ପିଲା, ଯଦି ରାଜାମାନେ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଆମେ ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇନଥାନ୍ତେ, ତେବେ ଆମେ ମନେ ହେଉଥିବା ଧର୍ମ ନିର୍ବାଧରେ ପାଳନ କରିପାରିନେ। ରାଜାମାନେ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ତେଣୁ ଆମେ ମହାଧର୍ମକୁ ପାଳନ କରିପାରୁଛୁ, ଏବଂ ଏହାର ଫଳ ରାଜାମାନେ ପାଇବାର ଅଧିକାରୀ। ଠିକ୍ ଭାବରେ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଦୟା ଦେଖାଇବା ଉଚିତ। ବିଶେଷତଃ ପରୀକ୍ଷିତ, ତାଙ୍କର ପ୍ରପାତାମହଙ୍କ ପରି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ରାଜା ତାଙ୍କର ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିବା ପରି, ତିନି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଦେଶରେ ରାଜା ନଥାଏ, ତେବେ ଅନେକ ଅପରାଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଲୋକମାନେ ଅନିୟମିତ ହୋଇପାରନ୍ତି, ରାଜା ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ସେମାନେକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି। ଦଣ୍ଡର ଭୟ ଥିଲେ ଶାନ୍ତି ଆସେ, ତାପରି ଲୋକମାନେ ଭୟ ଛାଡି ଧର୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପାଳନ କରନ୍ତି। ରାଜା ଧର୍ମକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, ଧର୍ମରୁ ସ୍ବର୍ଗ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। ରାଜାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ଯଜ୍ଞରୁ ଦେବମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। ଦେବମାନେ ରୁ ବର୍ଷା ହୁଏ, ବର୍ଷାରୁ ଉଦ୍ଭିଦ ଉପଜିଥାଏ, ଉଦ୍ଭିଦରୁ ଲୋକମାନେର ନିରନ୍ତର କ୍ଷେମ ହୁଏ। ମନୁ ରାଜାକୁ ଲୋକମାନେର ପୋଷକ, ରାଜ୍ୟର ଉପାଧି ରକ୍ଷକ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି; ଏହି ରାଜା ଦଶ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମାନ। ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ମୁଁ ଅନ୍ଯାନ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଆସି, ଖାଇବା ପାଇଁ ଖେଳ ଖୋଜି, ଅଜାଣି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି। ମୁଁ ମନେ କରୁଛି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମୋ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହେଇଥିଲା। ତୁମେ କିଏ ଅବୁଝ ଭାବରେ ଏହି ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲା? ରାଜାଙ୍କୁ ଆମ ପକ୍ଷରୁ ଶାପ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅବୁଝ ହେଉ, ଅନୁଚିତ ହେଉ, କିମ୍ବା ତୁମର ଶବ୍ଦ ମନପସନ୍ଦ ହେଉ କି ନହେଉ, ଏହା ଅସତ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହା ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ହେବା ନାହିଁ, ମୁଁ ତୁମ ପିତା ପାଇଁ କହୁଛି; ମୁଁ ନିଜ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଅସତ୍ୟ କହେନି, ତେଣୁ କିପରି ଶାପ ଦେଇପାରିବି? ମୁଁ ତୁମର ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ସତ୍ୟବାଦିତ୍ୱ ଜାଣିଛି; ତୁମେ କେବେ ଅସତ୍ୟ କହିନାହାଁ, ଏହି କଥା ମଧ୍ୟ ଅସତ୍ୟ ହେବା ନାହିଁ। ପୁଅ, ଜଣେ ବଡ଼ ହେଲାପରେ ମଧ୍ୟ ପିତାଙ୍କୁ ଶୁଣିବା ଉଚିତ, ତାହାର ଗୁଣ ଆସି ମହାଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିପାରିବ। ତୁମେ ଏଯିଁ ଶିଶୁ ଅଛ, ତ୍ୟାଗ ନିରତ ଅଛ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାନେ ରୋଷ ଅତି ଅଧିକ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ରୋଷରେ ଏ ଜଗତ ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବ, ଏହାର ଉପାୟ ନାହିଁ; ତେଣୁ ତୁମ ପୁତ୍ରତ୍ୱ, ଶିଶୁତ୍ୱ ଓ ଅବୁଝ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବି ମୁଁ କଣ କହିବି ଭାବିଛି। ତୁମେ ଶାନ୍ତିରେ ନିରତ ହେବା, ଅରଣ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା, ଏହି ରୋଷ ତ୍ୟାଗ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା; ଏପରି ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିବା ନାହିଁ। ରୋଷ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦ୍ୱାରା ତପସ୍ବୀମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିବା ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଧର୍ମହୀନ ମାନେ ଚାହିଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇବା ନାହିଁ। ଶାନ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତପସ୍ବୀ ଓ କ୍ଷମାଶୀଳ ଲୋକମାନେ ଲାଭ କରନ୍ତି; ଏହି ଜଗତ ଏବଂ ପରଜଗତ କ୍ଷମାଶୀଳମାନେ ପାଇଁ। ତେଣୁ, ସଦା କ୍ଷମା ଅଭ୍ୟାସ କରିବା, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା; କ୍ଷମା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାର ପାଖରେ ଥିବା ଲୋକ ପାଇବା। ମୁଁ ଏବେ ଶାନ୍ତିରେ ଶରଣ ନେଇ, ଯାହା ସମ୍ଭବ ତାହା କରିବି; ରାଜାଙ୍କୁ ଖବର ପଠାଇବି। ମୋ ପୁଅ ଅବୁଝ ଅବସ୍ଥାରେ ତୁମକୁ ଶାପ ଦେଇଛି; ତୁମ ଅବମାନ ଦେଖି ମୁଁ ସହିପାରିନି। ଏପରି କହି ଶାମିକ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟକୁ ଅନୁଶାସନ ଦେଇ, ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ପ୍ରତି କରୁଣା ଦେଖାଇ, ତାଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ। ସେ ଶିଷ୍ୟ ଗୌରମୁଖ, ଯେଉଁଠି ରାଜାଙ୍କର କ୍ଷେମ ଜାଣିବା ଓ ଘଟିଥିବା ଘଟଣା ଜଣାଇବା ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଶାନ୍ତିଶୀଳ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ଗୌରମୁଖ ଶୀଘ୍ର ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ଘୋଷଣା କରି, ସେ ରାଜମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ; ଦ୍ୱିଜ ଗୌରମୁଖ ଥକି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ କଥା ରାଜାଙ୍କୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କହିଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଶାମିକଙ୍କର ଭୟଙ୍କର କଥା କହିଲେ: "ରାଜା, ତୁମ ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ତପସ୍ବୀ ଶାମିକ ଅଛନ୍ତି। ସେ ଉତ୍ତମ ଧର୍ମଶୀଳ, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା, ଶାନ୍ତ, ଅତି ତ୍ୟାଗୀ; ରାଜା, ତୁମେ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଧନୁଷ ଚୁଡ଼ାରେ ଅସ୍ତି ଟଙ୍ଗାଇ ଦେଇଥିଲା। ସେ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ, ଅସ୍ତି ତାଙ୍କ ଶୋଉଲଡ଼ରେ ଲଗି ଥିଲା; ଶାମିକ ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟକୁ କ୍ଷମା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଏହା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ରାଜା, ତାଙ୍କ ପୁଅ ତୁମକୁ ଶାପ ଦେଇଛି, ତାଙ୍କ ପିତା ଜାଣିନାହାଁ: 'ତକ୍ଷକ ସାପ୍ତାହିକ ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।' ସେ ପୁନିପୁନି କହିଲେ, 'ସାବଧାନ ରହିବା,' କାରଣ ଏହାକୁ କେହି ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ। ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ରୋଷରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ତାଙ୍କ ସ୍ବ କ୍ଷେମ ଚାହିଁ ମୁଁ ଆସିଛି, ରାଜା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶାପ ଶୁଣି, କୁରୁବଂଶର ରାଜା ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଏହି ପାପ କରିଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ମନ ତ୍ରାସିତ ହେଲା। ଶାମିକ ସୂନିତ୍ବ ସଂପ୍ରତି ଅରଣ୍ୟରେ ଉପବାସର କଥା ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କ ମନ ଅଧିକ ଦୁଃଖିତ ହେଲା। ଶାମିକଙ୍କର କରୁଣା ଭାବ ଦେଖି, ରାଜା ତପସ୍ବୀଙ୍କୁ ଅପରାଧ କରିଥିବାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ଶୁଣି ରାଜା ଏତେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ନାହିଁ, ଯେତେ ତପସ୍ବୀଙ୍କୁ ଅପରାଧ କରିଥିବାରୁ ଦୁଃଖ ହେଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ଅମର ସମାନ ଥିଲେ। ତାପରି ରାଜା ଗୌରମୁଖକୁ ପୁନି ପଠାଇଲେ: "ଆସି ମହାନ ତପସ୍ବୀ ମୋପାଇଁ କୃପା କରନ୍ତୁ।" ରାଜାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଗୌରମୁଖ ଅନୁମତି ନେଇ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ। ଗୌରମୁଖ ବାହାରିବା ସହିତ, ରାଜା ଦୁଃଖିତ ମନେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ କଳାହ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ଆଲୋଚନା କରି, ରାଜା ଯେଉଁଠି ଅଭିପ୍ରାୟ ଜାଣିଥିଲେ, ଏକ ଦୃଢ଼ ରକ୍ଷିତ ଏକପାଦ ରାଜମହଳ ତିଆରି କରିବା ଆଦେଶ ଦେଲେ।