ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ କଥା ଶୁଣିଛି, ସେସବୁ ମୁଁ ଜାଣିଛି; କିନ୍ତୁ ଆସ୍ତୀକ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏହି କଥା ମୋତେ ଜଣାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ସୌତି ପାରମ୍ପରିକ କଥା ଅନୁସାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ବାସୁକି ସମସ୍ତ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ତାଙ୍କର ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଗଭୀର ଆଦର ସହିତ ଋଷି ଜରତ୍କାରୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ନେଇଗଲେ। ଯଦ୍ୟପି ଅନେକ ସମୟ ପରେ ମଧ୍ୟ, ସେଠି ରହିଥିବା ଜରତ୍କାରୁ ମହାତ୍ମା ନିଜ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମନରେ କେବେ ଏକାନ୍ତ ଧ୍ୟାନ ଓ ତପସ୍ୟା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛି ଇଚ୍ଛା ହୋଇନଥିଲା। ସେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଉପରକୁ ଧାରଣ କରି, ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ନିର୍ଭୟ ଓ ସଂୟମୀ ଥିଲେ, ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ଘୂରିବା ସତ୍ତ୍ଵେ ମନରେ କେବେ ବିବାହର ଇଚ୍ଛା ଆସିନଥିଲା। ଏହି ଭଳି ଏକ ସମୟରେ, କୌରବ ବଂଶର ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ। ଯେପରି ବିର ଧନୁର୍ଧର ପାଣ୍ଡୁ ଶିକାରକୁ ଭଲପାଉଥିଲେ, ସେପରି ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜ ପରୀକ୍ଷିତ ମଧ୍ୟ ଶିକାରରେ ରୁଚି ରଖୁଥିଲେ। ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ପରୀକ୍ଷିତ ନାମକ ଏହି ରାଜା, ମୃଗ, ବନ୍ଦର, ବାଘ, ମହିଷ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀମାନେଙ୍କୁ ବାଣ ଲାଗି ନାମ କରିଥିଲେ, ସେ ଏହି ଭଳି ଶିକାର କରୁଥିଲେ। ଗୋଟିଏ ଦିନ, ଏକ ମୃଗକୁ ବେଣ୍ଡ ନଥିବା ବାଣ ଦେଇ ଆଘାତ କରି, ସେ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ନେଇ ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲରେ ଏହାକୁ ଧାଉଥିଲେ। ଯେପରି ଦେବତା ମଧ୍ୟରେ ପୂଜ୍ୟ ରୁଦ୍ର, ଦିବ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ପଶୁକୁ ଆଘାତ କରି ଧନୁଷ ନେଇ ଚାରିପଟେ ଖୋଜୁଥିଲେ, ସେପରି ପରୀକ୍ଷିତ ମଧ୍ୟ ମୃଗ ପଛରେ ଧାଉଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ମୃଗ ଆଘାତ ପାଇଁ ମରିଲା ନାହିଁ, ଏବଂ ତାହାର ପୂର୍ବ ଶରୀର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲା। ମୃଗ ରାଜାଙ୍କ ଆଘାତରୁ ବଞ୍ଚି ଯାଇ, ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ଦୂରକୁ ନେଇ ଚାଲିଗଲା; ଏଭଳି ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ମୃଗ ପଛରେ ଚାଲିଗଲେ। ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ଓ ତିରିବାସ୍ତା ଅବସ୍ଥାରେ, ସେ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଗାୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ଏକ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବଛାମାନେ ମାଆଙ୍କୁ ଦୁଧ ଚୁଷୁଥିଲେ। ସେଠି ଋଷି ଦୁଧର ଝାଗ ପିଇଥିଲେ, ଏବଂ ରାଜା ନିଜ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କୁ ଦୃତିରେ ଗଲେ। ଧନୁଷ ଉଠାଇ, ରାଜା ତିବ୍ର ଭୋକ ଓ ତିରିବାସ୍ତାରେ ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ମୁଁ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ର, ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ। ମୁଁ ଆଘାତ କରିଥିବା ଏକ ମୃଗ ପଳାଇଯାଇଛି, ଆପଣ ଦେଖିଛନ୍ତି କି?" କିନ୍ତୁ ଋଷି ମୌନ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ, କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ରାଗରେ, ରାଜା ଧନୁଷର ଛଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଏକ ମୃତ ସର୍ପକୁ ଉଠାଇ ଋଷିଙ୍କ ଦେହରେ ରଖିଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଋଷି କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ଭଲ କିମ୍ବା ମନ୍ଦ କିଛି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ନାହିଁ; ରାଜା ନିଜ ରୋଷକୁ ଛାଡ଼ି ଅସ୍ୱସ୍ଥ ମନେ ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ, ଏବଂ ଋଷି ପୂର୍ବବତ୍ ଅବିଚଳିତ ରହିଲେ। ସେ ମହାତ୍ମା ଋଷି, ଧୈର୍ୟଶୀଳ ଥିଲେ, ଏହି ଅପମାନ ପାଇଁ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ କିଛି କରିଲେ ନାହିଁ, ସେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏଠାରୁ ସେ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଋଷିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯୁବକ, ତପସ୍ଵୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶ୍ରଙ୍ଗୀ ନାମକ, ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧୀ, ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଓ ମହାନ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ। ସେ ବେଳେ ବେଳେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳାର୍ଥେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ପରେ, ସେ ଘରକୁ ଫେରୁଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିଲେ ଓ ହସୁଥିଲେ। ସେଠି, ଦ୍ୱିଜ କୃଶ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ମଜାକ କରି କହିଲେ, ଯାହା ଶୁଣି ଶ୍ରଙ୍ଗୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। "ତୋର ପିତା ତପସ୍ଵୀ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏବେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଏକ ମୃତ ଶରୀର ରହିଛି, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଅଭିମାନ କରିବୁନି, ଶ୍ରଙ୍ଗୀ। ଆମ ସମସ୍ତ ତପସ୍ଵୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମିତି ଅଭିମାନ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତୋର ପିତା ଏମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁଚିତ, ଏହି କଥା ଭାବି ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଶ୍ରଙ୍ଗୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧ ଓ ତପସ୍ୟାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଦ୍ୱିପ୍ରଭା ହେଲେ। ସେ କୃଶଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ମୋ ପିତା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ ନିରତ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିବା, ଅରଣ୍ୟ ଫଳ ଭୁଞ୍ଜିବା, ମୌନବ୍ରତୀ ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମନ୍ଦିର ଏବେ ଏମିତି ମୃତ ଜନ୍ତୁ ବହନ କରୁଛନ୍ତି କିପରି?" "ମୋ ପିତା ଆଜି ମୃତ, ତାଙ୍କ ଦେହରେ ସର୍ପ ରହିଛି, ଏହି ସବୁ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ କାରଣରୁ ଘଟିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଶିକାର କରୁଥିଲେ। ମୋ ପିତା କ’ଣ ତାହାର ଅନିଷ୍ଟ କରିଥିଲେ? କୃଶ, ସତ୍ୟ କହ, ମୋ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଦେଖ।" କୃଶ କହିଲେ: "ଏହି ପରୀକ୍ଷିତ ରାଜା ଶିକାରକୁ ଗଲେ, ଏକ ମୃଗକୁ ବାଣ ମାଡ଼ି ଏକାକୀ ତାହାକୁ ଧାଉଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ମହାବନରେ ରାଜା ମୃଗକୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ; ସେ ତୋର ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ମିଳିଲା ନାହିଁ। ଭୋକ ଓ ତିରିବାସ୍ତାରେ ରାଜା ଅନେକ ଥର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ତଥାପି ତୋର ପିତା ମୌନବ୍ରତ ରଖି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ରାଜା ଧନୁଷ ଛଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଏକ ସର୍ପ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ରଖିଦେଲେ। ତୋର ପିତା ଏଉଁଠାରେ ଅଟୁଟ ବ୍ରତରେ ରହିଛନ୍ତି, ଏବଂ ରାଜା ମଧ୍ୟ ନିଜ ସହର ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଚାଲିଗଲେ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶ୍ରଙ୍ଗୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦେହରେ ମୃତ ସର୍ପ ଦେଖି, ରାଗରେ ଚକ୍ରବାତ ଭଳି ତାପି ଉଠିଲେ। ତିବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଜାଗ୍ରତ କରି, ପବିତ୍ର ଜଳ ନେଇ, ସେ ରାଜାକୁ ଶାପ ଦେଲେ: "ଯିଏ ମୋ ବୃଦ୍ଧ ଓ ଦୁଃଖିତ ପିତାଙ୍କ ଦେହରେ ଏହି ମୃତ ସର୍ପ ରଖିଛି, ସେ ଅଧର୍ମୀ ପରୀକ୍ଷିତ...