ଶାମିକ ଋଷି ଶାନ୍ତିରେ ବସି, ଆଜି ଯେତେଟି ସମ୍ଭବ, ତାହା କରିବାକୁ ଠାନିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ରାଜାଙ୍କୁ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇବି, ପୁତ୍ର।” ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ବୁଦ୍ଧିରୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି ଅପମାନ ଦେଖି ଶାମିକ ଏହା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଦୟାବଶତଃ ସେ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟକୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ରାଜା ପରିକ୍ଷିତଙ୍କ ଉପରେ କୃପା କରି, ତାଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ। ଏହି ଶିଷ୍ୟ, ନାମ ଥିଲା ଗୌରମୁଖ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଶାନ୍ତ, ରାଜାଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଓ ଘଟଣା ବିବରଣୀ ଦେବା ପାଇଁ ନିର୍ଦେଶ ମିଳିଲା। ଗୌରମୁଖ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ କୁରୁବଂଶର ରାଜା ପରିକ୍ଷିତଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ଓ ସେ ରାଜସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, ଏବଂ ଶ୍ରମିତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଗୌରମୁଖ ସମସ୍ତ କଥା ରାଜାଙ୍କୁ ଖୋଲାସା କଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ସାମ୍ନାରେ, ଗୌରମୁଖ ଶାମିକଙ୍କ ଭୟାନକ କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ଶାମିକ ନାମକ ଏକ ମହାତ୍ମା ଋଷି ଅଛନ୍ତି। ସେ ଧର୍ମଶୀଳ, ଶାନ୍ତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତପସ୍ବୀ। ଆପଣ ତାଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ବେଳେ, ତୀର ଦ୍ୱାରା ଏକ ସର୍ପଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏହି ସର୍ପ ତାଙ୍କ କାନ୍ଧରେ ଲଟକିଥିଲା, ଶାମିକ ଏହାକୁ ମାଫ କରିଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏହା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଆଜି ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଆପଣଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇଛନ୍ତି – ‘ସପ୍ତ ରାତି ପରେ ତକ୍ଷକ ଆପଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେବେ।’ ଶାମିକ ବାରମ୍ବାର କହିଛନ୍ତି, ‘ସାବଧାନ ରୁହନ୍ତୁ, ଏହା କୌଣସି ଉପାୟରେ ରୋକିହେବ ନାହିଁ।’ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇପାରିବେ ନାହିଁ, ଏହି କଥା ଜଣାଇବା ପାଇଁ ମୁଁ ଏଠାକୁ ପଠାଯାଇଛି।” ଏଭଳି ଭୟାନକ ସନ୍ଦେଶ ଶୁଣି, କୁରୁବଂଶୀ ପରିକ୍ଷିତ ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ, କାରଣ ସେ ଏହି ପାପ କରିଥିଲେ। ଏହା ସହିତ, ଶାମିକ ଋଷି ଅରଣ୍ୟରେ ମୌନବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କ ମନ ଆଉ ଅଧିକ ଦୁଃଖିତ ହେଲା। ଶାମିକଙ୍କ କୃପାମୟ ସ୍ୱଭାବ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରି, ରାଜା ତାଙ୍କ ପାପ ପ୍ରତି ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଏତେ ହୋଇନଥିଲା, ଯେତେ ଶାମିକଙ୍କ ଉପରେ ଅପରାଧ କରିଥିବାରୁ ହେଲା। ତାପରେ ରାଜା ପୁନି ଗୌରମୁଖଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ, କହିଲେ, “ମହାନ ଋଷି ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତୁ।” ରାଜାଙ୍କ ଏହି ଉଦ୍ବେଗ ଶୁଣି, ଗୌରମୁଖ ଅନୁମତି ନେଇ ଦ୍ରୁତ ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ। ଗୌରମୁଖ ଚାଲିଯିବା ସହିତ, ରାଜା ଚିନ୍ତିତ ମନେ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରିଲେ। ସେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି, ଏକ ଦଢ଼ ସୁରକ୍ଷିତ, ଏକମାତ୍ର ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ମହଳ ତିଆରି କରିବା ଆଦେଶ ଦେଲେ। ସେଠାରେ ଚିକିତ୍ସକ, ଔଷଧ, ଓ ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ରାଜା ସେଠାରେ ରହି, ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଧର୍ମଅନୁସାରେ ରାଜ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏଠାରେ କେହି ପ୍ରବେଶ କରିପାରୁନଥିଲେ, ଏଯାଁତି ରାତିରେ ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁମତି ନଥିଲା। ସପ୍ତମ ଦିନ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି କଶ୍ୟପ ରାଜାଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା କରିବାକୁ ଆସିଲେ। ସେ ଶୁଣିଥିଲେ ଯେ, ତକ୍ଷକ ନାମକ ସର୍ପ ରାଜାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଭାବିଲେ, “ମୁଁ ରାଜାଙ୍କୁ ତକ୍ଷକ ଦ୍ୱାରା ଦଶିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱସ୍ଥ କରିଦେବି; ଏହାରେ ମୋର କୃତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ଦୁହେଁ ପୂରଣ ହେବ।” ଏହି ସମୟରେ, ତକ୍ଷକ ରାସ୍ତାରେ ଚାଲୁଥିବା କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ବୃଦ୍ଧ ରୂପେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସର୍ପ ରାଜ କହିଲେ, “ଏତେ ତ୍ୱରିତ କେଉଁଠି ଯାଉଛ, କଣ କାମ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?” କଶ୍ୟପ କହିଲେ, “ତକ୍ଷକ ରାଜା ପରିକ୍ଷିତଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ତପୋବଳରେ ଦଗ୍ଧ କରିବେ। ମୁଁ ଦ୍ରୁତ ଯାଉଛି, ସର୍ପ ରାଜ ଦ୍ୱାରା ଦଶିତ ପାଣ୍ଡବ ରାଜାଙ୍କୁ ସ୍ୱସ୍ଥ କରିଦେବି। ମୁଁ ବିଶ୍ୱସମ୍ମାନିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବିଷବିଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ମୋ ଗୁରୁଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ବିଷ ନାଶ କରିବାରେ କୁଶଳ।” ତକ୍ଷକ କହିଲେ, “ମୁଁ ତକ୍ଷକ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ମୁଁ ସେଇ ରାଜାକୁ ଦଗ୍ଧ କରିଦେବି। ତୁମେ ଫେରିଯାଅ, ମୋ ଦଶିତକୁ ଚିକିତ୍ସା କରିପାରିବ ନାହିଁ।” କଶ୍ୟପ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୋ ଜ୍ଞାନଶକ୍ତିର ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ରହିଛି, ମୁଁ ତୁମେ ଦଶିତ ରାଜାଙ୍କୁ ସ୍ୱସ୍ଥ କରିଦେବି।” ତକ୍ଷକ କହିଲେ, “ଯଦି ଏଠାରେ ମୋ ଦଶିତ କିଛି ଚିକିତ୍ସା କରିପାର, ତେବେ ଏହି ବଟବୃକ୍ଷକୁ ମୁଁ ଦଶିବି, କଶ୍ୟପ, ତୁମେ ତାହାକୁ ପୁନଃଜୀବିତ କର। ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି ଦେଖାଅ, ଚେଷ୍ଟା କର; ମୁଁ ଏହି ବଟବୃକ୍ଷକୁ ଦଶିବି, ମୁଁ ଦଶୁଛି, ତୁମେ ଦେଖ। ଯଦି ତୁମେ ଭାବ, ତେବେ ଦଶ; ମୁଁ ତୁମର ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି ଦେଖିବି।” ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ତକ୍ଷକ ବଡ଼ ଆତ୍ମା ଥିବା ସର୍ପ ଏଇ ବଟବୃକ୍ଷକୁ ଦଶିଲେ। ତାଙ୍କ ବିଷରେ ଏହି ଗଛ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦହିଗଲା। ତା’ପରେ, ତକ୍ଷକ କହିଲେ, “ଏବେ ଚେଷ୍ଟା କର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ଛାରି ହୋଇଯାଇଥିବା ବଟବୃକ୍ଷକୁ ପୁନଃଜୀବିତ କର।” ତାପରେ କଶ୍ୟପ ସମସ୍ତ ଛାରି ଏକତ୍ର କରି, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ...