ଏହି ଗଂଭୀର ଏବଂ ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାରେ, ଜରତ୍କାରୁ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦେଖିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ଗଭୀର ଅନ୍ଧକୁପ ଉପରେ ଝୁଳି ରହିଛନ୍ତି, ଅସହାୟ ଓ ନିରାଶା ଭାବରେ, ଏବଂ ସେମାନେ କୌଣସି ଆଧାର ବିନା ଅନ୍ଧକୁପର ଧାରରେ ପଡ଼ି ଅଛନ୍ତି । ସେମାନେ କହିଲେ: "ହେ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟକ୍ତି, ତୁମେ ଆମ ସ୍ଥିତି ଦେଖିଛ; ଏହି ଅସହାୟ ଅବସ୍ଥା ଜରତ୍କାରୁଙ୍କୁ କହିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଆମେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ବଂଶର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଛୁ, ଏବଂ ଏହି ଅନ୍ଧକୁପ ଉପରେ ଝୁଳି ରହିଛୁ । ତେଣୁ, ହେ ଉତ୍ତମ, ଏକ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ବିବାହ କର, ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କର, ଏହି ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନା ।" ସେମାନେ ଆଉ କହିଲେ: "ମାତ୍ର ଏକ ତନ୍ତୁ ଅଛି, ଏକ ତପସ୍ବୀ, ଯିଏ ଘାସର ତଣ୍ଡ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି । ସେଠାରେ ବସିଥିବା ଏହି ତପସ୍ବୀ ଆମ ବଂଶର ଏକମାତ୍ର ଆଧାର; ତୁମେ ଯେଉଁ ମୂଳ ଦେଖୁଛ, ସେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଅଟୁଟ ରହିଛି । ହେ ପିତା, ଏହି ଆମ ବଂଶ, ଏବଂ କାଳ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଉଛନ୍ତି; ଯାହାକି ତୁମେ ଦେଖୁଛ, ଏହି ମୂଳ ଅର୍ଧ ଖାଇଯାଇଛି । ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ଝୁଳି ଅଛୁ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ସେ ତପସ୍ବୀ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ; ତୁମେ ଦେଖୁଥିବା ମୂଷିକ ହେଉଛି ସ୍ୱୟଂ କାଳ ।" "ସେ ମୂଷିକ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହି ଦୁର୍ବଳ ତପସ୍ବୀ ଜରତ୍କାରୁଙ୍କ ତପସ୍ୟା ପ୍ରତି ଲୋଭ ଥିବା ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅସଚେତନ ମନକୁ ଚିବାଇ ଦେଉଛି । ତାଙ୍କର ଏହି ତପସ୍ୟା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ ନାହିଁ, ଆମେ ଉପ଼ଡ଼ିଯାଇଛୁ, ଏବଂ କାଳ ଦ୍ୱାରା ଆମ ମନ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ । ଆମେ ଏଠାରେ ଅପରାଧୀ ଭାବେ ତଳକୁ ପଡ଼ିଛୁ; ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଏଠାରେ ପଡ଼ିଯିବୁ, ସମସ୍ତ ବଂଶଜ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହେବେ ।" "ଯେତେବେଳେ ସେ ତପସ୍ବୀ ମଧ୍ୟ କାଳ ଦ୍ୱାରା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଉଛନ୍ତି, ସେ ଏଠାରୁ ନରକକୁ ଯିବେ; ତପସ୍ୟା, ଯଜ୍ଞ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ କିଛି ଉପକାର ଆଣିପାରିବ ନାହିଁ । ବଂଶ ପ୍ରବାହ ଅବିରତ ରଖିବାକୁ ଧର୍ମଶୀଳ ଲୋକେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେ କରନ୍ତି; ତେଣୁ, ତୁମେ ଯେଉଁ ତପସ୍ବୀ ଜରତ୍କାରୁଙ୍କୁ ଦେଖିଛ, ସେଠାରେ ଏହି କଥା କହିବା ଉଚିତ ।" "ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ତୁମେ ଦେଖିଛ, ଏହା ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବେ ଏଠାରେ ଖୋଲାସା କର; ଯେପରି ସେ ବିବାହ କରି ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିପାରିବେ । କିମ୍ବା, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଆମ ପକ୍ଷରୁ ଏହି କଥା ତାଙ୍କୁ କହ, ଯେପରି ସେ ତାଙ୍କର ବଂଶ ଓ ଆମ ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ ଏହା କରିପାରିବେ ।" ତେବେ ପୂର୍ବଜମାନେ ଜରତ୍କାରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ତୁମେ କିଏ, ଯେଉଁଠି ଆମ ପାଇଁ ଏପରି ଦୁଃଖ କରୁଛ? ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ—ତୁମେ କିଏ?" ଏହି ଅନୁଭୂତିରେ, ଜରତ୍କାରୁ ଦୁଃଖରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଆପଣମାନେ ମୋର ପୂର୍ବଜ, ମୋର ପିତୃପୁରୁଷ; ମୋତେ କହନ୍ତୁ, ମୁଁ କେମିତି ଆପଣମାନଙ୍କର ଇଛା ପୂରଣ କରିପାରିବି?" "ମୁଁ ଏକା ଜରତ୍କାରୁ, ଆପଣମାନଙ୍କର ପାପୀ ସନ୍ତାନ; ମୋ ଅସଂଯମ ଓ ଦୁଷ୍କର୍ମର ଶାସ୍ତି ମୁଁ ଭୋଗିବି ।" ପୂର୍ବଜମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ପୁତ୍ର, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ; କିନ୍ତୁ କାହିଁକି ତୁମେ ବିବାହ କରିନାହ ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ?" ଜରତ୍କାରୁ କହିଲେ: "ମୋର ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଏହି ଚିନ୍ତା ସଦା ମୋର ହୃଦୟରେ ଥାଏ; ମୁଁ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭାବେ ଦେହକୁ ପରଲୋକକୁ ପଠାଇଦେବି । ମୋର ମନେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଥିଲା ଯେ, ମୁଁ ବିବାହ କରିବି ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଝୁଳି ଦେଖି, ମୋର ହୃଦୟ ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ।" "ମୋ ମନ ବିବାହରୁ ବିମୁଖ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଆପଣମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ କରିବି । ଯଦି କେବଳ ମୋର ନାମଧାରି ଏକ କନ୍ୟା ଦାନ ଭିକ୍ଷା ପରି ମୋତେ ଦିଆଯାଏ, ଯାହା ନିଜେ ଆସିଥାଏ—ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବି, ତାଙ୍କର ଜୀବିକା ଚିନ୍ତା କରିବି ନାହିଁ । ଏପରି ଅବସ୍ଥା ଆସିଲେ ମାତ୍ର ବିବାହ କରିବି, ନାହିଁ ହେଲେ ନୁହେଁ—ଏହି ଏକ ସତ୍ୟ ।" "ଏହି ବିବାହ ଦ୍ୱାରା ଆପଣମାନଙ୍କର ମୋକ୍ଷ ଲାଗି ଏକ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମିବ; ଆପଣମାନେ ଚିରଞ୍ଜୀବ ଓ ଅନନ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ ।" ଏପରି କହି, ଜରତ୍କାରୁ ସମସ୍ତ ଭୂମିରେ ଏକ କନ୍ୟା ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗିଲେ, କିନ୍ତୁ ବୟସ୍କ ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଏକ କନ୍ୟା ମିଳିଲା ନାହିଁ । ଏହା ଦେଖି ସେ ନିରାଶ ହୋଇ, ଅତି ଦୁଃଖରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ତିନିଥର କହିଲେ: "ମୋତେ ଏକ କନ୍ୟା ଦିଅନ୍ତୁ!" "ଏଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ, ମୋର ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ । ମୁଁ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲି, ମୋର ପୂର୍ବଜମାନେ ମୋତେ ଗୃହସ୍ଥ ହେବାକୁ ଆଦେଶ କଲେ; ତେଣୁ ମୁଁ ଏହି ଭୂମିରେ ଏକ କନ୍ୟା ଭିକ୍ଷା ପରି ଚାହୁଁଛି । ଯେଉଁଠାରେ ଏଠାରେ କେହି ଏକ କନ୍ୟା ରଖିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ । ଯେଉଁ କନ୍ୟା ମୋର ନାମ ଧାରଣ କରିଛି, ଯାହା ଭିକ୍ଷା ପରି ଦିଆଯିବ, ଏବଂ ଯାହାକୁ ମୁଁ ଜୀବନ ଦେଇପାରିବି, ସେଉଁଠି ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ ।" ଏହି ସମୟରେ, ଜରତ୍କାରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ସର୍ପମାନେ ଏକ କନ୍ୟାକୁ ନେଇ ବାସୁକିଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ । ସେଉଁଠାରେ ସର୍ପମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ବାସୁକି ଏହି ସୁଶୋଭିତ କନ୍ୟାକୁ ନେଇ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଜରତ୍କାରୁଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଭିକ୍ଷା ପରି । କିନ୍ତୁ ଜରତ୍କାରୁ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ—"ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଜୀବିକା ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ" ଏବଂ ବିରକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ନାହିଁ । ତେବେ ଜରତ୍କାରୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଏହି କନ୍ୟାର ନାମ କ'ଣ?" ଏବଂ ବାସୁକିଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଜୀବିକା ଦେଇବି ନାହିଁ ।" ତେବେ ବାସୁକି କହିଲେ: "ଏହି କନ୍ୟା, ତୁମ ନାମରେ 'ଜରତ୍କାରୁ', ମୋର ଭଉଣୀ, ତପସ୍ୟାରେ ନିପୁଣ । ମୁଁ ତୁମର ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଜୀବିକା ଦେବି; ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର, ହେ ତପସ୍ବୀ । ତୁମ ପାଇଁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବି ।" ଏହା ପରେ ଜରତ୍କାରୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଜୀବିକା ଦେଇବି ନାହିଁ; ଏହି ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ।