ପୂର୍ବରୁ, ବାସୁକିଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲି ବୋଲି କେହି କହିଲେ—ଏହି ଦ୍ୱାରା ବାସୁକିଙ୍କୁ ଭୟ ନାହିଁ, ତେଣୁ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା ଦୂର ହେଉ। ଏଭଳି ଆଶ୍ୱାସନ ପାଇ ବାସୁକି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହଲରେ ସୁଖରେ ଓ ସନ୍ତୋଷରେ ବାସ କରିଲେ। କିନ୍ତୁ ସାପମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ି ପଡ଼ି ନଶ୍ଟ ହେଉଥିବାରୁ, ବାସୁକିଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ କେତେକ ଅଳ୍ପ ସାପମାନେ ମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲେ। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ବାସୁକି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଶାନ୍ତ ଓ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଉଲ୍ଲଟିଗଲା, ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋ ଦେହ ପୁଡ଼ୁଛି, ପ୍ରିୟେ, ମୁଁ ଦିଗ୍ବୁଧ୍ଧି ହୋଇଯାଉଛି; ମୋ ମନ ଭ୍ରମିତ, ମୁଁ ଏ ଅସ୍ପଷ୍ଟତାରେ ଡୁବିଯାଉଛି।" "ମୋ ଦୃଷ୍ଟି ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ, ହୃଦୟ ଫାଟିଯାଉଛି। ଆଜି ମୁଁ ଏହି ଦାହଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିରେ ଅସହାୟ ହୋଇ ପଡ଼ିଯିବି। ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଏହି ଯଜ୍ଞ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଚାଲିଛି; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁଁ ଏହି ମୃତ୍ୟୁଲୋକକୁ ଯିବି।" "ଭଉଣୀ, ଏହି ସମୟ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଜରତ୍କାରୁଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲି; ଏବେ ଆମକୁ ଓ ଆମ ବଂଶକୁ ରକ୍ଷା କର। ଆସ୍ତୀକ ନାମକ ତୁମ ପୁଅ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ବନ୍ଦ କରିବେ ବୋଲି ପୂର୍ବରୁ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା କହିଥିଲେ।" "ଏହିଠାରୁ, ପ୍ରିୟେ, ତୁମେ ତୁମ ପୁଅ ଆସ୍ତୀକଙ୍କୁ, ଯିଏ ବେଦ ଜାଣନ୍ତି, ବଡ଼ମାନେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଏହି ଦିନ ଆମକୁ ଓ ଆମ ଘରକୁ ମୁକ୍ତି ଦେବାକୁ କହ।" ତାପରେ, ବାସୁକିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ସର୍ପକନ୍ୟା ତାଙ୍କ ପୁଅ ଜରତ୍କାରୁଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, "ମୋ ପୁଅ, ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ମୋ ଭଉଣୀ ବାସୁକି ଏକ କାରଣ ପାଇଁ ଦେଇଥିଲେ; ଏବେ ସେଇ ସମୟ ଆସିଛି—ଯାହା ଦରକାର, କର।" ଏପରେ ଆସ୍ତୀକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ମୋ ମା, କଉ, କେଉଁ କାରଣ ପାଇଁ ମୋ ମାମା ମୋ ଠାରୁ ତୁମକୁ ମୋ ବାପାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ? ଠିକ୍ଠାକ୍ କହ, ମୁଁ ଶୁଣି ତାହା ଅନୁଯାୟୀ କରିବି।" ତାପରେ ସେ, ବଂଶର କଳ୍ୟାଣକାମିନୀ, ସର୍ପରାଜ ବାସୁକିଙ୍କ ଭଉଣୀ, ସବୁ କଥା ନିଷ୍ପକ୍ଷ ଭାବେ କହିଲେ—"କଦ୍ରୁ ସମସ୍ତ ସର୍ପମାନଙ୍କର ମା; ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଏହି ଶାପ କିଏଁ ଆସିଲା, ଶୁଣ।" "ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ନାମକ ଘୋଡ଼ା ମୁଁ ଭୁଲ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି କରିନଥିଲି; ମୋ ପୁଅମାନେ ବିନତା ପାଇଁ ବାଜି ହେବାକୁ ଶର୍ତ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ଜନମେଜୟଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ବାୟୁରଥୀ ତୁମମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ି ନଶ୍ଟ ହେବେ, ଏବଂ ପିତୃଲୋକକୁ ଯିବେ।" "ସେ ଶାପ ଦେଇଥିବା କଦ୍ରୁଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା 'ତଥାସ୍ତୁ' କହି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇଥିଲେ। ତାପରେ, ଅମୃତ ମଥନ ସମୟରେ ବାସୁକି ପିତାମହଙ୍କ ଉପରେ ଶରଣ ନେଲେ।" "ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ପ୍ରାପ୍ତି କରି, ତାଙ୍କ କାମ୍ୟ ସିଦ୍ଧି କରି, ମୋ ଭଉଣୀ ବାସୁକିଙ୍କୁ ନେଇ ପିତାମହଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ବାସୁକି ଏକାଠି ହୋଇ, ଶାପ ନ ଘଟୁ ଭାବେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।" "ବାସୁକି ତାଙ୍କ ବଂଶ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ପିତୃମାତୃ ଶାପ କିପରି ଅଟକିବ? ଯେତେବେଳେ ଜରତ୍କାରୁ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜରତ୍କାରୁ ନାମକ ଝିଅକୁ ବିବାହ କରିବେ, ସେଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଦ୍ୱିଜପୁତ୍ର ସର୍ପମାନେ ଶାପମୁକ୍ତ ହେବେ।" "ଏହି କଥା ଶୁଣି ବାସୁକି ମୋତେ ତୁମ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ମୋ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଏବେ ସେଇ ସମୟ ଆସିଛି, ଆମକୁ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କର।" "ଏହିଠାରୁ, ମୋ ଭଉଣୀ ବାସୁକିଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିରୁ ରକ୍ଷା କର; ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଦିଆ କଥା ଫଳବତୀ ହେଉ। ସେ ଆମ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ତୁମକୁ ଦେଇଥିଲେ—ମୋ ପୁଅ, ତୁମ ମତ କ'ଣ?" ଏପରେ ଆସ୍ତୀକ କହିଲେ, "ଏହିପରି ହେଉ," ଏବଂ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ଓ ଦୁଃଖିତ ବାସୁକିଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ସେମାନେ ପୁନର୍ଜୀବିତ ହେଉଥିବା ପରି ଲାଗିଲେ। "ବାସୁକି, ସର୍ପମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତି ଦେବି; ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି। ମୁଁ ତୁମ ଶାପ ଦୂର କରିବି। ଶାନ୍ତ ହୁଅ, ତୁମେ ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ମୁଁ ଏହି ଯଜ୍ଞ ତୁମ ସୁଭିତି ପାଇଁ ଅଟକେଇବି।" "ମୋ କଥା କେବେ ମିଛ ହୋଇନାହିଁ, ତେଣୁ ମୁଁ ଏହି ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପରେ ଯାଇ ରାଜା ଜନମେଜୟଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବି, ଯେଉଁଥିରେ ଯଜ୍ଞ ବନ୍ଦ ହେବ।" "ମୋପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରସା ରଖ, ବାସୁକି; ତୁମ ମନେ କେବେ ସନ୍ଦେହ ଆଣିବେନାହିଁ।" ଏହିପରି ଆଶ୍ୱାସନ ପାଇ ବାସୁକି କହିଲେ, "ଆସ୍ତୀକ, ମୁଁ ଭ୍ରମିତ, ମୋ ମନ ଭାଙ୍ଗିଯାଉଛି, ଦିଗ୍ବୁଧ୍ଧି ହେଉଛି, ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡରେ ପୀଡ଼ିତ।" ଆସ୍ତୀକ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ତୁମେ କୌଣସି ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ବାସୁକି। ଏହି ଦାହଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭୟକୁ ମୁଁ ଦୂର କରିଦେବି। ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ନାଶ କରିବି, ଯେଉଁଟି କାଳାଗ୍ନି ସମ; ଏଠାରେ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।" ଏହିପରି କଥା କହି, ଆସ୍ତୀକ ବାସୁକିଙ୍କ ଭୟ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ନିଜ ଉପରେ ନେଇ, ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦ୍ୱିଜ ଆସ୍ତୀକ ଜନମେଜୟଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ, ସର୍ପମାନଙ୍କ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ, ଗଲେ। ସେଠାରେ ଶୁଭ୍ର ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ସଦୃଶ ଅନେକ ଋତ୍ୱିଜ୍ମାନେ ଆସିଥିବା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପ ଦେଖିଲେ। ସେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ। ଅନ୍ତର୍ଗତି ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ କରି, ଆସ୍ତୀକ ନିଜ ଉତ୍ତମ ତପୋବଳରେ ଯଜ୍ଞର ସ୍ତୁତି କଲେ। ଏପରେ, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯଜ୍ଞଶାଳାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଆସ୍ତୀକ ଅନନ୍ୟ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ରାଜା, ଋତ୍ୱିଜ୍, ପୁରୋହିତ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।