ତାପରେ, ସର୍ପରାଜ୍ୟର ରାଜା ବାସୁକିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ, ସର୍ପକୁମାରୀ ଜରତ୍କାରୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଜରତ୍କାରୁଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ମୋ ଭାଇଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିଲି, ସେହି ସମୟ ଏବେ ଆସିଛି—ଯାହା କରିବା ଦରକାର, ତୁମେ ତାହା କର।” ଏହା ଶୁଣି, ଜରତ୍କାରୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ମୋ ମାମା କି କାରଣରୁ ତୁମକୁ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ? ସତ୍ୟ କଥା କହ, ମୁଁ ଶୁଣି ତାହା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି।” ତାହାପରେ, ସର୍ପରାଜ୍ୟର ଭଗିନୀ, ଜରତ୍କାରୁ, ନିଶ୍ଚଳ ଭାବେ ସବୁ କଥା ଖୋଲି କହିଲେ, “କଦ୍ରୁ ସମସ୍ତ ସର୍ପମାନଙ୍କର ମାନ୍ୟା ମାଆ। ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧର ଶାପ କାହିଁକି ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ଉପରେ ପଡିଲା, ତାହା ଶୁଣ। ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ନାମକ ଘୋଡ଼ାର ରାଜା, ମୋ ଦ୍ୱାରା ମିଥ୍ୟା ତିଆରି ହୋଇନଥିଲେ; ମୋ ସନ୍ତାନମାନେ ବିନତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦାଉରେ ରଖାଯାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଦାସ ହେବାକୁ। ଜନମେଜୟଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ, ବାୟୁରଥୀ ତୁମମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିଦେବେ; ସେଠାରେ ତୁମମାନେ ପ୍ରାଣ ହରାଇ ପିତୃଲୋକକୁ ଯିବେ। ଲୋକମାନଙ୍କ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା, ଶାପ ଦେଇଥିବା କଦ୍ରୁଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂ କହିଥିଲେ, ‘ତଥାସ୍ତୁ’, ଏବଂ ତାଙ୍କ କଥାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଅମୃତ ମଥନ ହେଉଥିବାବେଳେ, ବାସୁକି ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ଲାଭ କରି, ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧିଲେ; ସେମାନେ ମୋ ଭାଇଙ୍କୁ ନେଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ବାସୁକି ମିଶି, ପଦ୍ମଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଯାହାଁକି ଶାପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉ ନାହିଁ। ସର୍ପରାଜ ବାସୁକି ତାଙ୍କ ଜନମାନ୍ୟ ଭାଇଙ୍କୁ ନେଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, କିପରି ମାଆଙ୍କ ଶାପ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ? ଯେତେବେଳେ ଜରତ୍କାରୁ ନାମକ ଜନ୍ମଦ୍ୱିତୀୟା ଜରତ୍କାରୁଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବେ, ତେବେ ଏକ ଦ୍ୱିଜତମ ପୁଅ ଜନ୍ମିବେ, ସେ ସମସ୍ତ ସର୍ପଙ୍କୁ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତ କରିବେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସର୍ପମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ବାସୁକି ମୋତେ ତୁମ ମହାନ୍ୟ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ମୁଁ ଅମର ଭାବେ ଦିଆଯାଇଥିଲି। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ମୋ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଲ, ଏବେ ସେହି ସମୟ ଆସିଛି—ତୁମେ ଆମକୁ ଭୟରୁ ଉଦ୍ଧାର କର। ଏହିପରି, ତୁମେ ମୋ ଭାଇକୁ ଅଗ୍ନିରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଦରକାର; ତୁମ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ପିତାଙ୍କ ଦିଆ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ବ୍ୟର୍ଥ ହେଉ ନାହିଁ; ସେ ଆମ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ତୁମକୁ ଦେଇଥିଲେ—ତୁମ ମତ କ’ଣ, ପୁଅ? ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଶୌନକ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ତଥାସ୍ତୁ,” ଏବଂ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ କହି, ଦୁଃଖିତ ବାସୁକିଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇଲେ, ଯେପରି ବାସୁକି ପୁନଃ ଜୀବନ ପାଇଲେ। ତେବେ ଆସ୍ତୀକ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବି, ହେ ବାସୁକି, ସର୍ପମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ; ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ମୁଁ କହୁଛି—ମୁଁ ତୁମକୁ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତ କରିବି। ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ହେ ସର୍ପ; ତୁମେ କୌଣସି ଭୟ ରଖିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି ଯେ, ରାଜାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ଆଣିଦିଏ। ମୋ କଥା କଦାପି ମିଥ୍ୟା ହୋଇନଥିଲା, ନିଜମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ତେବେ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ କିପରି ମିଥ୍ୟା କହିପାରିବି? ମୁଁ ଏବେ ଯଜ୍ଞରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ରାଜା ଜନମେଜୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବି। ଆଜି ମୁଁ ଶୁଭ କଥାରେ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବି, ହେ ମାମା, ଯେପରି ଏହି ଉତ୍ତମ ଭାରତ ରାଜାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ବନ୍ଦ ହେଉ। ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବାସୁକି, ମୋ ଉପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରସା ରଖ; ମୋ ଉପରେ କେବେ ଶଙ୍କା ରଖିବ ନାହିଁ। ବାସୁକି କହିଲେ, “ଆସ୍ତୀକ, ମୋ ମନ ଅତି ଦୁଃଖିତ, ମୋ ହୃଦୟ ଭାଙ୍ଗିଯାଉଛି; ମୁଁ ଦିଗବିଦିଗ ଚିହ୍ନିପାରୁନାହିଁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦଣ୍ଡରେ ପୀଡିତ।” ଆସ୍ତୀକ କହିଲେ, “ତୁମେ କେବେ ଦୁଃଖିତ ହେବ ନାହିଁ, ହେ ସର୍ପସ୍ରେଷ୍ଠ; ମୁଁ ତୁମର ଭୟ ଅଗ୍ନିରୁ ଦୂର କରିଦେବି। ମୁଁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡକୁ ନଶ୍ୱ କରିଦେବି, ଯେଉଁ ଅଗ୍ନି ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଏଠାରେ କେବେ ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ତାପରେ, ଆସ୍ତୀକ ବାସୁକିଙ୍କ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖ ନିଜ ଉପରେ ନେଇ, ଶୀଘ୍ର ଯାତ୍ରା କଲେ। ଏହିପରି, ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ଆସ୍ତୀକ ଶରୀରରେ ନିଜ ଗୁଣ ଧାରଣ କରି, ସର୍ପମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଜନମେଜୟଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ଆସ୍ତୀକ ଦେଖିଲେ ଉତ୍ତମ ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ରୂପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ୱଳ। ସେ ମଣ୍ଡପକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ବାରଣ କଲେ; ପ୍ରବେଶ ଇଚ୍ଛାରେ, ସେ ମହାତ୍ମା ତପସ୍ବୀ ଯଜ୍ଞର ସ୍ତୁତି କଲେ। ଅନ୍ତେ, ସେ ମୁଖ୍ୟ ଯଜ୍ଞଶାଳାକୁ ପହଁଚି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ଆସ୍ତୀକ, ଅନନ୍ତ କୀର୍ତିର ରାଜା, ଋତ୍ବିଜ୍, ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସ୍ତୁତି କଲେ। ସେଠାରେ ଆସ୍ତୀକ କହିଲେ, “ପ୍ରୟାଗରେ ସୋମ ଯଜ୍ଞ, ବରୁଣ ଯଜ୍ଞ, ପ୍ରଜାପତି ଯଜ୍ଞ ହୋଇଥିଲା; ଏପରି ଏହି ତୁମର ଯଜ୍ଞ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପରିକ୍ଷିତନନ୍ଦନ, ଆମ ଓ ଆମ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶତ ଯଜ୍ଞ ଓ ସେଇପରି ଅନ୍ୟ ଶତ ଯଜ୍ଞର କଥା କୁହାଯାଏ; ଏପରି ଏହି ତୁମର ଯଜ୍ଞ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମ ଓ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଯମ, ହରିମେଧସ, ରାଣ୍ଟିଦେବଙ୍କ ଯଜ୍ଞ, ଏବଂ ଏହି ତୁମର ଯଜ୍ଞ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମ ଓ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଗୟା, ଶଶବିନ୍ଦୁ, ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ଏହି ତୁମର ଯଜ୍ଞ, ହେ ପରିକ୍ଷିତନନ୍ଦନ, ଆମ ଓ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ନୃଗ, ଅଜମୀଢ, ଦଶରଥଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଓ ଏହି ତୁମର ଯଜ୍ଞ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମ ଓ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶୁଣାଯାଇଥିବା ଦେବପୁତ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ, ଅଜମୀଢଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ଏହି ତୁମର ଯଜ୍ଞ, ହେ ପରିକ୍ଷିତନନ୍ଦନ, ଆମ ଓ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ସତ୍ୟବତୀପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଯଜ୍ଞ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ନିଜେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଏହି ତୁମର ଯଜ୍ଞ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମ ଓ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।