ଏହିପରି ଘଟଣାରେ, ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅସ୍ତିକ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ସେ ଭକ୍ତିଭାବରେ କହିଲେ, “ହେ ରାଜା! ସୁନା, ଚାନ୍ଦି, କିମ୍ବା ଗାଁଠି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ । ଆପଣଙ୍କ ନାଗ-ଯଜ୍ଞ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ, ମୋର ମାଆଙ୍କ କୁଳର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ ।” ଏପରି ଶୁଣି, ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ପୁନଃପୁନଃ ଅସ୍ତିକଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ଆଉ ଅନ୍ୟ କିଛି ବର ଚାହନ୍ତୁ ।” କିନ୍ତୁ ଭୃଗୁ ପୁତ୍ର ଅସ୍ତିକ ଆଉ କିଛି ବର ଚାହିଲେ ନାହିଁ । ଏହାପରେ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବେଦବିଦ୍ୟାଳୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏକଠି ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବର ମିଳିବା ଦିଅନ୍ତୁ ।” ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ପଡ଼ିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ସବୁ ନାମ ଶୁଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକତା ହୋଇଥିଲା । ହଜାର, ଦଶ ହଜାର, କୋଟି-କୋଟି ନାଗ ଏଠାରେ ଦହିଗଲେ; ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାମ ଗଣନା କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ତେଣୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ପ୍ରଧାନ ନାଗମାନଙ୍କ ନାମ କହେଁ, ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପିତ ହେଇଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ, ଭୟଙ୍କର ବିଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କଳା, ଲାଲ, ଧଳା, ଦୃଢ଼, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିର ବାସୁକି ଗୋତ୍ରର ନାଗମାନେ ଥିଲେ—ଶଳ, ପଳ, ହଳିମକ, ପିଚ୍ଛଳ, ମାନସା ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟ । ତାଙ୍କ ସହ ପିଚ୍ଛଳ, କୌଣପ, ଚକ୍ର, କାଳବେଗ, ପ୍ରକଳନ, ହିରଣ୍ୟବାହୁ, ଶରଣ, କକ୍ଷକ, କାଳଦନ୍ତକ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ପଡ଼ିଥିଲେ । ବାସୁକି ଗୋତ୍ରର ଏହି ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଦହିଗଲେ । ଏହା ସହିତ ଅନେକ ଅନ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି କୁଳରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପିତ ହେଲେ । ଏବେ ମୁଁ ତକ୍ଷକ ଗୋତ୍ରର ନାଗମାନଙ୍କ ନାମ କହେଁ—ପୁଚ୍ଛନ୍ଦକ, ମଣ୍ଡଳକ, ପିଣ୍ଡଶେକ୍ତ, ରଭେନକ, ଉଚ୍ଛିଖ, ଶରଭ, ଭଙ୍ଗ, ବିଳ୍ବତେଜ, ବିରୋହଣ, ଶିଳି, ଶଳକର, ମୂକ, ସୁକୁମାର, ପ୍ରଭେପଣ, ମୁଦ୍ଗର, ଶିଶୁରୋମା, ସୁରୋମା, ମହାହନୁ—ଏହି ସମସ୍ତ ତକ୍ଷକ କୁଳର ନାଗମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ପଡ଼ିଥିଲେ । ଏହାପରେ ଏଇରାବତ ଗୋତ୍ରର ପରାବତ, ପରିୟାତ୍ର, ପଣ୍ଡର, ହରିଣ, କୃଷ, ବିହଙ୍ଗ, ଶରଭ, ମୋଦ, ପ୍ରମୋଦ, ସଂହତପନ ଏହି ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ପଡ଼ିଥିଲେ । ଏବେ କୌରବ୍ୟ କୁଳର ନାଗମାନଙ୍କ ନାମ କହେଁ—ଏରକ, କୁଣ୍ଡଳ, ୱେଣି, ୱେଣିସ୍କନ୍ଧ, କୁମାରକ, ବାହୁକ, ଶୃଙ୍ଗବେର, ଧୂର୍ତ୍ତକ, ପ୍ରତରତକ । ଏହି ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ପଡ଼ିଥିଲେ । ଏହାପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କୁଳର ନାଗମାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣନ୍ତୁ—ଶଂକୁକର୍ଣ୍ଣ, ପିଥରକ, କୁଠାରମୁଖସେଚକ, ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗଦ, ପୂର୍ଣ୍ଣମୁଖ, ପ୍ରହାସ, ଶକୁନି, ଦରୀ, ଅମହତ୍ଥ, କାମଠକ, ସୁଶେଣ, ମାନସା, ଅବ୍ୟୟ, ଅଷ୍ଟାବକ୍ର, କୋମଳକ, ଶ୍ୱାସନ, ମୌନଭେପଗ, ଭୈରବ, ମୁଣ୍ଡବେଦଙ୍ଗ, ପିଶଙ୍ଗ, ଉଦପାରକ, ଋଷଭ, ବେଗବାନ, ପିଣ୍ଡରକ, ମହାହନୁ, ରକ୍ତାଙ୍ଗ, ସର୍ବସାରଙ୍ଗ, ସମୃଦ୍ଧପଟବାସ, ବରାହକ, ବୀରଣକ, ସୁଚିତ୍ର, ଚିତ୍ରବେଗିକ, ପରାଶର, ତାରୁଣକ, ମଣି, ସ୍କନ୍ଧ, ଆରୁଣି । ଏହି ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ପଡ଼ିଥିଲେ । ଏହିଠାରେ ଅନେକ ନାଗମାନେ ଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାମ ଦେଖିବା ଅସମ୍ଭବ । ଏହିଠାରେ ମୁଁ ପ୍ରଧାନ ନାଗମାନଙ୍କ ନାମ ଦେଲି, ସେମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ମିଳି । ଅନେକ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା, କେତେ ଦୁଇ, କେତେ ପାଞ୍ଚ, ସାତ, ଦଶ, ଶତ, ଅସଂଖ୍ୟ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ନାଗମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ପଡ଼ିଥିଲେ । ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର, ବିନାଶର ଅଗ୍ନି ଓ ବିଷ ସମାନ, ଶିଖର ପରି ଉଚ୍ଚ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୃଢ଼ ଆକୃତିର ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଶରୀର ଏକ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ଦୁଇ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିପାରୁଥିଲେ, ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ଓ ବିଷରେ ଜ୍ୱଳିଥିଲେ । ସବୁଠି ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦଣ୍ଡରେ ଏହି ମହାୟଜ୍ଞରେ ଦହିଗଲେ । ଏହାପରେ ଅସ୍ତିକ ବିଷୟରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଗଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବର ଦେଉଥିଲେ, ତେବେ ତକ୍ଷକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତରୁ ଛୁଟି ଆକାଶରେ ଝୁଲି ରହିଗଲା । ଏହା ଦେଖି ରାଜା ଜନମେଯୟ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ । ଯଜ୍ଞ ଯଥାଯଥ ଉତ୍ସାହ ଓ ବିଧିରେ ଚାଲୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତକ୍ଷକ ଭୟରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପଡ଼ିଲେ ନାହିଁ । ତେଣୁ, ଏହି ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତକ୍ଷକ କାହିଁକି ଅଗ୍ନିକୁ ପଡ଼ିଲେ ନାହିଁ? ଏହି ସମୟରେ ଅସ୍ତିକ ତିନିଥର ଚିତ୍କାର କଲେ—“ଥମ୍ବ! ଥମ୍ବ! ଥମ୍ବ!” ତକ୍ଷକ ଭୟଭୀତ ଓ ଅବାକ୍ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତରୁ ଝୁଲି, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ଅଟକି ରହିଗଲେ । ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ସମାବେଶର ଉତ୍ସାହରେ ରାଜା ଘୋଷଣା କଲେ, “ଯେପରି ଅସ୍ତିକ କହିଛନ୍ତି, ସେପରି ହେଉ!” “ଏହି କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ, ନାଗମାନେ ଶାନ୍ତି ପାଉନ୍ତୁ, ଅସ୍ତିକ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ, ସୂତଙ୍କ କଥା ପୂରଣ ହେଉ ।” ଏହିପରି ଅସ୍ତିକଙ୍କ ବର ପୂରଣ ହେବା ସହିତ, ଯଜ୍ଞ ବନ୍ଦ ହେଲା ଓ ଅନନ୍ୟ ଉଲ୍ଲାସର ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା । ଏପରି ଭାବେ ପାଣ୍ଡବ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ ହେଲା ଓ ଭାରତବଂଶୀ ଜନମେଯୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ । ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସଭ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଉପସ୍ଥିତଙ୍କୁ ଶତ, ସହସ୍ର ଧନ ଦାନ କଲେ । ଲାଲ୍ ଚକ୍ଷୁ ସୂତ ଓ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉପହାର ଦେଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ନାଗ-ଯଜ୍ଞ ବନ୍ଦ କରିବା ଉପରେ ପୂର୍ବରୁ କଥା ହୋଇଥିଲେ ।