ଏହି ମହାଭାରତ ଗାଥାକୁ ପଠିବା ଓ ଶୁଣିବାରେ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଜନସାଧାରଣ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, କେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି, କିମ୍ବା କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି କି କରିନାହାନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ କେବେ ଦୁଃଖିତ ହେବା ଦରକାର ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଧର୍ମ ଅଭିଲାଷୀ, ସେ ମହାଭାରତର ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗାଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି କରିଲେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସଫଳତା ପାଇଥାଏ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାଥା ଶୁଣିବାରେ ଯେଉଁ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ, ସେହି ଆନନ୍ଦ ଶ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ। ଯଦି କେହି ଶୁଚି ଓ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଥିବା ଲୋକ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଗାଥା ପଠେ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ। ଯେପରି ବିଶିଷ୍ଟ ସାଗର ଓ ପର୍ବତ ମେରୁ ରତ୍ନର ଭଣ୍ଡାର ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେପରି ମହାଭାରତ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭୂମିର ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାର ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ଗାଥା ବେଦରୁ ଏକତ୍ରିତ, ଶୁଦ୍ଧ, ଉତ୍ତମ, ଶୁଣିବାରେ ଆନନ୍ଦଦାୟୀ, ଶ୍ରବଣ ପାଇଁ ମନୋହର, ପବିତ୍ର କରିବା ଓ ଧର୍ମ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସମର୍ଥ। ରାଜନ୍, ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ମହାଭାରତ କଥା ପଠିବାକୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଏହି ସମୁଦ୍ର ବିଦ୍ଧିତ ପୃଥିବୀକୁ ଦାନ କରିଥିବା ପରି। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଗାଥା ଶୁଣାଉଛି, ଯାହା ଧର୍ମ ଓ ବିଜୟ ପାଇଁ ରଚିତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟୀ। ମହାର୍ଷି କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ୟାସ ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ମହାଭାରତ ଗାଥା ରଚନା କରିଥିଲେ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ପୁରାତନ ଇତିହାସ ଶୁଣାଉଛି। ମୁଁ ଏବେ ପୁରୁବଂଶର ମହାନ ବଂଶାବଳୀ ଏବଂ ଅପାର ତେଜସ୍ବୀ ରାଜାମାନଙ୍କର କଥା ଘୋଷଣା କରିବି; ତୁମର ପୂର୍ବଜଙ୍କର ନାମ ଶୁଣ। ଅଦୃଶ୍ୟ, ଶାଶ୍ୱତ, ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଠାରୁ ମାରିଚି ଓ ଦକ୍ଷ, ପ୍ରଜାପତି ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଦକ୍ଷ ଅଙ୍ଗୁଠିଠାରୁ, ମାରିଚି ଚକ୍ଷୁଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ମାରିଚିଙ୍କ ପୁଅ କଶ୍ୟପ, ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ଅଦିତି। ଅଦିତି ଓ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଠାରୁ ବିବସ୍ୱାନ୍, ବିବସ୍ୱାନ୍ ଠାରୁ ମନୁ, ମନୁ ଠାରୁ ଇଲା। ଇଲା ଠାରୁ ପୁରୁରବା, ପୁରୁରବା ଠାରୁ ଆୟୁ, ଆୟୁ ଠାରୁ ନହୁଷ, ନହୁଷ ଠାରୁ ଯୟାତି। ଯୟାତିଙ୍କ ଦୁଇ ଜଣେ ରାଣୀ ଥିଲେ—ଉଶନାଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀ ଓ ବୃଷପର୍ବନଙ୍କ କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା। ଦେବୟାନୀ ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁକୁ, ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଓ ପୁରୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଯଦୁଠାରୁ ଯଦବ, ପୁରୁଠାରୁ ପୌରବ ହେଲେ। ପୁରୁଙ୍କ ରାଣୀ କୌଶଳ୍ୟା, ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଜନମେଜୟ ଜନ୍ମିଲେ। ଜନମେଜୟ ତିନିଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି, ବିଶ୍ୱଜିତ୍ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଜନମେଜୟ ମାଗଧ ରାଜକୁମାରୀ ସୁନନ୍ଦାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ପ୍ରାଚୀନ୍ବନ ଜନ୍ମିଲେ। ପ୍ରାଚୀନ୍ବନ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଜୟ କଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୁଏ ଯେଉଁଠାକୁ, ସେଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟ। ପ୍ରାଚୀନ୍ବନ ଯଦବ କନ୍ୟା ଅଶ୍ମକୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ସସ୍ୟାତି ଜନ୍ମିଲେ। ସସ୍ୟାତି ତ୍ରିଶଙ୍କୁଙ୍କ କନ୍ୟା ବରାଙ୍ଗୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଅହଂୟାତି ଜନ୍ମିଲେ। ଅହଂୟାତି କୃତବୀର୍ୟଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାନୁମତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ସାର୍ବଭୌମ ଜନ୍ମିଲେ। ସାର୍ବଭୌମ ଜୟ କରି କୈକୟୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଜୟତ୍ସେନ ଜନ୍ମିଲେ। ଜୟତ୍ସେନ ବୈଦର୍ଭୀ ରାଜକୁମାରୀ ସୁଶ୍ରବାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଅପରାଚୀନ ଜନ୍ମିଲେ। ଅପରାଚୀନ ଅନ୍ୟ ବୈଦର୍ଭୀ ରାଜକୁମାରୀ ମର୍ୟାଦାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଅରିହ ଜନ୍ମିଲେ। ଅରିହ ଅଙ୍ଗୀ ରାଜକୁମାରୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ମହାଭୌମ ଜନ୍ମିଲେ। ମହାଭୌମ ପ୍ରସେନଜିତ୍ଙ୍କ କନ୍ୟା ସୁୟଜ୍ଞାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଅୟୁତାନାୟୀ ଜନ୍ମିଲେ। ଅୟୁତାନାୟୀ ଦଶ ହଜାର ମନୁଷ୍ୟକୁ ନରମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ନେଇଥିଲେ; ଏହିପରି ତାଙ୍କର ନାମ ଅୟୁତାନାୟୀ ହେଲା। ଅୟୁତାନାୟୀ ପୃଥୁଶ୍ରବସଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାସାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଅକ୍ରୋଧନ ଜନ୍ମିଲେ। ଅକ୍ରୋଧନ କଳିଙ୍ଗ ରାଜକୁମାରୀ କଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଦେବାତିଥି ଜନ୍ମିଲେ। ଦେବାତିଥି ବୈଦର୍ଭୀ ରାଜକୁମାରୀ ମର୍ୟାଦାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଋଚ ଜନ୍ମିଲେ। ଋଚ ଅଙ୍ଗର ରାଜକୁମାରୀ ବାମଦେବୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଋକ୍ଷ ଜନ୍ମିଲେ। ଋକ୍ଷ ଟକ୍ଷକଙ୍କ କନ୍ୟା ଜ୍ୱଲନ୍ତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଅନ୍ତ୍ୟନାର ଜନ୍ମିଲେ। ଅନ୍ତ୍ୟନାର ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ ଉପରେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଯଜ୍ଞ କଲେ; ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତିରେ ସରସ୍ୱତୀ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କୁ ବାମ୍ୟା କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ତ୍ରାସ୍ନୁ ଜନ୍ମିଲେ; ଏଠାରୁ ବଂଶ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା। ସରସ୍ୱତୀ ତ୍ରାସ୍ନୁଙ୍କୁ ଅନ୍ତ୍ୟନାରଙ୍କୁ ଦେଲେ; ତ୍ରାସ୍ନୁ କାଳିନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଇଲିଲା ଜନ୍ମିଲେ। ଇଲିଲା ରଥନ୍ତରୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଏକ। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଭାଗୀରଥୀ ରାଜକୁମାରୀ ଲାକ୍ଷୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଜନମେଜୟ ଜନ୍ମିଲେ। ଏହିପରି ମହାନ ବଂଶାବଳୀ ଓ ଦିବ୍ୟ ଗାଥା ତୁମେ ଶୁଣିଲା।