ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନେ କୌଣସି କୁଅରିକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଏହି ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଘୁରୁଥିବା ମୋତେ ସେଇ କୁଅରିକୁ ଦେଉ, ଏହିପରି ଅନୁରୋଧ କଲେ ମହାଋଷି ଜରତ୍କାରୁ। ସେଉଁଠି ଏହି କଥା କହିଲେ—ଯେଉଁ କୁଅରିକୁ ମୋର ନାମରେ ଦିଆଯିବ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ପାଳନ କରିପାରିବି, ତାଙ୍କୁ ମୋତେ ଦାନ କରାଯାଉ। ଏହି ଅନୁରୋଧ ପରେ, ଯେଉଁ ସର୍ପମାନେ ଜରତ୍କାରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଏହି କଥାକୁ ନେଇ ଭାଗି ଗଲେ ଓ ଏହି ବିଷୟ ଭାଇ ବାସୁକିଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ସର୍ପମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟରେ ନାୟକ ବାସୁକି ଏହି ଶୁଭ୍ରସଜ୍ଜିତ କୁଅରିକୁ ନେଇ, ମହାଋଷିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ ଓ ଅଟବୀକୁ ଗଲେ। ସେଉଁଠି ବାସୁକି, ଏହି କୁଅରିକୁ ଦାନର ମାନେ ଦେଇ, ମହାତ୍ମା ଜରତ୍କାରୁଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଜରତ୍କାରୁ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ମନରେ ଭାବ ହେଲା—"ଏହି କୁଅରିକୁ ପାଳନ କରିପାରିବି ନାହିଁ", ଏବଂ ସେ ପରିତ୍ୟାଗ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ। ତେଣୁ ସେ ବାସୁକିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ଏହି କୁଅରିର ନାମ କ’ଣ? ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପାଳନ କରିବି ନାହିଁ।" ଏହାପରେ ବାସୁକି କହିଲେ, "ଏହି କୁଅରି, ତୁମ ନାମରେ ନାମିତ, ମୋର ଭଉଣୀ ଓ ତପସ୍ବିନୀ। ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର; ତାଙ୍କୁ ପାଳନ କରିବି ମୁଁ; ତୁମ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଉଛି, ତୁମ ପ୍ରେମରେ ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବି।" ତେବେ ଜରତ୍କାରୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପାଳନ କରିବି ନାହିଁ—ଏହା ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା। ଆଉ କୌଣସି ଅପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନାହିଁ ହେଲେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଇବି।" ବାସୁକି ନିଶ୍ଚିତ କଲେ, "ମୁଁ ମୋର ଭଉଣୀକୁ ନିଜେ ପାଳନ କରିବି।" ଏହି ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି ଜରତ୍କାରୁ ସର୍ପମାନଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ମନ୍ତ୍ର ଓ ବ୍ରତରେ ପାରଙ୍ଗତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଜରତ୍କାରୁ ଉଚିତ ବିଧିରେ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ବକ ତାଙ୍କର ହାତ ଧରିଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି, ଜରତ୍କାରୁ ବାସୁକିଙ୍କ ଅନୁମୋଦିତ ଏବଂ ମୁନିମାନଙ୍କ ସ୍ତୁତିତ ମନୋହର ଗୃହକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ସୁନ୍ଦର ଶଯ୍ୟା ବିଛାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠି ଜରତ୍କାରୁ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସହ ବାସ କଲେ। ସେଠାରେ ଜରତ୍କାରୁ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ଏକ ଚୁକ୍ତି କଲେ—"ତୁମେ କଦାପି ମୋତେ ଅପ୍ରିୟ କିଛି କରିବା ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଏପରି କଥା କହିବା ନାହିଁ। ଯଦି ଅପ୍ରିୟ କିଛି କରିବା କିମ୍ବା କହିବା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଓ ଏହି ଘରକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇବି। ଏହି କଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କର।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବାସୁକିଙ୍କ ଭଉଣୀ ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟରେ କହିଲେ, "ଯଥାସ୍ଥିତି ହେଉ।" ସେ ଏହିପରି ଭାବରେ ଦୟା, ସନ୍ତୋଷ ଓ ପ୍ରେମରେ ପତିଙ୍କ ସେବା କରି, ତାଙ୍କ ସମ୍ମତି ଲାଗି ଅନୁରାଗ ଦେଖାଇଲେ। ଏହାପରେ ଉଚିତ ସମୟରେ ବାସୁକିଙ୍କ ଭଉଣୀ ସ୍ନାନ କରି, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ତାଙ୍କର ପତି ମହାମୁନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଗର୍ଭ ଧାରଣ ହେଲା, ଯାହା ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ବୈଶ୍ୱାନର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ପରି ଚମକୁଥିଲା। ଯେପରି ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦିନେଦିନେ ବଢ଼ିଯାଏ, ସେପରି ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଶିଶୁ ବଢ଼ିଲା। କିଛି ଦିନ ପରେ, ମହାନ ଜରତ୍କାରୁ ଦୁଃଖିତ ଏବଂ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଶିର ଉପରେ ମୁଣ୍ଡ ରଖି ଶୋଇପଡ଼ିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପର୍ବତ ପଛରେ ଲୁଚିଗଲା। ଦିନ ଶେଷ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ବାସୁକିଙ୍କ ଭଉଣୀ ଧର୍ମ ଭଙ୍ଗ ହେବା ଭୟରେ ଚିନ୍ତାକୁ ଲଗିଲେ। ସେ ଭାବିଲେ—"ମୁଁ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ କରିବି, କିମ୍ବା ପତିଙ୍କୁ ଜଗାଇବି, କିମ୍ବା ନାହିଁ? ସେ ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ; କେମିତି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି ଦେବି ନାହିଁ?" ସେ ଭାବିଲେ—"କୌଣସି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇପାରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଧର୍ମଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇପାରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମଭ୍ରଷ୍ଟତା ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର। ଯଦି ମୁଁ ଜଗାଇଦେଉଛି, ସେ କ୍ରୋଧିତ ହେବେ; ଯଦି ନାହିଁ, ତେବେ ସାନ୍ଧ୍ୟା ବିଧି ହେବ ନାହିଁ।" ଏହି ଭାବେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଜରତ୍କାରୁଙ୍କ ସର୍ପପତ୍ନୀ ତାଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ତପୋବଳରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଅଗ୍ନି ପରି ଶୁଇଥିଲେ। ସେ ବହୁତ ମୃଦୁ ଓ ମଧୁର କଥାରେ କହିଲେ, "ଉଠ, ଭାଗ୍ୟବାନ୍, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହେଉଛି।" "ପବିତ୍ର ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ନିୟମିତ ଭାବେ ସାନ୍ଧ୍ୟା ବିଧି କର; ଏହି ଶୁଭ୍ର ରକ୍ତିମ ସମୟରେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ସାନ୍ଧ୍ୟା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି, ପ୍ରଭୁ।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ତପୋବଳରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଜରତ୍କାରୁ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ମୋତେ ଅପମାନ କରିଛ। ମୁଁ ଆଉ ତୁମ ସମୀପରେ ରହିବି ନାହିଁ; ଯେପରି ଆସିଥିଲି, ସେପରି ଚାଲିଯିବି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୋର ଶୟନ ସମୟରେ ଅସ୍ତମିତ ହେବାକୁ ତୁମେ ବାଧା ଦେଇପାରିଲା ନାହିଁ।" "ମୋର ମନରେ ଯେତେବେଳେ ସମୟ ଆସିବ, ଚାଲିଯିବି; ଯେଉଁଠି ଅପମାନ ମିଳେ, ସେଠି କେହି ବସିବାକୁ ଚାହେ ନାହିଁ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ, କିମ୍ବା ମୋ ପରି ଲୋକ, ସେଠି କିଏ ରହିବ?" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ବାସୁକିଙ୍କ ଭଉଣୀ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟରେ, ବାସୁକିଙ୍କ ସଭାରେ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ଅପମାନ କରି ତୁମକୁ ଜାଗାଇନଥିଲି।" "ମୁଁ ଏହି କାମ କରିଛି, ଯାହାଁକି ତୁମେ ଧର୍ମଭ୍ରଷ୍ଟ ହେବେ ନାହିଁ; ଏହିପରି ମୁଁ କହିଛି, ଯେପରି ମୋ ପତି ମହାତ୍ମା ଜରତ୍କାରୁ ଆଦେଶ କରିଥିଲେ।" କିନ୍ତୁ ମୁନି ଜରତ୍କାରୁ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, କହିଲେ, "ମୋର କଥା କଦାପି ମିଥ୍ୟା ହୁଏ ନାହିଁ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିଦେଉଛି।" "ଆମେ ଯେଉଁ ଚୁକ୍ତି କରିଥିଲୁ, ଏହି ତାହା ଅନୁସାରେ। ମୁଁ ତୁମ ସହ ସୁଖରେ ରହିଛି—ଏବେ ତୁମେ ତୁମ ଭାଇକୁ ଏହି କଥା କହ।" "ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଏଠାରୁ ଚାଲିଯିବି, ତୁମେ ତୁମ ଭାଇକୁ ଜଣାଇଦିଅ; ଏବଂ ମୁଁ ଚାଲିଯିବା ପରେ ଦୁଃଖ କରିବା ନାହିଁ।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଦୋଷରହିତ ବାସୁକିଙ୍କ ଭଉଣୀ ଦୁଃଖ ଓ ଚିନ୍ତା ଭରା ମନରେ ମହାମୁନି ଜରତ୍କାରୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।