ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ତାଙ୍କ ସାରଥି ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ କହିଲେ—“ସଞ୍ଜୟ, ଯେତେବେଳେ ଡ୍ରୋଣ, କୃତବର୍ମା, କୃପାଚାର୍ୟ, କର୍ଣ୍ଣ, ଡ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଓ ମଦ୍ରର ଶୂରବୀର ରାଜା ମିଳି ମଧ୍ୟ ସିନ୍ଧୁରାଜାଙ୍କର ବଧ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେବେଳେ ମୁଁ ବିଜୟର ଆଶା ଛାଡିଦେଇଥିଲି। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଶୁଣିଲି ଯେ ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ମାଧବ ଘଟୋତ୍କଚ, ସେହି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ, ଉପରେ ବ୍ୟୟ କରିଦେଲେ, ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିନଥିଲି। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଶୁଣିଲି କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା, ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣ ଏମିତି ଏକ ଶକ୍ତି ଛାଡିଲେ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦିଆଯାଇପାରିଥାନ୍ତା, ସେବେଳେ ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିନଥିଲି। ଏହାପରେ ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଶୁଣିଲି ଯେ ଗୁରୁ ଡ୍ରୋଣ ଏକା, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ଉଲ୍ଲଂଘିତ ହୋଇ ରଥରେ ପଡି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ମୁଁ ଆଶା ଛାଡିଦେଇଥିଲି। ଏହାପରେ ଯେତେବେଳେ ଡ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଏକାକି ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ନକୁଳଙ୍କ ସହ ରଥଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ଦୁଇଜଣେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଚତୁରତା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିନଥିଲି। ଯେତେବେଳେ ଡ୍ରୋଣ ବଧ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦିବ୍ୟ ନାରାୟଣାସ୍ତ୍ର ଚଳାଇଲେ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶେଷ ହେଲେ ନାହିଁ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିନଥିଲି। ଏହାପରେ ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଶୁଣିଲି ଭୀମସେନ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଦୁଶ୍ଶାସନଙ୍କ ରକ୍ତ ପିଇଲେ ଓ କେହି ତାଙ୍କୁ ରୋକିପାରିଲେ ନାହିଁ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିନଥିଲି। ପୁନି ଯେତେବେଳେ ଅପରାଜିତ କର୍ଣ୍ଣ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ସେ ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା ରଖିନଥିଲି। ଏହାପରେ ଡ୍ରୋଣପୁତ୍ର, ଦୁଶ୍ଶାସନ ଓ କୃତବର୍ମା ଯେତେବେଳେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହେଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା ଛାଡିଦେଲି। ଏହିପରି ମୁଁ ଶୁଣିଲି ଯେ ଯୁଦ୍ଧରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ମଦ୍ରରାଜା ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ହସ୍ତରେ ବଧ ହେଲେ, ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଚତୁର ଓ କଳହର ମୂଳ ଶକୁନି ସହଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିନଥିଲି। ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ଏକା, ଅସ୍ର, ରଥ ବିନା ହ୍ରଦରେ ଲୁଚିଗଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିନଥିଲି। ପୁନି, ଯେତେବେଳେ ମୋ ପୁତ୍ର ଅସହ୍ୟ ହୋଇ ହ୍ରଦପାର୍ଶ୍ୱରେ ବସୁଦେବ ସହିତ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିନଥିଲି। ଏହାପରେ ଯେତେବେଳେ ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ପୁତ୍ର ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ଗତି କରୁଥିବା ବେଳେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚାଳରେ ଅନ୍ୟାୟ ଆଘାତରେ ବଧ ହେଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିନଥିଲି। ଏହିପରି ଯେତେବେଳେ ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେ ଡ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଦ୍ରାବସ୍ଥାରେ ବଧ ହେଲେ ଓ ଭୀମସେନ ଭୟଙ୍କର କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୀୟସ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିନଥିଲି। ଏହାପରେ ଯେତେବେଳେ ଭୀମସେନ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଡ୍ରୋଣପୁତ୍ର କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରମୁଖ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡି ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁକୁ ନାଶ କଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା ଛାଡିଦେଲି। ଏହିପରି ମୁଁ ଶୁଣିଲି ଅର୍ଜୁନ ଶାନ୍ତିମୟ ବାଣୀ କହି ବ୍ରହ୍ମଶିରା ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଅନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିଷ୍କ୍ରିୟ କଲେ ଓ ଡ୍ରୋଣପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି ଦେଇଦେଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିନଥିଲି। ଏହାପରେ ଯେତେବେଳେ ଡ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁକୁ ନାଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ଓ ହରି (କୃଷ୍ଣ) ଜନ୍ମ ଫେରାଇବେ ବୋଲି ବଚନ ଦେଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା ଛାଡିଦେଲି। ଏହାପରେ ବ୍ୟାସ ଓ କୃଷ୍ଣ ଡ୍ରୋଣପୁତ୍ରକୁ ଶାପ ଦେଲେ; ଏବଂ ଏହି ସବୁ ଜାଣି ମୁଁ, ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ର ହୀନ ହୋଇ, ଅବିବେକୀ ମନରେ ଦୁଃଖିତ ହେଉଛି। ଗାନ୍ଧାରୀ, ଯିଏ ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ର ହୀନ, ତାଙ୍କୁ ଦୟା କରିବାକୁ ହେବ, ତେବେ ଏହି ବଡ଼ ଦୁଃଖ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଓ ଝିଅମାନେ ପିତା ଓ ଭାଇ ହୀନ ହେଇଛନ୍ତି; ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଅନ୍ୟେ ଅପରିଜିତ ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇଛନ୍ତି। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ କେବଳ ଦଶଜଣ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି—ଆମ ପକ୍ଷରୁ ତିନି ଓ ପାଣ୍ଡବପକ୍ଷରୁ ସାତଜଣ; ଏହି ଭୟଙ୍କର କ୍ଷତ୍ରିୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏଠାରେ ଅଠାରି ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା। ଏହି ଦୁଃଖରେ ମୋ ମନ ଅନ୍ଧକାରରେ ଡୁବିଯାଉଛି, ମୋର ବୁଝିବା ଶକ୍ତି ହାରାଇଯାଇଛି, ମୋର ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିକଳ। ଏମିତି କହି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଗଭୀର ଶୋକରେ ବହୁ ଅନୁତାପ କରି ଅଚେତନ ହେଲେ; ପୁନଃ ଶୁଧା ହୋଇ ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ କହିଲେ—“ସଞ୍ଜୟ, ଏହି ଦୁଃଖଦ ଅବସ୍ଥାରେ ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ଏହି ଜୀବନ ରଖିବାରେ କୌଣସି ଲାଭ ଦେଖୁନାହିଁ।” ରାଜାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଦୁଃଖିତ ଓ ବିକଳ ଦେଖି, ଗାବଲ୍ଗଣ ସଂଯମ ଓ ଧୃତି ସହିତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ—“ହେ ରାଜନ୍, ବ୍ୟାସ ଓ ମହାମୁନି ନାରଦ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ଏହି ମହାନ୍ତ ରାଜବଂଶରେ ଅନେକ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ରାଜାମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଧର୍ମଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ, ଓ ବହୁତ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରି, ପରେ କାଳର ଅଧୀନ ହୋଇଗଲେ—ଶୈବ୍ୟ, ମହାରଥୀ ଶୃଞ୍ଜୟ, ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ। ଏହିପରି ବଲ୍ଲୀକ, ଦମନ, ଚେଦିରାଜା, ଶର୍ୟାତି, ଅଜେୟ ନଳ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଅମ୍ବରୀଷ, ମହାବଳୀ ମରୁତ୍ତ, ମନୁ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ଗୟା, ଓ ଭାରତ। ରାମ, ଦଶରଥପୁତ୍ର, ଶଶବିନ୍ଦୁ, ଭାଗୀରଥ, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ କୃତବୀର୍ୟ, ଜନମେଜୟ, ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଯୟାତି ଦେବମାନ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ; ଏହି ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞସ୍ତମ୍ଭରେ ଚିହ୍ନିତ, ସେ ବହୁତ ସୋମୟାଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଏପରି ରାଜାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ, ମହାମୁନି ନାରଦ ଏକଥା ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ଯିଏ ପୁତ୍ରଶୋକରେ ବିକଳ ଥିଲେ।