ଏକ ସମୟର କଥା, ମହାତ୍ମା ଜରତ୍କାରୁ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ଅତିବ୍ୟଥିତ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ । ଜରତ୍କାରୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲେ, “ମୋର ସମସ୍ତ ତପଃଶ୍ଚର୍ୟାର ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଆପଣମାନେ ଉଦ୍ଧାର ହେଇପାରିବେ, କିମ୍ବା ଆପଣମାନେ ଯାହା ଚାହାଁନ୍ତି, ମୁଁ ସେହିପରି କରିବି ।” ତେବେ ପୂର୍ବଜମାନେ କହିଲେ, “ତୁମେ ଏକ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ହୋଇ, କିପରି ଆମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ଏହି ଦୁଃଖ ସେଉଁଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସମାଧାନ ହେବ ନାହିଁ । ଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା, ତପସ୍ୟାର କୌଣସି ଫଳ ଅଛି କି ନାହିଁ? ଆମ ଗୋତ୍ର ନାଶ ହୋଇଯାଇଥିବାରୁ, ଆମେ ତ ଅଶୁଚି ନରକକୁ ପଡ଼ୁଛୁ । ଆମ ପିତାମହ କହିଥିଲେ, ସନ୍ତାନ ହେଉଛି ପରମ ଧର୍ମ, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଆମେ ଅତିବ୍ୟଥିତ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରରେ ଅଟକି ରହିଛୁ । ତୁମେ ଏତେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମକୁ ଲୋକମାନେ ଚିହ୍ନି ପାରୁନାହାନ୍ତି, ଏହା ଆମ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖର କଥା । ଦୟାବଶତଃ ଆମେ ଏହି କଥା କହୁଛୁ, ଆମେ ‘ୟାୟାବର’ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏବଂ କଠୋର ନିୟମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ତ । ଗୋତ୍ର ନାଶ ହେଉଥିବାରୁ ଆମ ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତି ହାରାଇଯାଇଛି, ଏବଂ ଆମ ପରମ୍ପରାର କେବଳ ଏକ ସନ୍ତାନ ଅଛି, ସେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଦୁଃଖିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅତି ଅଭାଗା । ସେ ଅନେକ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ୍ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନୀ, ନିୟମିତ, ମହାତ୍ମା ଏବଂ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପୀ—ସେ ହେଉଛି ଜରତ୍କାରୁ । ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ପ୍ରତି ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଏହି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଛୁ, କାରଣ ସେ ନା ସ୍ତ୍ରୀ ନା ପୁତ୍ର, କିମ୍ବା ଆଉ କୌଣସି ସାମ୍ବନ୍ଧିକ ରଖିଛି । ଏହିପରି, ଆମେ ଗଭୀର ଖାଇଁଠାରେ ଝୁଲୁଛୁ, ଆମ ଜ୍ଞାନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, ଆମର ଆଶ୍ରୟ କିଛି ନାହିଁ । ଏହି ଅବସ୍ଥା ତୁମେ ଦେଖିଛ, ତେଣୁ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଏହା କହିବା ଦରକାର । ଆମେ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛୁ, ହେ ମହାନ, ଦୟାକରି ଏକ ସ୍ତ୍ରୀ ଗ୍ରହଣ କରି ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କର—ଏହି ଆମର ଅନୁରୋଧ । ଆମ ଗୋତ୍ରର ଏକ ମାତ୍ର ସୂତ୍ର ଅଛି—ସେଇ ତପସ୍ବୀ ଜରତ୍କାରୁ, ଯାହାକୁ ତୁମେ ଘାସ ତଳେ ବସିଥିବା ଦେଖୁଛ । ସେ ଆମ ପରିବାରର ଦୀପ, ଏଠାରେ ବସିଛି, ଏହି ମୂଳ ତାଙ୍କର ଶାଖା, ଆମ ବଂଶର ଅବଶେଷ । ସମୟ ଦ୍ୱାରା ଆମ ବଂଶ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଇଛି, ଏବଂ ଏହି ମୂଳ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ ଖାଇଯାଇଛି । ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ଖାଇଁଠାରେ ଝୁଲୁଛୁ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ସେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ୍, ଏହି ମୂଷ ଅଟୁଟ ସମୟର ଚିହ୍ନ । ସେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ୍ ଜରତ୍କାରୁଙ୍କୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ସମୟ ଚବୁଇଁଅଛି, ତାଙ୍କ ଲୋଭ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆଣିଛି । ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଆମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବ ନାହିଁ, କାରଣ ଆମେ ନିମୂଳ ଓ ଦୁଃଖିତ । ଆମେ ଏଠାରେ ଅପରାଧୀ ଭାବେ ପଡ଼ିଛୁ, ଯେତେବେଳେ ଆମେ ନିମୂଳ ହେବୁ, ସମସ୍ତ ବଂଶ ନାଶ ହେବ । ଯେତେବେଳେ ସମୟ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କାଟି ଦେବ, ସେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରୁ ନରକକୁ ଯିବେ । ତପସ୍ୟା, ଯଜ୍ଞ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ—ଏହି ସବୁ ବଂଶ ପ୍ରବାହ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ଏତେ ମୂଲ୍ୟବାନ ନୁହେଁ । ଏହିପରି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହିବା ଦରକାର, ଯେଉଁଠି ତୁମେ ଦେଖିଲା, ସେଠି ଏହା ସଠିକ୍ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର, ଯାହାଫଳରେ ସେ ବିବାହ କରି ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିପାରିବେ । ତୁମେ ଆମ ପକ୍ଷରୁ ଏହି କଥା ତାଙ୍କୁ କହିବା ଦରକାର, କାରଣ ସେ ତୁମର ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ତାଙ୍କର ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ । ଏହି ସବୁ ଶୁଣି, ଜରତ୍କାରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଷଣ୍ଣ ହେଲେ, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ଅଶ୍ରୁରେ ଆବୃତ ହେଇଯାଇଥିଲା । ସେ କହିଲେ, “ମୋର ପୂର୍ବଜମାନେ, ଆପଣମାନେ ମୋ ପିତୃପୁରୁଷ, ମୋତେ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ୍, ଏହି ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ । ମୁଁ ଏକା ଜରତ୍କାରୁ, ଆପଣମାନଙ୍କର ପାପୀ ପୁତ୍ର, ମୋର ଅପରାଧ ଦଣ୍ଡ ମୁଁ ଭୋଗିବି ।” ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ କହିଲେ, “ପୁତ୍ର, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ, ତୁମେ ବିବାହ କାହିଁକି କରିନାହାଁ?” ଜରତ୍କାରୁ କହିଲେ, “ମୋର ପୂର୍ବଜମାନେ, ଏହି କଥା ସଦା ମୋର ହୃଦୟରେ ଚାପ ଦେଉଛି । ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଥିବାରୁ, ମୋ ଦେହକୁ ଅନ୍ୟ ଲୋକରେ ଦାନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲି । ମୋର ମନ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବିବାହ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇନଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆପଣମାନେ ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଝୁଲୁଛନ୍ତି ଦେଖି ମୁଁ ବିଗଳିଯାଇଛି । ଏବେ ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କରିବି । ଯଦି ମୋ ନାମଧାରି କୌଣସି କନ୍ୟା ସ୍୵ଇଚ୍ଛାରେ ଦାନ ଭିକ୍ଷା ଭଳି ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଥାଏ, ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ପାଳନ କରିବି ନାହିଁ । ଏପରି ଅବସ୍ଥା ଘଟିଲେ ମାତ୍ରେ ମୁଁ ବିବାହ କରିବି, ନାହିଁ ହେଲେ ନୁହେଁ—ଏହି ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା । ସେଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପୁତ୍ର ଆପଣମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ, ଆପଣମାନେ ଚିରକାଳ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରୁହନ୍ତୁ ।” ଏପରି କହି, ଜରତ୍କାରୁ ପୃଥିବୀରେ ଏଠାରୁ ସେଠା ଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚି ଏକ କନ୍ୟା ଖୋଜିଲେ, କିନ୍ତୁ ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଯିବାରୁ କୌଣସି କନ୍ୟା ମିଳିଲା ନାହିଁ । ଅନ୍ତେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ମନେ ପକାଇ, ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଅତି ବିପଦରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି କହିଲେ, “ମୋତେ ଏକ କନ୍ୟା ଦିଅନ୍ତୁ!”—ଏହି ଶବ୍ଦ ତିନିଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ । ସେ କହିଲେ, “ଏଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଏବଂ ଲୁଚିଥିବା ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋର ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ । ମୁଁ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ୍ ଥିଲି, ମୋର ପୂର୍ବଜମାନେ ଦୁଃଖରେ ଥିବାରୁ, ବଂଶ ଚାଲିଥିବା ଇଚ୍ଛାରେ ମୋତେ ଗୃହସ୍ଥ ହେବାକୁ କହିଥିଲେ । ଏହିପାଇଁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଭୂମିରେ ଏକ କନ୍ୟା ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଛି, ଦୁଃଖିତ ଓ ଦରିଦ୍ର, ଏହି ଆଜ୍ଞା ମୋ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି ।” ଏପରି ଭାବେ ଜରତ୍କାରୁ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ନେଇ ଜୀବନର ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ ।