ଏହି ସର୍ପସତ୍ର ବେଳେ ରାଜା ଜନମେଜୟ ନିଜ ଶତ୍ରୁ ଟକ୍ଷକଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ, ଏହି ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ହେଉଅଛି ବୋଲି ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ । ସେ ସବୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହି ଯଜ୍ଞ ମୋ ପାଇଁ ଯେପରି ସଫଳ ହେଉଛି, ଟକ୍ଷକ ଯେପରି ଶୀଘ୍ର ଆସୁଛି, ସେପରି ସମସ୍ତେ ଏହି କାମରେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତୁ, କାରଣ ସେ ମୋର ଶତ୍ରୁ ।" ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ, "ଯେପରି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଲିଖାଯାଇଛି, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଦେବତା ସୂଚନା କରିଛନ୍ତି, ମହାରାଜ, ଭୟରେ ପୀଡିତ ଟକ୍ଷକ ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିବାସରେ ଅଛନ୍ତି ।" ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସୁତ୍ରଧାର, ଯିଏ ପୁରାତନ କଥା ବିଶେଷ ଜାଣିଥିଲେ, ସେ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ପୁରାତନ ପ୍ରଥାଅନୁଯାୟୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ଟକ୍ଷକଙ୍କୁ ଏକ ବରା ଦେଇଥିଲେ—'ମୋ ସହିତ ଏଠାରେ ରୁହ, ତୁମକୁ ଆମି ରକ୍ଷା କରିବି, ଅଗ୍ନି ତୁମକୁ ଜଳାଇପାରିବ ନାହିଁ'।" ଏପରି ଭାବେ ସର୍ପମାନେ ଭୟମୁକ୍ତ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ । ରାଜା ଭାବିଲେ, "ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଘଟିବ ।" ଏଠି ଏକ ସର୍ପ ଭୟରେ ଅସ୍ୱସ୍ଥ ହୋଇ ଉପର ଚୀରରେ ଲୁଚି ରହିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେ କୌଣସି ସ୍ୱସ୍ଥି ମିଳାଇପାରିଲା ନାହିଁ । ତେବେ ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ରାଜା ରୋଷରେ ଟକ୍ଷକଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ପୁନି କହିଲେ, "ଯଦି ଟକ୍ଷକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିବାସରେ ଅଛି, ତେବେ ଅଗ୍ନି ଟକ୍ଷକଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଏଠାରେ ଆଣି ଦହିଦିଅ ।" କିନ୍ତୁ ଏଠି ଥିଲା ଏକ ସମସ୍ୟା—ରାଜା ଟକ୍ଷକଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରିନଥିଲେ । ତେଣୁ ହୋତ୍ରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକ ବିଶେଷ ହୋମ କରି ଟକ୍ଷକଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ । ଏହି ଭାବେ ଅହୁତି ଦିଆଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଟକ୍ଷକ ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) ସହିତ ଆକାଶରେ ଦେଖାଦେଲେ, ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ଭୟଭୀତ ଅବସ୍ଥାରେ । ପୁରନ୍ଦର, ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଦେଖି, ଟକ୍ଷକ ସହିତ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ପରେ ଭୟଭୀତ ଟକ୍ଷକକୁ ଛାଡ଼ି ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର ଚାଲିଯିବା ପରେ, ରାଜା, ଟକ୍ଷକ ଭୟ ଏବଂ ଅସ୍ଥିରତାରେ ଅନ୍ୟଥା ହୋଇ, ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ଅଗ୍ନିର ଶିଖାକୁ ଟାଣି ଆଣାଯାଉଥିଲେ । ପୁରୋହିତମାନେ ଦେଖି କହିଲେ, "ଏହି ଟକ୍ଷକ ଶୀଘ୍ର ତୁମ ଅଧୀନତାରେ ଆସୁଛି, ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ରୋଦନ୍ ଶୁଣାଯାଉଛି ।" "ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ସର୍ପକୁ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେ ମନ୍ତ୍ରର ଭୟରେ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଯାଉଛି, ଭୟ ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଇଛି ।" ଏହି ସମୟରେ, ପୁରୋହିତମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମର ଯଜ୍ଞ ନିୟମିତ ଭାବେ ଚାଲିଛି, ଏବେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବର ଦିଅ ।" ରାଜା କହିଲେ, "ଯୁବକ ଏବଂ ଅପାର ରୂପଧାରୀ, ତୁମେ ଯେଉଁ ବର ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ଦେବି ।" ଏହି ସମୟରେ, ଟକ୍ଷକ ଅଗ୍ନିକୁ ପଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଅଷ୍ଟିକ ମଧ୍ୟେ ରାଜାଙ୍କୁ ବର ମାଗି କହିଲେ, "ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ବର ଦେଇଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ଯଜ୍ଞ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ, ଆଉ କୌଣସି ସର୍ପ ଏଠାରେ ପଡ଼ିନପଡ଼ନ୍ତୁ ।" ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଣି, ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜନମେଜୟ ମନରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଷ୍ଟିକଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ରୂପା, ଗାଁ, ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ଦେବି, କିନ୍ତୁ ମୋର ସର୍ପସତ୍ର ବନ୍ଦ ହେଉ ନାହିଁ ।" ଅଷ୍ଟିକ କହିଲେ, "ମୁଁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ରୂପା, ଗାଁ ମାଗୁନାହିଁ, ମୋ ମାତୃକୁଳ ପାଇଁ କ୍ଷେମ ହେଉ, ଏହି ଯଜ୍ଞ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ।" ଏହି ପରି ଅଷ୍ଟିକ କହିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ପୁନିପୁନି ଅଷ୍ଟିକଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ବର ମାଗିବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଅଷ୍ଟିକ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବର ମାଗିଲେ ନାହିଁ । ଏହି ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏକାସାଥିରେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ବର ପାଉନ୍ତୁ ।" ଏହି ସର୍ପସତ୍ରରେ ଯେଉଁ ସର୍ପମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣିବାକୁ ଜନମେଜୟ ଇଚ୍ଛା କଲେ । ସୂତପୁତ୍ର କହିଲେ, "ହଜାର, ଦଶହଜାର, କୋଟି କୋଟି ସର୍ପ ଏଠାରେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, ତେଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାମ କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । କିନ୍ତୁ ମୁଁ ପ୍ରମୁଖ ସର୍ପମାନଙ୍କ ନାମ କହିବି ।" "ଏବେ ମୋଠାରୁ ଶୁଣ, ଏହାଁ ରହିଛି ବାସୁକି ବଂଶର କିଛି ମୁଖ୍ୟ ସର୍ପ: କଳା, ରକ୍ତ, ଧଳା, ଭୟଙ୍କର, ବଡ଼ ଏବଂ ବିଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ । ସେମାନେ ଥିଲେ—ଶଳ, ପଳ, ହଳିମକ, ପିଚ୍ଛଳ, ମାନସ ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟ । ପିଚ୍ଛଳ, କୌଣପ, ଚକ୍ର, କଳବେଗ, ପ୍ରକଳନ, ହିରଣ୍ୟବାହୁ, ଶରଣ, କକ୍ଷକ ଏବଂ କଳଦନ୍ତକ ।" "ବାସୁକି ବଂଶର ଏହି ସର୍ପମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଥିଲେ । ଏହି ବଂଶର ଅନେକ ଅନ୍ୟ ସର୍ପମାନେ ମଧ୍ୟ ଦହିଗଲେ ।" "ଏବେ ମୁଁ ଟକ୍ଷକ ବଂଶର ସର୍ପମାନଙ୍କ ନାମ କହିବି—ପୁଚ୍ଛନ୍ଦକ, ମଣ୍ଡଳକ, ପିଣ୍ଡସେକ୍ତ, ରଭେନକ, ଉଚ୍ଛିଖ, ଶରଭ, ଭଙ୍ଗ, ବିଳ୍ବତେଜ, ବିରୋହଣ, ଶିଳି, ଶଳକର, ମୂକ, ସୁକୁମାର, ପ୍ରବେପନ ।" "ମୁଦ୍ଗର, ଶିଶୁରୋମା, ସୁରୋମା, ମହାହନୁ—ଏହି ସମସ୍ତେ ଟକ୍ଷକ ବଂଶର ଥିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଥିଲେ ।" "ଏବେ ପରେ ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣ—ଏହିମାନେ ଏରାବତ ବଂଶର: ପରାବତ, ପରିୟାତ୍ର, ପାଣ୍ଡର, ହରିଣ, କୃଷ, ବିହଙ୍ଗ, ଶରଭ, ମୋଦ, ପ୍ରମୋଦ, ସମ୍ହତପନ । ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଥିଲେ ।" "ଏବେ କୌରବ୍ୟ ବଂଶର ସର୍ପମାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ: ଏରକ, କୁଣ୍ଡଳ, ବେଣୀ, ବେଣୀସ୍କନ୍ଧ, କୁମାରକ, ବାହୁକ, ଶୃଙ୍ଗବେର, ଧୂର୍ତ୍ତକ, ପ୍ରତରାତକ । ଏହି ସମସ୍ତେ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଥିଲେ ।" "ଏବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ବଂଶର ସର୍ପମାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ, ଏମାନେ ବିଶିଷ୍ଟ, ବିଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ବାୟୁବେଗ ସମାନ ଦ୍ରୁତ: ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ, ପିଥରକ, କୁଠାରମୁଖସେଚକ, ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗଦ, ପୂର୍ଣ୍ଣମୁଖ, ପ୍ରହାସ, ଶକୁନି, ଦରି, ଅମହତ୍ଥ, କାମଠକ, ସୁଶେଣ, ମାନସ ଏବଂ ଅବ୍ୟୟ ।" ଏହିପରି ଅନେକ ସର୍ପ ଏହି ସର୍ପସତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ି ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ।