ଏହି ମହାଭାରତର ପବିତ୍ର ବଂଶାବଳୀ ଗାଥା ଏପରି। ଅୟୁତାନାୟୀ ପୃଥୁଶ୍ରବାସଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାସାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଅକ୍ରୋଧନ। ଏହି ଅକ୍ରୋଧନ କଳିଙ୍ଗ ରାଜକୁମାରୀ କଣ୍ଡୂଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଦେବାତିଥି ଜନ୍ମିଲେ। ଦେବାତିଥି ବୈଦର୍ଭୀ ରାଜକୁମାରୀ ମର୍ୟାଦାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଋଚ ଜନ୍ମିଲେ। ଏଠାରୁ ଋଚ ଅଙ୍ଗ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ବାମଦେବୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଋକ୍ଷ ଜନ୍ମିଲେ। ଏହି ଋକ୍ଷ ତକ୍ଷକଙ୍କ କନ୍ୟା ଜ୍ୱଲନ୍ତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଅନ୍ତ୍ୟନାର ଜନ୍ମିଲେ। ଅନ୍ତ୍ୟନାର ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୂଳରେ ବାରୋ ବର୍ଷ ଧରି ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଯଜ୍ଞ ଶେଷରେ ସ୍ୱୟଂ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି, ତାଙ୍କୁ ପତି ଭାବରେ ବରଣ କଲେ। ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ତାଙ୍କୁ ଟ୍ରସ୍ନୁ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ, ଯାହା ଏହି ବଂଶର ଅଗ୍ରଗତି ହେଲେ। ଟ୍ରସ୍ନୁ କାଳିନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଇଲିଳା ଜନ୍ମିଲେ। ଇଲିଳା ରଥନ୍ତରୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ପାଇଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ବିଶେଷ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଭାଗୀରଥୀ କୁମାରୀ ଲାକ୍ଷୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଜନମେଜୟ ହେଲେ। ସେହି ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ପୁଣି ଵିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ କନ୍ୟା ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଭାରତ ଜନ୍ମିଲେ। ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ଶ୍ଲୋକ ପାଠିତ ହୁଏ: "ମାତା ହେଉଛନ୍ତି ଧୂଳି, ପିତା ହେଉଛନ୍ତି ବୀଜଦାତା; ଯାହାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ସେ ପିତା। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ, ତୁମ ପୁଅକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ଶକୁନ୍ତଳା ସତ୍ୟ କହୁଛନ୍ତି।" ଆଉ ଏକ ଶ୍ଲୋକ କହେ: "ବୀଜଦାତା, ରାଜନ୍, ଯମ ଲୋକରୁ ପୁଅକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି; ତୁମେ ହେଉଛ, ଗର୍ଭର ପୋଷକ। ଶକୁନ୍ତଳା ସତ୍ୟ କହୁଛନ୍ତି।" ଏହିପରି, ସେ ଭାରତ ନାମେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ଭାରତ ସାର୍ବସେନଙ୍କ କାଶୀରାଜ କନ୍ୟା ସୁନନ୍ଦାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଭୂମନ୍ୟୁ ଜନ୍ମିଲେ। ଭୂମନ୍ୟୁ ଦଶାର୍ହ ଵଂଶୀୟା ସୁବର୍ଣ୍ଣାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ସୁହୋତ୍ର ହେଲେ। ସୁହୋତ୍ର ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ କୁମାରୀ ଜୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ହସ୍ତୀ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ଏହି ନଗର ନିର୍ମାଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ନାମରୁ ଏହି ସ୍ଥାନ 'ହସ୍ତିନାପୁର' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା। ହସ୍ତୀ ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତ ଵଂଶର କୁମାରୀ ଯଶୋଦାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ବିକୁଞ୍ଜନ ଜନ୍ମିଲେ। ବିକୁଞ୍ଜନ ଦଶାର୍ହ କୁମାରୀ ସୁନ୍ଦରାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଅଜମୀଢ଼ ଜନ୍ମିଲେ। ଅଜମୀଢ଼ କୈକୟୀ, ନାଗା, ଗାନ୍ଧାରୀ, ବିମଳା ଓ ଋକ୍ଷା ନାମକ ପଞ୍ଚ ରାଜନୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଏକଶେ ଚାରିଜଣ ପୁଅ ପାଇଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଲଗା ଅଲଗା ବଂଶର ମୂଳସ୍ଥମ୍ଭ ହେଲେ। ଏହିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଜମୀଢ଼ ଓ ଋକ୍ଷାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ସଂବରଣ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ବଂଶକୁ ଅଗ୍ରସର କଲେ। ସଂବରଣ ବୈବସ୍ବତଙ୍କ କନ୍ୟା ତପତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ କୁରୁ ଜନ୍ମିଲେ। କୁରୁ ଦଶାର୍ହ ବଂଶୀୟା ଶୁଭାଙ୍ଗୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ବିଦୂରଥ ହେଲେ। ବିଦୂରଥ ମଗଧ ବଂଶୀୟା ସଂପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଅନଶ୍ୱାନ ଜନ୍ମିଲେ। ଅନଶ୍ୱାନ ମଗଧ ବଂଶୀୟା ଅମୃତାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ପରିକ୍ଷିତ ଜନ୍ମିଲେ। ପରିକ୍ଷିତ ବାହୁକା ସୁବେଷାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଭୀମସେନ ଜନ୍ମିଲେ। ଭୀମସେନ କୈକୟା ବଂଶୀୟା ସୁକୁମାରୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ପରିଶ୍ରବା ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ପ୍ରତୀପ ନାମରେ ପରିଚିତ। ପ୍ରତୀପ ଶୈବ୍ୟ ବଂଶୀୟା ସୁନନ୍ଦୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ତିନି ପୁଅ ହେଲେ: ଦେବାପି, ଶାନ୍ତନୁ ଓ ବାହ୍ଳୀକ। ଦେବାପି ଛୁଆଁପିଲା ବେଳେ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶାନ୍ତନୁ ରାଜା ହେଲେ। ଏଠାରେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ କହାଯାଇଛି: "ଯେଉଁ କିଛି ପୁରୁଣା ଜିନିଷ ସେ ଛୁଅନ୍ତି, ସେ ତାହାର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପୁନଃ ଯୁବକ ହୋଇଯାନ୍ତି; ତେଣୁ ସେ ଶାନ୍ତନୁ ନାମରେ ପରିଚିତ।" ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତନୁ କୁହାଯାଏ। ଶାନ୍ତନୁ ଭାଗୀରଥୀ ତନୟା ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଦେଵବ୍ରତ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ଭୀଷ୍ମ ନାମରେ ପରିଚିତ। ଭୀଷ୍ମ, ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ଗୃହକୁ ଆଣିଥିଲେ, ଯିଏ କଳି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ଏହି ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ପୂର୍ବରୁ ପରାଶର ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱୈପାୟନ (ବ୍ୟାସଦେବ) ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଏହି ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ପୁଅ ହେଲେ—ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ଓ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ। ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରି ପରେ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ; ଏହା ପରେ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ରାଜା ହେଲେ। ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ କାଶୀ ରାଜଙ୍କ ଦୁଇ କନ୍ୟା ଅମ୍ବିକା ଓ ଅମ୍ବାଳିକାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସନ୍ତାନ ହିନ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା। ଏହାଦେଖି, ସତ୍ୟବତୀ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ, "କିପରି ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ବଂଶ ରୁକିଯିବ?" ସେ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ଦ୍ୱୈପାୟନ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି, "ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?" ବୋଲି ପଚାରିଲେ। ସତ୍ୟବତୀ କହିଲେ, "ତୁମ ଭାଇ ସନ୍ତାନ ବିହୀନ ଭାବେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସନ୍ତାନ ଦେଖ।" ଦ୍ୱୈପାୟନ ସ୍ୱୀକାର କଲେ ଏବଂ ତିନି ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ: ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପାଣ୍ଡୁ ଓ ବିଦୁର। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଶତପୁତ୍ର ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଚାରିଜଣ ପ୍ରମୁଖ: ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଦୁଶ୍ଶାସନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଓ ଚିତ୍ରସେନ। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ସ୍ତ୍ରୀ ମିଳିଲେ—କୁନ୍ତୀ ଓ ମାଦ୍ରୀ। ଏକଦିନ ସେ ଶିକାର କରୁଥିବା ବେଳେ ଏକ ଋଷି, ଯିଏ ମୃଗ ରୂପେ ଥିଲେ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ବାଣ ମାଡ଼ିଦେଲେ। ଏହି ଘାଉଁ ହେବା ପରେ ସେ ଋଷି ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ଏହି ବିଷୟରେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଅଛି। ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ ମହାଭାରତର ବଂଶାବଳୀ ଗାଥା ଅଗ୍ରସର ହେଉଛି।