ଶେଷ ଥର ପରି, ରାଜାଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ସଚେତନ କରାଯାଇଥିଲା—“ସାବଧାନ ରୁହନ୍ତୁ, ନହେଲେ ଏହି ବିପଦ କେହି ଅଟକାଇପାରିବେ ନାହିଁ।” ଏହି ଉପଦେଶ ଦେବାର କାରଣ ଥିଲା, କାରଣ ମୁନି ଶମୀକଙ୍କ ପୁଅ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଓ ତାଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି କଥା ଜଣାଇବା ପାଇଁ ମୁଁ ଏଠିକୁ ପଠାଯାଇଛି, କାରଣ ମୁନି ଆପଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ରାଜନ୍। ଏହି ଭୟଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ବଢ଼ିଆ ତପସ୍ବୀ ଓ କୁରୁବଂଶୀୟ ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, କାରଣ ସେ ଏକ ଅପରାଧ କରିଥିଲେ। ପୁନି, ମୁନି ଶମୀକ ବନରେ ମୌନବ୍ରତ ନେଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି ରାଜାଙ୍କ ମନ ଆଉ ଅଧିକ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲା। ଶମୀକ ମୁନିଙ୍କ ଦୟାଳୁ ସ୍ୱଭାବ ଦେଖି ରାଜା ତାଙ୍କ ଉପରେ ଅପରାଧ କରିଥିବାରୁ ଆଉ ଅଧିକ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ଖବର ଶୁଣି ଯେତେ ଦୁଃଖ ହେଲାନି, ତାପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଦୁଃଖ ହେଲା ଏହି ଅପରାଧ କରିଥିବା ପାଇଁ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଅମର ପରି ଥିଲେ। ତାପରେ ରାଜା ଗୌରମୁଖ ମୁନିଙ୍କୁ ପୁନି ଦୂତିକାରେ ପଠାଇଲେ—“ମହାନୁଭାବ ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତୁ।” ରାଜାଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶ ଶୁଣି, ଗୌରମୁଖ ମୁନି ଅନୁମତି ନେଇ ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଶୀଘ୍ର ଫେରିଗଲେ। ଗୌରମୁଖ ଚାଲିଯିବା ସହିତ, ଚିନ୍ତିତ ରାଜା ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ସହ ପରାମର୍ଶ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିନ୍ତା-ବିଚାର କରି, ଯେଉଁ ରାଜା ଉପଦେଶର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିଲେ, ସେ ଏକ ମାତ୍ର ଖୁଟି ଉପରେ ଭଲ ରକ୍ଷିତ ମହଳ ତିଆରି କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ସେଠାରେ ରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଚିକିତ୍ସକ ଓ ଔଷଧ ଆଣିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତଂକୁ ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରହିଲେ। ସେଠାରେ ରହି, ରାଜା ତାଙ୍କ ଧର୍ମଜ୍ଞ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ରାଜକାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷିତ ଥିଲେ। କେହି ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଶିଷ୍ଟ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିପାରୁନଥିଲେ, ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରୁନଥିଲା। ସପ୍ତମ ଦିନରେ, ମହାନ ଋଷି କଶ୍ୟପ ରାଜାଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଆସିଲେ। ସେ ଶୁଣିଥିଲେ ଯେ, ନାଗମାନ୍ୟ ତକ୍ଷକ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ସେ ଭାବିଲେ—“ମୁଁ ରାଜାଙ୍କୁ ନାଗଦଂଶରୁ ମୁକ୍ତ କରିବି, ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୋ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ଦୁଇଟି ସାର୍ଥକ ହେବ।” ଏହି ସମୟରେ ତକ୍ଷକ ନାଗ ରାସ୍ତାରେ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଗମନ କରୁଥିଲେ, ମୁନି ବୃଦ୍ଧ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତକ୍ଷକ ପଚାରିଲେ—“ମୁନିବର, ଆପଣ କେଉଁଠି ଏମିତି ତ୍ୱରିତ ଯାଉଛନ୍ତି ଏବଂ କଣ କାମ କରିବାକୁ ଚାହାଁଛନ୍ତି?” କଶ୍ୟପ କହିଲେ—“ତକ୍ଷକ, ଆପଣ ତାଙ୍କ ତପୋବଳରେ କୁରୁବଂଶୀୟ ଶତ୍ରୁନାଶୀ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ ଦହିଦେବେ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ତୁମେ ଦଂଶିବା ପରେ ତାପମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ମୁଁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବିଷବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଗୁରୁଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିଷ ନଶ୍ୱ କରିବାରେ ଦକ୍ଷ।” ତକ୍ଷକ କହିଲେ—“ମୁଁ ତକ୍ଷକ, ଏହି ରାଜାକୁ ଦହିଦେବି। ତୁମେ ଫେରିଯାଅ, ମୋ ଦଂଶରୁ ଆହତ ହେଉଥିବାକୁ ଚିକିତ୍ସା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।” କଶ୍ୟପ ଦୃଢ଼ କଥା କହିଲେ—“ମୋ ଜ୍ଞାନର ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ତୁମେ ଦଂଶିଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ତାପମୁକ୍ତ କରିବି।” ତକ୍ଷକ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଲେ—“ଯଦି ଏଠି ମୋ ଦଂଶିଥିବା କିଛି ଚିକିତ୍ସା କରିପାରିବ, ତେବେ ଏହି ବଟବୃକ୍ଷକୁ ମୁଁ ଦଂଶିବି, ତୁମେ ଏହାକୁ ପୁନଃଜୀବିତ କର।” ତକ୍ଷକ ଆଉ କହିଲେ—“ତୁମେ ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ଦେଖାଅ, ମୁଁ ଏହି ବଟବୃକ୍ଷକୁ ତୁମେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ଦଂଶିଦେବି।” କଶ୍ୟପ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଯଦି ଏହି ଭାବରେ ଭାବୁଛ, ତେବେ ଦଂଶିଦିଅ, ମୁଁ ତୁମେ ଦଂଶିଥିବା ବଟବୃକ୍ଷକୁ ପୁନଃଜୀବନ୍ତ କରିଦେବି। ଆଜି ମୋ ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ଦେଖ, ବଟବୃକ୍ଷକୁ ଦଂଶିଦିଅ।” କଶ୍ୟପଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମହାନ ଆତ୍ମା ତକ୍ଷକ ବଟବୃକ୍ଷ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଇ ଦଂଶିଲେ। ବଡ଼ ନାଗ ଦଂଶ କରିବା ସହିତ ବୃକ୍ଷ ସାରାପଟେ ଅଗ୍ନିପରି ଜଳିଉଠିଲା। ବୃକ୍ଷ ଜଳିଯିବା ପରେ, ତକ୍ଷକ କହିଲେ—“ଏବେ ଚେଷ୍ଟା କର, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ବୃକ୍ଷକୁ ପୁନଃଜୀବିତ କର।” ତକ୍ଷକଙ୍କ ତପୋବଳରେ ଏହି ବୃକ୍ଷ ଆଖୁରେ ପରିଣତ ହେଲା, ତାହାପରେ କଶ୍ୟପ ସମସ୍ତ ଆଖୁ ଏକସାଥିରେ ଏକତ୍ର କରି କହିଲେ—“ତକ୍ଷକ, ଆଜି ମୋ ଜ୍ଞାନଶକ୍ତି ଦେଖ, ଏହି ବୃକ୍ଷକୁ ମୁଁ ପୁନଃଜୀବନ୍ତ କରିଦେବି, ଦେଖ।” ତାପରେ, ମହାମାନ୍ୟ କଶ୍ୟପ ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନବଳରେ ଆଖୁ ହୋଇଯାଇଥିବା ବୃକ୍ଷକୁ ପୁନଃଜୀବନ୍ତ କରିଦେଲେ। ପ୍ରଥମେ ଏକ ଅଂକୁର ହେଲା, ପରେ ଦୁଇଟି ପତ୍ର ଉଠିଲା, ଏକ ଡାଳ, ତା’ପରେ ଗଛ ଫେରି ଫଳିଗଲା। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ତକ୍ଷକ କହିଲେ—“ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହା ତ ଅପୂର୍ବ! ତୁମେ ମୋ ବିଷ ବା ମୋ ପରି ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବିଷକୁ ନିବାରଣ କରିପାରିବେ, ତେବେ ତୁମେ ଏଠିକୁ କାହିଁକି ଯାଉଛ? ଯେଉଁ ଫଳ ତୁମେ ସେଠାରୁ ଆଶା କରୁଛ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇଦେବି, ଯଦିଓ ତାହା ଦୁର୍ଲଭ। ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାପରେ ପୀଡ଼ିତ ଓ ପ୍ରାୟ ମୃତ୍ୟୁଶୟାୟ ଅଛନ୍ତି, ତୁମେ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ସଫଳ ହେବେ କି ନାହିଁ ସନ୍ଦେହ। ତେବେ ତୁମ ଯଶ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତରେ ରଶ୍ମି ମିଶାଯିବାପରି ହେଉଥାଏ।” କଶ୍ୟପ କହିଲେ—“ମୁଁ ଧନ ପାଇଁ ଯାଉଛି, ତୁମେ ମୋତେ ଦିଅ, ତେବେ ମୁଁ ଫେରିଯିବି, ମୋ ଦକ୍ଷିଣା ନେଇ।” ତକ୍ଷକ କହିଲେ—“ତୁମେ ରାଜାଠାରୁ ଯେତେ ଧନ ନେବାକୁ ଚାହଁଛ, ମୁଁ ତୁମକୁ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦେଇଦେବି, ଫେରିଯାଅ, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।