ତାପରେ ଜନମେଜୟଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏବଂ ସାପ ରାଜା ବାସୁକିଙ୍କ ପରିବାରରେ ଘଟିଥିବା ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣାର କଥା ଏପରି ଘଟିଲା— ମହାରାଜ, ମୋ ପତି କେବେ ନିଜ ପରିବାରରେ ମଧ୍ୟ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିନାହାନ୍ତି, ଯାହା କହିଥିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସମୟ ଆସିଲେ ସେହି କଥା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ବିଷୟରେ ଆପଣ ଚିନ୍ତିତ ହେବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ, ହେ ବାସୁକି, ଆପଣଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ହେବେ, ଯିଏ ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେବ। ଏପରି କହି, ମୋର ତପସ୍ଵୀ ପତି ତାଙ୍କର ମହାନ ତପସ୍ୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଯାଇଥିଲେ, ଏହିପରି ଦୁଃଖ ଆପଣଙ୍କ ହୃଦୟରୁ ଦୂର ହେଉ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ବାସୁକି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଇ, ନିଜ ଭଉଣୀଙ୍କ କଥାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଓ କହିଲେ, “ଏହିପରି ହେଉ।” ସେଉଁଠାରେ ବାସୁକି ମଧୁର କଥା, ଉପହାର ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ନିଜ ସୁନ୍ଦର ଭଉଣୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ତା’ପରେ ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଶିଶୁ ଅସାଧାରଣ ଶକ୍ତି ଓ ତେଜରେ ଭରିପୁରି ଥିଲେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ପ୍ରତିଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ। ଏଭଳି ଦିନ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ବାସୁକିଙ୍କ ଭଉଣୀ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ମା’ବାପାଙ୍କ ଭୟ ଦୂର କରିଦେଲେ। ସେହି ଶିଶୁ ବାସୁକିଙ୍କ ଘରେ ବଡ଼ ହେଲେ ଓ ଚ୍ୟବନ ଋଷିଙ୍କ ଠାରୁ ସମସ୍ତ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗ ଶିଖିଲେ। ଛୁଆଁବେଳେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଉପବ୍ରତ ରହି, ବୁଦ୍ଧି, ଧର୍ମ ଓ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଲେ, ଏବଂ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ନାମ ହେଲା “ଅସ୍ତିକ”। କାରଣ, ତାଙ୍କର ପିତା ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ “ସେ ଅଛନ୍ତି” ବୋଲି କହି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ଅସ୍ତିକ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଅସ୍ତିକ ଛୁଆଁ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ବାସୁକିଙ୍କ ଘରେ ରହି, ଅପାର ବୁଦ୍ଧିରେ ଚାଲିଫିରିଥିଲେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲେ। ବଡ଼ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ସେ ସମସ୍ତ ସାପମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବତା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଚମକୁଥିଲେ। ଏପରେ ଜନମେଜୟ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ମୋ ପିତା କେମିତି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ? ଏହି କଥା ଆଉଥରେ ବିସ୍ତୃତରେ କୁହ।” ମହାର୍ଷି, ଏହିପରି ରାଜା ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ପଚାରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ଷିତଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର କଥା ଏପରି କହିଲେ— “ମହାରାଜ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜାଣୁଛୁ କିପରି ଆପଣଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ଦିନ ଆସିଥିଲା। ଆପଣ ଯେଉଁପରି ତାଙ୍କର କର୍ମ ଶୁଣିଛନ୍ତି, ଆମେ ତାହା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଆପଣଙ୍କୁ କହିଦେବୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହିବେ। ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାପରେ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ— “ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ପିତା ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ମହାନ ଆତ୍ମା ଓ ଜନସମୂହର ରକ୍ଷକ ଥିଲେ। ସେ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୁକ୍ତ କରି ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଧର୍ମକୁ ଦେହାଧାରୀ ପରି ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ପ୍ରଭାବ ଓ ବଳ ଦ୍ୱାରା ସେ ମାଟିକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ଥିଲା ନାହିଁ, ଏବଂ କାହାକୁ ଦ୍ୱେଷ କରୁନଥିଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ସେ ପ୍ରଜାପତି ପରି ସମଦୃଷ୍ଟି ଦେଖାଉଥିଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ରହୁଥିଲେ। ସେ ରାଜାଙ୍କ ଶାସନରେ ସମସ୍ତେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଓ ସଦ୍ଭାବନାରେ ଥିଲେ; ସେ ନିର୍ବଳ, ଅସହାୟ, ଦୁଃଖିତ ଓ ଦରିଦ୍ରମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯଥାଯଥ ଯତ୍ନ କରୁଥିଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ସୁନ୍ଦର ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲେ; ଧନୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଶୌର୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ। ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ସେ ଶରଦ୍ୱତଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ; ଆପଣଙ୍କ ପିତା ଜନମେଜୟ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ସେ ମହାନ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଥିଲେ; କୁରୁବଂଶ ନାଶ ପରେ, ସେ ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ପୁଅ ପାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ନେଇ ପରିକ୍ଷିତ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ଶୂରବୀର, ରାଜଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ସେ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଧୃଢତା, ବୁଦ୍ଧି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ଅନ୍ତଃଷଡ୍ବିକାର ଉପରେ ବିଜୟୀ ଥିଲେ, ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବୀଣ ଥିଲେ। ଆପଣଙ୍କ ପିତା ସିଠିଏ ବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ; ଏହା ପରେ, ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ଦିନ ଆସିଲା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ଦୁଃଖିତ ହେଲା। ତାପରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଆପଣ ଧର୍ମର ପଥ ଅନୁସରଣ କଲେ; କୁରୁବଂଶର ଏହି ରାଜ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ହାତକୁ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପାଇଁ ଆସିଲା। ଆପଣ ଛୁଆଁ ବେଳେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ରକ୍ଷକ ହେଲେ। ଏହି ବଂଶରେ କେବେ ଏମିତି ରାଜା ହୋଇନଥିଲେ ଯିଏ ପ୍ରଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ନ ଥିଲେ, ବିଶେଷକରି ଆମ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଦେଖିଲେ। ତେଣୁ, ଏପରି ମହାନ ମଣିଷ ମୋ ପିତା କିପରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ? ମୋତେ ସତ୍ୟ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହ, ମୁଁ ତଥ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ଏହିପରି ରାଜାଙ୍କ ଆଗ୍ରହରେ, ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ ସମ୍ମାନ ଚାହାଁଦେଇ ସତ୍ୟ କଥା କହିଲେ— “ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ପିତା ଏହି ମହାପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧା ଥିଲେ, ସେ ସବୁବେଳେ ଶିକାରକୁ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ। ଯେପରି ଶୂରବୀର ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପ୍ରବୀଣ ପାଣ୍ଡୁ ରାଜା ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଆମ ଉପରେ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ, ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କ ପିତା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଏକଥର, ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇ, ତିନିଝାଡ଼ ମାଛ ଲାଗିଥିବା ଏକ ମୃଗକୁ ତୀର ଲାଗି ଆହତ କଲେ; ତା’ପରେ ସେ ମୃଗଟିକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଘନ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ପାଦେ ଚାଲି, କଠାର ମେଘିନା ଓ ତୀର ସହିତ, ଆପଣଙ୍କ ପିତା ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ ମୃଗକୁ ଖୋଜିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏବେ ସେଠାରେ ପ୍ରାୟ ବେଉଁଠି ବୟସ୍କ, ଷଷ୍ଟି ବର୍ଷ ବୟସରେ, ଦୁଃଖିତ ଓ ଭୂଖା ଅବସ୍ଥାରେ, ଏକ ଉତ୍ତମ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ରାଜା, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ମୌନବ୍ରତୀ ଋଷିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, କିନ୍ତୁ ଋଷି କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।