ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ରାଜାମାନେ ଏକ ବିଶେଷ ପ୍ରକାରର ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ, ଯାହା ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ରାଜା ବସୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ, ସେମାନେ ଏକ ମହାନ ଧ୍ୱଜଉତ୍ତୋଳନ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ରାଜାମାନେ ଏହି ଉତ୍ସବର ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଧ୍ୱଜ ମଞ୍ଚ ଉପରେ ରଖାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ୩୨ ହସ୍ତ ଉଚ୍ଚ ଥିଲା, ଅନେକ ମଞ୍ଚ, ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଚାରିପଟେ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଚମତ୍କାର ଚୀରା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ଥିଲା, ଏବଂ ଏହି ଧ୍ୱଜ ଏକ ୧୨ ହସ୍ତ ଉଚ୍ଚ ମଞ୍ଚ ଉପରେ ଉତ୍ତୋଳିତ ହୋଇଥିଲା। ସେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଧ୍ୱଜକୁ ଓଡ଼ଣା, ଭୋଜନ, ପାନ ଦେଇ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶଂଖ, ଢୋଳ, ମୃଦଙ୍ଗ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟ ଧ୍ୱନି ଉପସ୍ଥିତିକୁ ମହିମାମୟ କରିଥିଲା। ଏଉଁ ଅବସରରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ବାସବଙ୍କୁ ଧ୍ୱଜ ରୂପେ ଉପାସନା କରାଯାଇଥିଲା। ମଣିଭଦ୍ର ଆଦି ଯକ୍ଷମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ମିଶି, ବାସବଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପ୍ରେମ ସହିତ ଉପାସନା କରାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଉତ୍ସବରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦାନ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଧ୍ୱଜକୁ ମାଳା, ବନ୍ଧନୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଚୀରା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରାଯାଉଥିଲା। ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସମସ୍ତେ ପାଣି ଭରା ପାତ୍ର ନେଇ ଖେଳ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ମଜାକିଆ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେଉଥିଲା। ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀ ଏହି ଉତ୍ସବରେ ଅନନ୍ଦ ମନାଉଥିଲେ, ଗାୟକ, ଗାୟିକା, ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଓ ଅଭିନେତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଖୁସି ହୁଏ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସେଇ ଦିନ ସମସ୍ତେ ନିଜ ଗୃହ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଅଳଙ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଏହି ମହା ଉତ୍ସବକୁ ଉଲ୍ଲାସରେ ପାଳନ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଚେଦିର ରାଜା ତାଙ୍କ ରାଣୀ ସହିତ ରକ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରି ଏହି ଉତ୍ସବରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଜନପଦବାସୀ ବସୁଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ସବ କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ଚେଦିର ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ଉତ୍ସବ କରିଥିଲେ। ଏହି ଶୁଭ ଉପାସନା ଦେଖି, ମହେନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ପିତଳ ରଥରେ ଅସିନ୍ନ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଶଚୀ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ ଆସି, ବସୁଙ୍କୁ ଦେଖି ଏହିପରି କଥା କହିଲେ— “ଯେଉଁମାନେ ଚେଦିର ରାଜା ପରି ଆନନ୍ଦରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ସବ କରିବେ, ସେମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ବିଜୟ ଅବଶ୍ୟ ଆସିବ, ଦେଶ ଶୁଭ ଓ ଖୁସିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ସେମାନଙ୍କ ଚାଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଧିକ ହେବ, ଏବଂ କେବେ ରାକ୍ଷସ ବା ପିଶାଚ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତି ହେବ ନାହିଁ।” ଏପରି ମହାନ ମନବାଳୀ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବସୁ ରାଜାକୁ ଭଲପାଇଁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ନିଜ ଲୋକକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଯାଇଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ନିତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ସବ କରନ୍ତି, ଭୂମି, ରତ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ ଦେଇ, ବଡ଼ ବଡ଼ ବଳି ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ମଘବତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଚେଦିର ରାଜା ବସୁ ଧର୍ମାନୁସାରେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୃପାରେ ବସୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ସବ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସମାନ ଶକ୍ତିର ଥିଲେ। ସେଇ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ—ବିଶ୍ରୁତ ବୃହଦ୍ରଥ, ପ୍ରତ୍ୟାଗ୍ରହ, କୁଶାମ୍ବ (ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କୁ ମଣିବାହନ କୁହାଯାଏ), ମତ୍ସ୍ୟିଲ୍ଲ, ଯଦୁ ଓ ରାଜା ଅପରାଜିତ—କୁ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା କରିଥିଲେ। ଏହି ପାଞ୍ଚ ବସୁପୁତ୍ର ଅଲଗା ଅଲଗା ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ ନଗରୀରେ ନିଜ ନାମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ଫଟିକ ମହଳରେ ବାସ କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସେବା କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ବିଶ୍ରୁତ ରାଜା ରାଜୋପରିଚର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ସହର ସମୀପରେ ଶୁକ୍ତିମତୀ ନଦୀ ବହୁଥିଲା, ଏବଂ କୋଳାହଳ ପାହାଡ଼ ଚେତନାସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲା, ଯାହା ଇଚ୍ଛାବଶତଃ ଚଳିଥିଲା। ବସୁ ତାଙ୍କ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ସେହି ପାହାଡ଼କୁ ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ସେଠାରୁ ଏକ ମୁଖ ଦ୍ୱାରା ଶୁକ୍ତିମତୀ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା। ସେଇ ନଦୀ ଉପରେ ପର୍ବତ ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଝିଅ ଓ ଏକ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଏବଂ ଖୁସି ହୋଇ ଶୁକ୍ତିମତୀ ଏହି ଘଟଣା ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ। ଝିଅ ରାଣୀ ହେବେ, ପୁଅ ସେନାପତି ହେବେ—ଏହି ଶୁଭ ସୂଚନା ଶୁଣି ଓ ଦେଖି, ରାଜା ବସୁ ଏହି ପୁଅକୁ ଦାନଶୀଳ ବସୁପ୍ରଦ ନାମ ଦେଇ ସେନାପତି କଲେ, ଝିଅକୁ ନିଜ ରାଣୀ କରିଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ଗିରିକା, ବସୁର ରାଣୀ ହେଲେ। ଏକ ଦିନ, ଗିରିକା ତାଙ୍କ ଅନୁକୂଳ ସମୟରେ ସ୍ନାନ କରି ପବିତ୍ର ହେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତାମହମାନେ ରାଜାକୁ ଶିକାରକୁ ଯିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ରାଜା, ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ଧୀମାନ୍, ପୂର୍ବଜଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଇଁ ଗିରିକାକୁ ଛାଡ଼ି ଶିକାରକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେଉଁଠାରେ ନିଜ ରାଣୀ ଗିରିକାଙ୍କୁ ମନେକରି, ଅତି ସୁନ୍ଦରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସ୍ୱରୂପା ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହେଇ, ରାଜା ଶିକାର କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ଅଶୋକ, ଚମ୍ପକ, ଆମ୍ବ, ଅତିମୁକ୍ତ, ପୁନ୍ନାଗ, କର୍ଣ୍ଣିକର, ବକୁଳ ଓ ଦିବ୍ୟ ପାଟଳ ଗଛ, କଠଳ, ନଡିଆ, ଚନ୍ଦନ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଅନେକ ମିଠା ଫଳର ଗଛ ଥିଲା। କୋଇଲିର ଡାକ ଓ ମଦମସ୍ତ ମଧୁମକ୍ଷିକାର ଗୁଞ୍ଜନ ତାହାକୁ ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ମନୋହର କରିଥିଲା। ପ୍ରେମରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ରାଜା ସେଉଁଠାରେ ଗିରିକାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଚିନ୍ତା ଓ ଅନୁରାଗରେ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟ ଦିଗକୁ ଘୁରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଏକ ଫୁଲରେ ଢାକା, ନବପତ୍ର ରେ ଶୋଭିତ, ଅଶୋକ ମାଳାରେ ଲୁଚିଥିବା ଏକ ଦଳିରେ ପଡ଼ିଲା, ଯାହା ଦେଖି ତାଙ୍କ ମନ ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା।