ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଥିଲ, ମୁଁ ଡୁଣ୍ଡୁଭାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ତୁମର ବିଶାଳ ଉତ୍ସୁକତାକୁ ଶାନ୍ତ କରିଲି। ଆସ୍ତିକଙ୍କ ଧାର୍ମିକ ଉପାଖ୍ୟାନ ଶୁଣିଲେ, ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ବୃଗୁ ବଂଶରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ତୁମେ ମୋତେ ଏହି ମହାନ କଥା ଶୁଣାଇଲ। ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ତୁମର କଥନରେ ମୁଁ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ। ମୁଁ ଆଉ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବି, ଯେଉଁ ଗଳ୍ପ ବ୍ୟାସ ରଚନା କରିଛନ୍ତି, ଦୟାକରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଣିଥରେ ଆମକୁ କହ। ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ସର୍ପସତ୍ରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କ୍ରମ ଏବଂ ସଭ୍ୟମାନେ ଥିଲେ, ସେଠାରେ ଯେଉଁ ଅଦ୍ଭୁତ କଥାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ତାହା ତୁମେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବରେ ଆମକୁ କହ। ଯଜ୍ଞ କ୍ରମରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ବେଦ ଆଧାରିତ କଥା ଶୁଣାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ୟାସ ମହାଭାରତର ଅଦ୍ଭୁତ ମହାକାବ୍ୟ କଥା ଶୁଣାଇଲେ। ଏହି ମହାଭାରତ କଥା, ଯାହା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଖ୍ୟାତି ଦିଏ, ସେତିବେଳେ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ଜନମେଜୟଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଥିଲେ। ସେ ଏହି କଥାକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ଯଜ୍ଞକ୍ରମରେ ଶୁଣାଇଥିଲେ। ମୁଁ ଏହି ଶୁଭ କଥାକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଶୁଦ୍ଧ ମନର ସାଗରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି ରତ୍ନମୟ କଥାକୁ, ହେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମକୁ ନାରେଟ କର। ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଆରମ୍ଭରୁ ଏହି ମହାନ ମହାଭାରତ କଥା, ଯାହା କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ଶିଖାଇଥିଲେ, ତୁମକୁ ଶୁଣାଇବି। ମୋର ମନରେ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ହେଉଛି, ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କହିବାକୁ। ଏହିପରି, ଯେତେବେଳେ ଜନମେଜୟ ସର୍ପସତ୍ର ପାଇଁ ଦୀକ୍ଷିତ ହେଲେ, ତେବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। କଳି, ପରାଶରଙ୍କୁ ଯମୁନା ଦ୍ୱୀପରେ ଜନ୍ମଦେଇଥିଲେ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରପିତାମହ। ଜନ୍ମ ସମୟରୁ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଦେହ ବୃଦ୍ଧି କଲେ, ବେଦ ଓ ଇତିହାସ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ କେହି ତପସ୍ୟା, ବେଦାଧ୍ୟୟନ, ବ୍ରତ, ଉପବାସ, ଜନ୍ମ କିମ୍ବା କ୍ରୋଧ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଏକା ଥିବା ବେଦକୁ ଚାରିଭାଗ କଲେ, ଉଚ୍ଚ-ନିଚ୍ଚ ସବୁ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, କବି, ସତ୍ୟବାଦୀ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ। ସେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ପାଣ୍ଡୁ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ବିଦୁରଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମନାମାନ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେ ମହାନ ଆତ୍ମା ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସହିତ ରାଜା ଜନମେଜୟଙ୍କ ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ରାଜା ଜନମେଜୟ ବହୁତ ସଭ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ରାଜସିଂହାସନରେ ବସିଛନ୍ତି, ଯେପରି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର। ଏହି ସଭାରେ ବିଭିନ୍ନ ଦିଗର ରାଜାମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା ପରି ବିଦ୍ୱାନ୍ ପୁରୋହିତମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖିଲେ, ରାଜା ଜନମେଜୟ ତାଙ୍କ ସହ ପରିଚାରକମାନେ ସହିତ ତୁରନ୍ତ ଉଠି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସଭାର ଅନୁମତିରେ ସେ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆସନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଆସନ ଦିଅନ୍ତି। ସେଠାରେ ବସି, ଦେବଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଶାସ୍ତ୍ରଉପୟୋଗୀ ରୀତିରେ ପୂଜା କଲେ। ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ଆଚମନୀୟ ଜଳ ଏବଂ ଏକ ଗାଈ ଦେଇ ମହାନ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଏହି ସମ୍ମାନ ପାଇ ଏବଂ ଗାଈ ଗ୍ରହଣ କରି ବ୍ୟାସ ସେତିବେଳେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଆଦର ଏବଂ ସ୍ନେହରେ ସମ୍ମାନ କରି, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ବସି, ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ କୁସଳ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରି ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ବ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବେ ଦିଲେ। ତାପରେ, ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟମାନେ ସହିତ ରାଜା ଜନମେଜୟ ହାତ ଯୋଡି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ତୁମେ କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଘଟଣାର ସାକ୍ଷୀ। ମୁଁ ଚାହେଁ ତୁମ ମୁଖରୁ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ। ଦୋଷହୀନ ହୋଇଥିବା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭାଜନ କିପରି ହେଲା? ଏହି ବିନାଶକାରୀ ମହାଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହେଲା? ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ, ଯେଉଁମାନେ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବଶୀଭୂତ ହେଇଥିଲେ, ସତ୍ୟ କଥା ମୋତେ କହ, କାରଣ ତୁମେ ଏହି କଥାରେ ପାରଙ୍ଗତ।" ଏହିପରି ଶୁଣି ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ବୈଶମ୍ପାୟନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ—"ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭାଜନ କିପରି ହେଲା, ମୁଁ ଯେପରି ଶୁଣାଇଛି, ସେପରି ସମସ୍ତ କଥା ତୁମେ ତାଙ୍କୁ କହ।" ଗୁରୁଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନି, ବୈଶମ୍ପାୟନ ସେଇ ସମସ୍ତ ପୁରାତନ ଇତିହାସ ରାଜା, ସଭ୍ୟମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—"କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଭାଜନ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ କିପରି ହେଲା।" ଏହିପରି, ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ କହିବି କିପରି ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ଶୂରବୀର ପୁଅ ଦୁଷ୍ଟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁଅମାନଙ୍କ ସହ ବିରୋଧରେ ଆସିଲେ। ମୁଁ ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ସହ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବରେ ସମ୍ମାନ କରି, ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟାସଙ୍କ ମତମତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିବି। ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଏହି ଭାରତ କଥା ଶୁଣିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ଗୁରୁଙ୍କ ମୁଖର ଶବ୍ଦ ମୋର ମନକୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଉତ୍ସାହିତ କରେ।