ଏକ ସମୟର କଥା, ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଜଣେ ମହାପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଋଷି ମୌନବ୍ରତରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଏହି କଥା ରାଜା ବୁଝି ପାରିଲେ ନାହିଁ। କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପରୀକ୍ଷିତ ତାଙ୍କ ପିତା, ସେ ଭଲ ମନ୍ଦ ବୁଝିନଥିବା ଋଷିଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଦେଲେ। ତାଙ୍କ ଧନୁର ତୀର ଛାଡ଼ରେ ପଡ଼ିଥିବା ଏକ ମୃତ ସାପ ଉଠାଇ, ସେହି ନିର୍ମଳ ହୃଦୟ ଋଷିଙ୍କ କନ୍ଧରେ ରଖିଦେଲେ। କିନ୍ତୁ, ସେ ଜ୍ଞାନୀ ଋଷି କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ନ ଭଲ, ନ ମନ୍ଦ, ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ସେ ମୃତ ସାପକୁ କନ୍ଧରେ ବହିଲେ। ପରେ, ରାଜା ତାହା କରି ନିଜ ରାଜଧାନୀକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେ ଋଷିଙ୍କ ଏକ ପୁଅ ଥିଲେ, ନାମ ଥିଲା ଶୃଙ୍ଗୀ—ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଖ୍ୟାତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୀବ୍ର ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ଓ କ୍ରୋଧୀ। ଋଷି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପାସନା କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଶୃଙ୍ଗୀ ଏହି ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଶୁଣିଲେ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ତୁମ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ପିତା, ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଅପମାନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁବେଳେ ସେ ମୃତ ସାପ ଦେହରେ ଅଚଳ ଦଢ଼ିଆ ଅବସ୍ଥାରେ ଦଢ଼ିଆ ଥିଲେ। ସେ ମହାତ୍ମା ଋଷି ଅପରାଧ ନଥିଲେ, ତଥାପି ମୃତ ସାପକୁ କନ୍ଧରେ ବହି ଥିଲେ। ସେ ଆତ୍ମସଂଯମୀ, ଶୁଚି, ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମରେ ନିପୁଣ, ତପସ୍ୟାର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଶିଷ୍ଟ ଥିଲେ। ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶୁଭ କଥା କହୁଥିବା, ଅଲୋଭୀ, ଅସୂୟାଶୂନ୍ୟ, ବୟସ୍କ, ମୌନବ୍ରତୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ଥିଲେ—ତଥାପି ତୁମ ପିତା ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ କରିଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି, ତେଜସ୍ବୀ ଓ କ୍ରୋଧିତ ଶୃଙ୍ଗୀ, ଯଦିଓ ଅପରିପକ୍ୱ, ତଥାପି ବୟସ୍କଙ୍କ ତେଜ ଥିଲା, ସେ ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇଦେଲେ। ସେ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତ, କ୍ରୋଧରେ ଏହି କଥା କହିଲେ— “ଯିଏ ମୋ ନିର୍ଦୋଷ ପିତାଙ୍କ ଉପରେ ଏହି ମୃତ ସାପ ରଖିଛି, ତାକୁ ତକ୍ଷକ ନାମକ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ତାଙ୍କ ଅଗ୍ନିମୟ ବିଷରେ ଦଗ୍ଧ କରିଦେବେ। ସପ୍ତ ରାତି ପରେ ମୋର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ତକ୍ଷକ ତାଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବେ—ଦେଖ!” ଏହିପରି କହି, ଶୃଙ୍ଗୀ ତାଙ୍କ ପିତାଁକୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ଓ ଶାପ ବିଷୟରେ ତାଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲେ। ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ସେ ମହାତ୍ମା ଋଷି ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଗୌରମୁଖ ନାମକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ। ଗୌରମୁଖ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ରାଜାଙ୍କୁ ସବୁ କଥା ଖୋଲାସା କଲେ—“ମୋ ପୁଅ ତୁମକୁ ଶାପ ଦେଇଛି, ସତର୍କ ରୁହନ୍ତୁ, ରାଜନ! ତକ୍ଷକ ତୁମକୁ ତାଙ୍କ ଅଗ୍ନିମୟ ବିଷରେ ଦଗ୍ଧ କରିଦେବେ।” ଏହି ଭୟଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ତୁମ ପିତା ଜନମେଜୟ ଭୟଭିତ ଓ ସତର୍କ ହେଲେ। ଏଭଳି ଭାବରେ ସପ୍ତମ ଦିନ ଆସିଲା। ସେଉଁବେଳେ, କାଶ୍ୟପ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବାକୁ ଚାହିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସାପର ରାଜା ତକ୍ଷକ କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେଉଁଠି ଆସି ପଚାରିଲେ—“ତୁମେ କେଉଁଠି ଯାଉଛ, କ’ଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?” କାଶ୍ୟପ କହିଲେ—“କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପରୀକ୍ଷିତ ନାମକ ରାଜାଙ୍କୁ ତକ୍ଷକ ଆଜି ଦଗ୍ଧ କରିବେ, ମୁଁ ସେଉଁଠି ଯାଉଛି। ମୁଁ ଦ୍ରୁତ ଯାଇ ତାଙ୍କ ଅସୁସ୍ଥତା ହରିଦେବି; ମୁଁ ଥିଲେ, ସାପ ତାଙ୍କୁ କିଛି କରିପାରିବେ ନାହିଁ।” ତକ୍ଷକ ପଚାରିଲେ—“ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦଂଶିବା ପରେ, କାହିଁକି ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ସୁସ୍ଥ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ମୁଁ ତକ୍ଷକ, ମୋ ଶକ୍ତି ଦେଖ!” ଏହିପରି କହି, ତକ୍ଷକ ସେଉଁଠି ଏକ ଗଛକୁ ଦଂଶିଲେ। ସାପ ଦଂଶିବା ସହିତ, ଗଛଟି ଭସ୍ମ ହୋଇଗଲା; ତାପରେ, କାଶ୍ୟପ ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତିରେ ସେହି ଗଛକୁ ପୁନଃଜୀବନ ଦେଲେ। ତକ୍ଷକ ଏହା ଦେଖି, କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଲୋଭ ଦେଇ କହିଲେ—“ତୁମ ଇଚ୍ଛା କ’ଣ, କହ?” କାଶ୍ୟପ କହିଲେ—“ମୁଁ ଧନ ଲାଗିଁ ଯାଉଛି।” ତକ୍ଷକ ମୃଦୁ କଥାରେ କହିଲେ—“ରାଜାଙ୍କଠୁ ଯେତେ ଧନ ଚାହଁ, ତାପେଖା ଅଧିକ ମୁଁ ଦେଇଦେଉଛି, ତୁମେ ଫେରିଯାଅ।” ସାପଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, କାଶ୍ୟପ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଧନ ନେଇ, ଫେରିଗଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ତକ୍ଷକ ଚାଳାକିରେ ତୁମ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଯଦିଓ ରାଜା ନିଜ ରାଜମହଳରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲେ, ତଥାପି ତକ୍ଷକ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ବିଷର ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ କରିଦେଲେ। ଏହା ପରେ, ତୁମେ, ପୁରୁଷଶାର୍ଦୂଳ, ବିଜୟ ଲାଗି ସଂସ୍କୃତ ହେଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା, ଯେପରି ଦେଖାଯାଇଛି ଓ ଶୁଣାଯାଇଛି, ଆମେ ତୁମକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୟାନକ ଭାବେ କହିଦେଲୁ। ରାଜାଙ୍କ ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଶୁଣି, ଏବେ ଉତଙ୍କ ଋଷିଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କର। ସେହି ସମୟରେ, ଶତ୍ରୁନାଶକ ଜନମେଜୟ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା, ଯେଉଁଠି ଗଛ ଭସ୍ମ ହେଲା, ଏହି ଲୋକବିସ୍ମୟକର କଥା କିଏ କହିଲା?” “ସେହି ଗଛ, ଯାହାକୁ ତକ୍ଷକ ଦଂଶିଲେ ଓ କାଶ୍ୟପ ନବଜୀବନ ଦେଲେ—ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଷ ନଷ୍ଟ ହେଲା, କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ କିଛି ନଷ୍ଟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।” ଅପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ରବିହୀନ ତକ୍ଷକ ଚିନ୍ତା କଲା—“ଯଦି ମୁଁ ଦଂଶିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାଜାଙ୍କୁ ସୁସ୍ଥ କରିଦିଏ, ତେବେ ମୋ ବିଷ ବିଶ୍ୱରେ ଉପହାସର କାରଣ ହେବ। ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସହିତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲା।" "କିଛି ଉପାୟରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବି, କିନ୍ତୁ ଏହି ନିର୍ଜନ ଅରଣ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଘଟଣା ଘଟିଲା, ସେଥିର ଏକେକ ଘଟଣା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।