ଏଠି ମହାପୁଣ୍ୟମୟ ଗାଥାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କର ମହିମାର ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି, ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କର ଅନେକ ଜନ୍ମ ଓ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି। ଏଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗୋମାତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି, ଏହି ପବିତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଲୋକମାନେ ଶ୍ରବଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନୀ ଏହି ଗାଥାକୁ ପବିତ୍ର ଉତ୍ସବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ପଢ଼ି ଶୁଣାନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗଜୟୀ ହୋଇ ଚିରଅମର ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ପଢ଼ି ଶୁଣାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ଷୟଶୀଳ ହୁଏନାହିଁ ଓ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଫଳ ମିଳେ। ଦିନ ଭରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବା ମନ ଦ୍ୱାରା ଜଣେ ଲୋକ ଯେଉଁ ପାପ କରନ୍ତି, ଜାଣି ବା ଅଜାଣି, ସେହି ପାପ କେବଳ ଏହି ମହାଭାରତ ଗାଥା ଶୁଣିଲେ ଦୂର ହୋଇଯାଏ। ଭାରତବଂଶୀମାନଙ୍କର ମହାଜନ୍ମ ଅର୍ଥାତ୍ ମହାଭାରତ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଯିଏ ଏହାର ନାମର ଅର୍ଥ ଜାଣିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଏହାକୁ ପଢ଼ିଲେ ମହାପାପରୁ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ; ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ଶ୍ରୀମାନ୍ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ଏହି ମହାଭାରତକୁ ରଚନା କରିଥିଲେ। ନିତ୍ୟ ସକାଳେ ଉଠି, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ତପସ୍ୟା କରି, ମହାମୁନି ଆଦିଠୁ ଏହି ଗାଥାକୁ ରଚନା କରିଥିଲେ। ଏହିପରି, ତପସ୍ୟାଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପବିତ୍ର ଭାରତ କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ, ଯାହା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଇଛି। ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହାକୁ ପଢ଼ିବେ ଏବଂ ଯେଉଁ ଲୋକ ଶୁଣିବେ, ସେମାନେ କେବେ ଶୋକ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ବା ନ କରିଥିଲେ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଧର୍ମ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଏହି ମହାକାବ୍ୟ ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ଏହା ଶୁଣିଲେ ସେମାନେ ସଫଳତା ଲାଭ କରନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ଯେପରି ଆନନ୍ଦ ମିଳେନାହିଁ, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦ ଏହି ପୁଣ୍ୟମୟ ଗାଥା ଶୁଣିଲେ ମିଳେ। ଯଦି କେହି ପବିତ୍ର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ହୋଇ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଶୁଣନ୍ତି ବା ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଉଛନ୍ତି। ଯେପରି ପବିତ୍ର ସାଗର ଓ ମହାପର୍ବତ ମେରୁ ରତ୍ନର ଭଣ୍ଡାର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେପରି ଭାରତ ମଧ୍ୟ ରତ୍ନମୟ ଭଣ୍ଡାର। ଏହି ଗାଥା ବେଦରୁ ସଂଗୃହୀତ, ପବିତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରବଣକୁ ମଧୁର, ଶୁଣିବାକୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ପାବନ ଓ ଧର୍ମବୃଦ୍ଧିକାରୀ। ହେ ରାଜନ୍, ଯିଏ ଏହି ଭାରତକୁ ପଢ଼ନ୍ତିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ମନେ ମହାସାଗର ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖ ଘେରା ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଦାନ କରିଥିବା ସମାନ। ଏବେ ମୋ ଠାରୁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ପରୀକ୍ଷିତ କଥା ଶୁଣ, ଯାହା ପୁଣ୍ୟ ଓ ବିଜୟ ଦେବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ। ମୁନି କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସରେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ମହାଭାରତ ଗାଥା ରଚନା କରିଥିଲେ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସେହି ପୁରାତନ ଐତିହ୍ୟ ଶ୍ରବଣ କରେଇବି। ମୁଁ ଏବେ ପୁରୁ ବଂଶର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୁଳପରମ୍ପରା କଥା କହିବି, ଏହି ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ରାଜାମାନଙ୍କର ନାମ ଶୁଣ। ଅଦୃଶ୍ୟ, ଶାଶ୍ୱତ, ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ମାରୀଚି ଏବଂ ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତି ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଦକ୍ଷ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଂଠିରୁ ଏବଂ ମାରୀଚି ତାଙ୍କ ଆଖିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ। ମାରୀଚିଙ୍କ ପୁତ୍ର କଶ୍ୟପ, ଦକ୍ଷଙ୍କ ଝିଅ ଅଦିତି। ଅଦିତି ଓ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଭିତରୁ ବିବସ୍ୱାନ୍ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ବିବସ୍ୱାନ୍ ଠାରୁ ମନୁ, ମନୁଠାରୁ ଇଳା। ଇଳାଠାରୁ ପୁରୁରବା, ପୁରୁରବାଠାରୁ ଆୟୁ, ଆୟୁଠାରୁ ନହୁଷ, ନହୁଷଠାରୁ ଯୟାତି। ଯୟାତିଙ୍କ ଦୁଇଟି ରାଣୀ ଥିଲେ—ଉଶନାଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀ ଓ ବୃଷପର୍ବାନ୍କ କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା। ଦେବୟାନୀ ଦୁଇ ପୁଅ ଦେଲେ—ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁ; ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଦେଲେ—ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଓ ପୁରୁ। ଯଦୁଠାରୁ ଯଦୁବଂଶୀ ଓ ପୁରୁଠାରୁ ପୌରବବଂଶୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ପୁରୁଙ୍କ ରାଣୀ କୌଶଲ୍ୟା, ତାଙ୍କଠାରେ ଜନମେଜୟ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଲେ। ସେ ତିନିଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି, ବିଶ୍ୱଜିତ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଜନମେଜୟ ମଗଧର ରାଜକୁମାରୀ ସୁନନ୍ଦାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ତାଙ୍କଠାରେ ପ୍ରାଚୀନ୍ବନ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପ୍ରାଚୀନ୍ବନ ପୂର୍ବ ଦିଗ ଜୟ କଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ଯେଉଁଯାଏଁ, ସେଠାଏଁ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର ହେଲା। ପ୍ରାଚୀନ୍ବନ ଯଦୁବଂଶୀ ଅଶ୍ମକୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ତାଙ୍କଠାରେ ଶସ୍ୟତି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଶସ୍ୟତି ତ୍ରିଶଙ୍କୁଙ୍କ କନ୍ୟା ବରାଙ୍ଗୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ତାଙ୍କଠାରେ ଅହଂୟାତି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଅହଂୟାତି କୃତବୀର୍ୟଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାନୁମତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ତାଙ୍କଠାରେ ସାର୍ବଭୌମ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସାର୍ବଭୌମ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟବତୀ କୈକୟୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ତାଙ୍କଠାରେ ଜୟତ୍ସେନ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଜୟତ୍ସେନ ବୈଦର୍ଭୀ ସୁଶ୍ରବାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ତାଙ୍କଠାରେ ଅପରାଚୀନ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଅପରାଚୀନ ଅନ୍ୟ ବୈଦର୍ଭୀ ମର୍ୟାଦାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ତାଙ୍କଠାରେ ଅରିହ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଅରିହ ଅଙ୍ଗୀର ରାଜକୁମାରୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ତାଙ୍କଠାରେ ମହାଭୌମ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମହାଭୌମ ପ୍ରସେନଜିତ୍ଙ୍କ କନ୍ୟା ସୁଯଜ୍ଞାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ତାଙ୍କଠାରେ ଅୟୁତାନାୟୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ଅୟୁତାନାୟୀ ଦଶ ହଜାର ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନରମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ଆନିଥିଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କ ନାମ ଅୟୁତାନାୟୀ ହେଲା।