଲେ। ତାପରେ ସେ ନମ୍ର ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ପିତୃମାନେକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ପିତୃମାନେ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ତୁମ ଅପରାଧରେ ତୁମର ସ୍ୱାମିତ୍ୱ ହରାଇଛ।