ଜରତ୍କାରୁ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଅତି କମ୍ପିତ କଣ୍ଠରେ କହିଲେ, "ହେ ସର୍ପକନ୍ୟା, ତୁମେ ମୋତେ ଅପମାନ କରିଛ। ଏହିଠାରେ ଆଉ ରହିବିନି, ଯେପରି ଆସିଥିଲି ସେପରି ଚାଲିଯିବି। ହେ ସୁସ୍ଥନୀ, ତୁମେ ମୋ ସୁପ୍ତି ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତକୁ ବାଞ୍ଚିତ କରିପାରିବା ଶକ୍ତି ଥିଲେନି।" ସେ ଆହୁରି କହିଲେ, "ମୋ ମନରେ ସମୟ ହେଲେ ଯିବା ଇଚ୍ଛା ଥିଲା; ଯେଉଁଠାରେ ଅପମାନ ମିଳେ, ସେଠାରେ କେହି ରହିବାକୁ ଚାହେନି। ତେଣୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଜନ, କିମ୍ବା ମୋ ପରି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କଥା କିଏ ବୁଝିବ?" ପତିଙ୍କ ଏହି କଥାରେ ଜରତ୍କାରୁ ମନେ ଭୟ ଓ ବିଷାଦ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଭାସୁକିଙ୍କ ସଭାରେ ଘଟୁଥିଲା। ସେଠାରେ ସର୍ପକନ୍ୟା କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ଅପମାନ କରି ତୁମକୁ ଜଗାଇ ଦେଇନଥିଲି। ତୁମେ ଧର୍ମର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ମୁଁ ଏହା କରିଥିଲି, ଏହିପରି ମୋ ପତି, ମହାତପସ୍ବୀ ଜରତ୍କାରୁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।" କିନ୍ତୁ ମୁନି ରୋଷାବେଶରେ, ସର୍ପକନ୍ୟାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚାହିଁ କହିଲେ, "ମୋ କଥା କେବେ ମିଥ୍ୟା ହୁଏନାହିଁ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଯିଏଁ।" ସେ ଆଉ କହିଲେ, "ହେ ସୁମୁଖି, ଆମେ ଆଗରୁ ଏହି ଚୁକ୍ତି କରିଥିଲୁ; ମୁଁ ତୁମ ସହ ସୁଖରେ ରହିଛି—ଏବେ ମୋ ବିଦାୟ କଥା ତୁମର ଭାଇକୁ କୁହ।" "ମୁଁ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ହେ ଭୟଭୀତେ, ସେଠାରେ ତୁମର ଭାଇକୁ ଜଣାଇଦିଅ। ଏବଂ ମୁଁ ଯିବା ପରେ ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେବ ନାହିଁ।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ନିର୍ମଳ ଚରିତ୍ରା ସର୍ପକନ୍ୟା ଚିନ୍ତା ଓ ବିଷାଦରେ ଡୁବିଯାଇ, କଠିନ ମନକୁ ଦୃଢ଼ କରି, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟି, ଶୁଷ୍କ ମୁହଁ ଓ ହାତ ଯୋଡ଼ି କହିଲେ, "ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ମୋ ଅପରାଧ ନଥିବା ବେଳେ ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରିବେ ନାହିଁ।" "ମୁଁ ସଦା ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳିତ, ତୁମର ପ୍ରିୟ ଓ ମଙ୍ଗଳକାମନାରେ ଲଗ୍ନ; ଏବଂ ମୋତେ ତୁମକୁ ଦେବାର କାରଣ—ଯଦି ମୁଁ ଅସଫଳ ଓ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିନାହିଁ, ତେବେ ମୋ ଭାଇ ଭାସୁକି ମୋତେ କଣ କହିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମାତୃଶାପ ଦେଇଛନ୍ତି?" "ତୁମଠାରୁ ଯେଉଁ ସନ୍ତାନ ଆଶା କରାଯାଇଥିଲା, ସେ ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇନାହିଁ; ଏହି ସନ୍ତାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମ ପରିବାର ମଙ୍ଗଳ ହେବ।" "ତୁମ ସହ ଏହି ବିବାହ ମୋ ପାଇଁ ବ୍ୟର୍ଥ ହେଉ ନାହିଁ, ମୁଁ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ କାମନାରେ ତୁମକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି।" "ତୁମେ ମୋ ଗର୍ଭରେ ଏକ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଶିଶୁ ରଖିଦେଇଛ; ଏପରି ଦୟାଳୁ ମନ ଥିଲେ, କିପରି ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରି ସର୍ପମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?" ଏପରି ଭାବେ ପତ୍ନୀ କହିବା ପରେ, ତପୋଧନ ମୁନି ଜରତ୍କାରୁ କହିଲେ, "ଯଦି ତୁମର କଥା ଯୁକ୍ତିସଂଗତ ଓ ସଠିକ୍, ତେବେ, ହେ ଶୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମ ଗର୍ଭରେ ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ଶିଶୁ ଅଛି, ଯେ ଅଗ୍ନିପରି ଦ୍ୟୁତିମାନ୍, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ଜ୍ଞାନୀ, ଉତ୍ତମ ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନରେ ନିପୁଣ।" ଏପରି କହି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମହାତପସ୍ବୀ ଜରତ୍କାରୁ ପୁନର୍ବାର ଘୋର ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଚାଲିଯିବାକୁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ପତି ଯିବା ପରେ, ଜରତ୍କାରୁ ତାଙ୍କର ଭାଇ ଭାସୁକିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ ଘଟଣା ସଠିକ୍ ଭାବେ ବ୍ୟାକ୍ୟା କଲେ। ସର୍ପମୁକ୍ୟ ଭାସୁକି ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ଶୁଣି ଅଧିକ ବିଷାଦ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖିତ ଭଉଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ସୁମୁଖି, କଣ କରିବା ଉଚିତ ଓ କାହିଁକି ତୁମକୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତୁମେ ଜାଣ। ଯଦି ଏହା ସର୍ପମାନେ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ, ତେବେ ତୁମର ପୁଅ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ହେଉ।" "ସେ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ ଓ ସର୍ପସତ୍ରୁ ଆମକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ; ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଦେବମାନେ କହିଥିଲେ।" "ହେ ଶୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମର ଗର୍ଭରେ ସେ ମହାମୁନିଙ୍କ ଶିଶୁ ଅଛି କି? ମୁଁ ଚାହେନି ଯେ, ସେ ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷଙ୍କର ଉଦ୍ୟମ ବ୍ୟର୍ଥ ହେଉ।" "ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ଏହା ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଥା, ମୁଁ ପଚାରିଛି।" "ତୁମର ପତିଙ୍କ ଘୋର ତପସ୍ୟା ଓ କଠିନ ସ୍ୱଭାବ ଜାଣି, ମୁଁ କେବେ ତାଙ୍କ ପଛ ନେଇ ଯିବିନି, ଯାହାଁ ସେ ମୋତେ ଶାପ ଦେଇଦେଇପାରନ୍ତି।" "ତୁମେ ମୋତେ ତୁମ ପତିଙ୍କ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କହ, ଏବଂ ଏ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ମୋ ହୃଦୟରେ ଅଟକିଥିବା ବେଦନା ଦୂର କର।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଜରତ୍କାରୁ ଭାସୁକିଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ କହିଲେ, "ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ପଚାରିଥିଲି; ସେ 'ଅଛି' ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଇ ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ।" "ସେ କେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିନଥିଲେ; ଯାହା କହିଥିଲେ, ନିଶ୍ଚୟ ସମୟରେ ସେ ତାହା ପୂରଣ କରିବେ।" "ଏହି ବିଷୟରେ ତୁମେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେବେ, ଯେ ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଦ୍ୟୁତିମାନ୍।" "ଏପରି କହି, ମୋ ପତି ତପସ୍ୟାକୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି; ତେଣୁ ମୋ ଭାଇ, ତୁମ ହୃଦୟର ଦୁଃଖ ଦୂର କର।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସର୍ପରାଜ ଭାସୁକି ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଭଉଣୀଙ୍କ କଥା ଗ୍ରହଣ କରି, "ଏହିପରି ହେଉ," ବୋଲି କହିଲେ। ସେ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ମଧୁର କଥା, ଉପହାର ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ। ତାପରେ ଏହି ଶିଶୁ ଗର୍ଭରେ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦ୍ୟୁତିମାନ୍ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାକୁ ଲାଗିଲା, ଯେପରି ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସମୟ ଆସିଲା, ଏବଂ ସର୍ପରାଜଙ୍କ ଭଉଣୀ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେ ବାପା ଓ ମାଆଙ୍କ ଭୟ ଦୂର କଲେ। ସେ ଶିଶୁ ସର୍ପରାଜଙ୍କ ଘରେ ବଢ଼ିଲେ, ଏବଂ ଚ୍ୟଵନ ମୁନିଙ୍କ ନିକଟରେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗ ଶିଖିଲେ। ସେ ଶିଶୁ ଅପରିପକ୍ୱ ବୟସରେ ମଧ୍ୟ ନିୟମ, ବୁଦ୍ଧି, ଧର୍ମ ଓ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ; ସେଠାରୁ ସେ 'ଅସ୍ତିକ' ନାମରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କଲେ। ଏହି ନାମ ଏହିପାଇଁ ହେଲା, କାରଣ ତାଙ୍କ ବାପା ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ 'ଅଛି' ବୋଲି କହି ବିଦାୟ ନେଇଥିଲେ, ଏହିପରି ସେ 'ଅସ୍ତିକ' ଭାବରେ ବିଶ୍ୱମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।