ଜନମେଜୟଙ୍କୁ ଆନେକ ଅଞ୍ଚଳରୁ ନିଯୁକ୍ତ ରାଜାମାନେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ପରି ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୋହିତମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଜନମେଜୟ ଏକ ରାଜର୍ଷି ଭାବେ, ଏକ ମହାନ ଋଷିଙ୍କୁ ଆସିବାକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସାଥୀମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ଔଦ୍ୟୋଗିକ ଭାବରେ ଉଠିଲେ। ସଭାର ଅନୁମତି ନେଇ, ଶକ୍ର ଯେପରି ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଆସନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିଥାନ୍ତି, ସେପରି ଜନମେଜୟ ମହାନ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଆସନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଲେ। ଏଠାରେ, ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ରାଜା ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ପଦ୍ଧତିରେ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲେ। ଜନମେଜୟ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ପାଦ୍ୟ, ଆଚମନୀୟ ଜଳ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ଏବଂ ଏକ ଗାଁଠି ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ଦେଇ ପୂଜା କରିଲେ। ବ୍ୟାସଦେବ ଏହି ସମ୍ମାନ ଗ୍ରହଣ କରି ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ରାଜା ଆଦର ଏବଂ ମମତାରେ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ଆତିଥ୍ୟ କରି, ତାଙ୍କ ସମ୍ବଳ ଜାଣିବାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ବ୍ୟାସଦେବ ତାଙ୍କ ସମ୍ବଳ ଦେଇ ସଭାର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏପରେ, ଜନମେଜୟ ଏବଂ ସଭାର ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଆପଣ କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଘଟଣାର ସାକ୍ଷୀ; ଆମେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। କିପରି ଦୋଷ ନଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭେଦ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା? ଏବଂ କିପରି ଏତେ ବିନାଶକାରୀ ଯୁଦ୍ଧ ଘଟିଲା? ଆପଣ ଆମ ପୂର୍ବଜମାନେ ଅନ୍ୟାୟରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇଥିବା ସବୁ ଘଟଣା ଏବଂ ସତ୍ୟ କଥା ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।” ଏପରେ, ବ୍ୟାସଦେବ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଵୈଶମ୍ପାୟନଙ୍କୁ ନିକଟରେ ବସିଥିବାବେଳେ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ—“ତୁମେ ଏହି ଅନ୍ତର୍ଗତ କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଭେଦ ଓ ଘଟଣା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଏବଂ ସଭାର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ବର୍ଣ୍ନନା କର।” ଶିଷ୍ୟ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରି ସମସ୍ତ ପୁରାତନ ଘଟଣା କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଜନମେଜୟ ଓ ସଭାର ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ଵୈଶମ୍ପାୟନ କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଭେଦ ଏବଂ ଶେଷରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶର ଉପଖ୍ୟାନ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। “ରାଜା, ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ, କିପରି ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପଞ୍ଚ ଶୂରବିର ପୁଅମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ସହ ବିରୋଧରେ ଆସିଥିଲେ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ଚିତ୍ତ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧି ଶାନ୍ତ କରି, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସହିତ ଆଦର କରି, ମୁଁ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ଉପଦେଶ ଏବଂ ଜ୍ଞାନ କଥା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କହିବି। ରାଜା, ଆପଣ ଏହି ଭାରତ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ; ଗୁରୁଙ୍କର ମୁଖ ଚାଳିବା ମୋ ମନକୁ ବହୁତ ଉତ୍ସାହିତ କରେ। ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ, କିପରି ଦୁର୍ଯୋଧନ ଏବଂ ଶକୁନିଙ୍କ ଚାଳ ଦ୍ୱାରା କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଭେଦ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଘଟିଲା। ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଫିରି ନିଜ ଘରକୁ ଆସିଲେ, ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ବେଦ ଏବଂ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ହେଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶୂର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉତ୍ସାହୀ, ଲୋକମାନଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଏବଂ ଯଶ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ହେବାକୁ ଦେଖି, କୁରୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତେବେ, ଦୁର୍ଯୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଶକୁନି ଏକାଠି ହୋଇ, ବିଭିନ୍ନ ଚାଳ ଚାଲି ପାଣ୍ଡବମାନେ ଉପରେ ଅନ୍ୟାୟ କରିବା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ନିଷ୍କାସିତ କରିବା ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଦୁର୍ଯୋଧନ, ଶକୁନିଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ, ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ଅନ୍ୟାୟ କଲେ। ଏହି ଅନ୍ୟାୟରେ, ଦୁର୍ଯୋଧନ ଭୀମକୁ ବିଷ ଦେଲେ; କିନ୍ତୁ ଭୀମ, ବଘ ମୁଖର ନିର୍ଭୟ ନୀତିରେ, ବିଷ ଖାଇ ମଧ୍ୟ ଅପରିଣତ ରହିଲେ। ଭୀମ ଗଙ୍ଗା ତୀରେ ଶୁଇଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ଜଳରେ ଫେଙ୍ଗି ଦେଲେ ଏବଂ ନଗରକୁ ଫିରିଗଲେ। କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଭୀମ ଜାଗି, ତାଙ୍କ ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ କଲେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଉଠିଲେ। ଏହି ଶୁଇଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କୁ କଳା ସାପ ଏବଂ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ଦ୍ୱାରା ଦେହର ସବୁଠି ଦଶାଇ ଦେଲେ; ତଥାପି, ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରିବାରେ ନିପୁଣ ଭୀମ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ନାହିଁ। ଏସବୁ ଅନ୍ୟାୟ କାମରେ, ବିଦୁର ବୁଦ୍ଧିମାନ ଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରତିକାରରେ ଲାଗିଥିଲେ। ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଜୀବମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତି, ବିଦୁର ସେପରି ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଇଁ ସୁଖ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଚାଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା, ତାଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ସମ୍ଭବ ହେଲା ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲେ। ଏହିପରେ, ଦୁର୍ଯୋଧନ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ—ବୃଷସେନ, ଦୁଃଶାସନ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ସମ୍ମତି ନେଇ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଲକ୍କ ଗୃହ ତିଆରି କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ଏଠାରେ, ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର ରାଜା ନିଜ ପୁଅମାନେର ଭଲ ଚାହିଁ, ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଲକ୍କ ଗୃହରେ ବସାଇଲେ; ତଥାପି, ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ସେମାନେକୁ ନିଷ୍କାସିତ କଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମାତା ହସ୍ତିନାପୁର ଛାଡ଼ି ଯାଇଥିଲେ; ତାଙ୍କ ବିଦାୟ ସମୟରେ, ବିଦୁର ବୁଦ୍ଧିମାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ। ବିଦୁରଙ୍କ ପ୍ରବନ୍ଧନରେ, ସେମାନେ ଲକ୍କ ଗୃହରୁ ମଧ୍ୟରାତିରେ ମୁକ୍ତି ପାଇ ଜଙ୍ଗଲରେ ଯାଇଲେ; ପରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନେ ବାରଣାବତ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମାତା ଶତ୍ରୁନାଶୀ ଶକ୍ତିରେ ଲକ୍କ ଗୃହରେ ରହିଥିଲେ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏହି ଗୃହରେ ବସିଥିଲେ। ପୁରୋଚନ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ସେମାନେକୁ ଜନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ ରଖିଥିଲେ; ବିଦୁରଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ସେମାନେ ଏକ ତୁନେଲ ତିଆରି କଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ଲକ୍କ ଗୃହକୁ ଆଗ୍ନି ଦେଇ, ପୁରୋଚନକୁ ଜଳାଇ, ଭୟରେ ତାଙ୍କ ମାତା ସହିତ ଗୃହ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ।