ଶ୍ରଙ୍ଗି ଶିଶୁ ବେଳେ ଏକ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଦୀପିତ ହୋଇଥିବା ନଗରାଜ ତକ୍ଷକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ ଦଂଶିତ ହେବେ ବୋଲି ଶାପ ଦେଲେ। ସପ୍ତ ରାତି ପରେ, ଦ୍ୱିଜତିଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଥିବା ଏହି କୁରୁବଂଶୀ ରାଜା ଯମଲୋକକୁ ଯିବେ ବୋଲି କହିଲେ। ଏପରି ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଶାପ ଦେଇ, ଶ୍ରଙ୍ଗି ତାଙ୍କ ପିତା ଶମୀକଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ମୃତ ସର୍ପକୁ କାନ୍ଧରେ ରଖି ବସିଥିଲେ। ପିତାଙ୍କୁ ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି ଶ୍ରଙ୍ଗିଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଆଉ ବଢ଼ିଗଲା। ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କ ଆଖିରୁ ଲୁହ ଝରିଲା, ଏବଂ ସେ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାଜା ତୁମ୍ମାନେ ଉପରେ ଯେଉଁ ଅପମାନ କରିଛନ୍ତି, ଶୁଣି ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇଛି। ସପ୍ତମ ଦିନରେ ତକ୍ଷକ ଏହି ପାପୀ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ ଦଂଶିବେ।” ଏପରି କ୍ରୋଧିତ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ପିତା ଶମୀକ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଲେ, “ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଯାହା କରିଛ, ତାହା ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁନାହିଁ। ଏହି ଆଚରଣ ଧର୍ମ ଓ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ରୀତି ନୁହେଁ। ଆମେ ଏହି ରାଜାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ବସୁଛୁ। ସେ ଆମକୁ ନ୍ୟାୟରେ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବା ମୁଁ ଉଚିତ ଭାବିନି। ଯେଉଁ ରାଜା ଧର୍ମରେ ଚଲନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସଦା କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ। କ୍ଷମା ହେଉଛି ମୂଳ ଧର୍ମ, କାରଣ ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ସେ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥାଏ। ରାଜା ରକ୍ଷା ନକଲେ ଆମେ ବଡ଼ କଷ୍ଟ ପାଇଥାନ୍ତୁ। ରାଜା ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ ଆମେ ନିର୍ଭୟରେ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିପାରୁଥାଉ। ଏହି ଧର୍ମର ଫଳରେ ରାଜା ମଧ୍ୟ ଏହାର ଅଂଶୀ ହୁଅନ୍ତି। ସେପରି ଧର୍ମପାଳକ ରାଜାଙ୍କୁ ସଦା କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ। ପରୀକ୍ଷିତ ତ ତାଙ୍କ ପ୍ରପିତାମହ ପରି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ରାଜା ନ ଥିଲେ ଦେଶରେ ଅନିୟମ ଓ ଅନ୍ୟାୟ ବଢ଼ିଯାଏ, ରାଜା ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଲୋକମାନେକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି। ଦଣ୍ଡର ଭୟ ଥିଲେ ଶାନ୍ତି ରହେ, ତେବେ ଲୋକମାନେ ଧର୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ କୁ ନିର୍ଭୟରେ କରନ୍ତି। ରାଜା ଧର୍ମକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରନ୍ତି, ଧର୍ମରୁ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ରାଜାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଅନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ଧରାକୁ ବର୍ଷା ଦେନ୍ତି, ବର୍ଷାରୁ ଉଦ୍ଭିଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଉଦ୍ଭିଦ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ନିତ୍ୟ କ୍ଷେମ ହୁଏ। ଏହି ଭୂମିରେ ରାଜା ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଓ ସ୍ୱାମୀ ହେବାରୁ, ମନୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏକ ରାଜା ଦଶଜଣ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମାନ। ତେଣୁ, ପୁତ୍ର, ରାଜା ଭୁଲରେ, ଖାଲିପେଟ ଓ କ୍ଲାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏହା ମୋ ନିୟମର ଅଂଶ ହେବ। ତୁମେ ଶିଶୁସ୍ୱଭାବରେ ଏହି ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କାହିଁକି କଲ? ରାଜା ଆମ ପକ୍ଷରୁ କେବେ ଶାପ ଦେଖିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯେପରି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅସାବଧାନ ହେଉ, କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ, କିମ୍ବା ତୁମ ଶବ୍ଦ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ କିମ୍ବା ଅପ୍ରିୟ, ଏହି ଶାପ ଅସତ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଏହି କଥା କହୁଛି, କାରଣ ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିନାହିଁ—ନ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ, ତେବେ ଶାପ କିପରି ଦେଉଛି? ମୁଁ ତୁମ ଶକ୍ତି ଓ ସତ୍ୟବାଦିତ୍ୱ ଜାଣେ, ତୁମେ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହିନାହିଁ, ଏହି ଶାପ ମିଥ୍ୟା ହେବ ନାହିଁ। ପୁତ୍ର ଯେତେବେଳେ ବଡ଼ ହୁଏ, ପିତା ତାକୁ ସଦା ଉପଦେଶ ଦେବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଗୁଣ ଅର୍ଜନ କରି ମହାନ ଖ୍ୟାତି ପାଉ। ତୁମେ ଏଉଁଠି ଶିଶୁ, ତପସ୍ୱୀତ୍ୱରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧ୍ୟ ହେଲେ କ୍ରୋଧ ବେଶି ବଢ଼ିଯାଏ। ଏହି କ୍ରୋଧ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତ ଛଣେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବ, କୌଣସି ଉପାୟ ରହିବ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ପୁତ୍ର, ତୁମ ଶିଶୁତ୍ୱ, ପୁତ୍ରତ୍ୱ ଓ ଅସାବଧାନତା ଭାବି, ମୁଁ କଠିନ କଥା କହୁଛି। ଏହି କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କରି, ଶାନ୍ତିରେ ରୁହ, ଅରଣ୍ୟ ଫଳ ଖାଉ, ଏବଂ ଧର୍ମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିନାହିଁ। କ୍ରୋଧ ତପସ୍ୱୀମାନେ ସଞ୍ଚିତ ଧର୍ମକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଧର୍ମ ନଥିଲେ କାମ୍ୟ ଫଳ ମିଳେନାହିଁ। ଶାନ୍ତି ଏବଂ କ୍ଷମା ଦ୍ୱାରା ତପସ୍ୱୀମାନେ ସଫଳତା ପାନ୍ତି, ଏହି ଓ ପରଲୋକ ଦୁହିଁ ଦେଶ କ୍ଷମାଶୀଳଙ୍କ ଅଧିନ। ତେଣୁ, ତୁମେ ସଦା କ୍ଷମା ଅଭ୍ୟାସ କର, ଶାନ୍ତ ଓ ନିୟମିତ ରୁହ। କ୍ଷମା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ନିକଟ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ମୁଁ ଏବେ ଶାନ୍ତିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଯାହା ସମ୍ଭବ, ତାହା କରିବି; ରାଜାଙ୍କୁ ଖବର ପଠାଇବି। ଏହିପରି ଦୟାବାନ ଶମୀକ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଡାକି, ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ପ୍ରତି କରୁଣାରେ ଭରି, ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଗୌରମୁଖଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ରାଜାଙ୍କ ଖେମାନ୍ୱେଷଣ ଓ ଘଟଣା ବିବରଣୀ ଦେବାକୁ ପଠାଇଲେ। ଗୌରମୁଖ ଶୀଘ୍ର ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯାଇ, ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କ ଜଣାଇବା ପରେ ରାଜମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, ଏବଂ ଗୌରମୁଖ ସମସ୍ତ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବିବରଣ କଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ସମ୍ମୁଖରେ ଶମୀକ ମୁନିଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ମହାଧର୍ମିକ, ଶାନ୍ତ, ତପସ୍ୱୀ ମୁନି ଶମୀକ ଅଛନ୍ତି। ତୁମେ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ମୃତ ସର୍ପ ଚ଼ାପିଦେଲା। ଶମୀକ ଏହି ଅପମାନ କ୍ଷମା କଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଏହା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ତୁମକୁ ଏହି ଶାପ ଦେଇଛନ୍ତି: ସପ୍ତ ଦିନ ପରେ ତକ୍ଷକ ତୁମ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।'' ଏଭଳି ଶମୀକ ମୁନିଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦୟା, ଶାନ୍ତି ଓ ଧର୍ମର ଉପଦେଶ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚିଲା।