ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମହାନ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା। ବସୁଦେବଙ୍କ ପ୍ରଜ୍ଞାପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଦେଶ, ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଜରାସନ୍ଧ ଓ ଗର୍ବିତ ଚେଦିରାଜ ନିହତ ହେଲେ। ଏହାପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ସେଠାକୁ ଆସି, ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଉପହାର, ମଣି, ସୁନା, ରତ୍ନ, ଗାଈ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦେଖିଲେ। ସେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜାମା, ଚଦର, ଉଲୁନ ଚଦର, କୁଷ୍ମଣ୍ଡ ଚର୍ମ, ମୂଲ୍ୟବାନ ଚଟାଇଁ ଓ ଉତ୍ତମ କାପଡ଼ା ଦେଖିଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଏହି ବିପୁଳ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ମନରେ ଭୟଙ୍କର ଇର୍ଷ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲା। ମୟା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏହି ସଭାମଣ୍ଡପ, ଯାହା ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଭବନ ପରି ଲାଗୁଥିଲା, ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଇଥିଲେ—ଏହା ଦେଖି ସେ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ଏପରି ହେଲା ଯେ, ସେ ଭୁଲିଯାଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ବସୁଦେବ ଓ ଭୀମଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ଅପମାନ ଅନୁଭବ କଲେ ଓ ହସ୍ୟାସ୍ପଦ ହେଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ୟୋଧନ ଏଠାରେ ଅନେକ ଭୋଗବିଲାସ ଓ ରତ୍ନର ଆନନ୍ଦ ଉଠାଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୀଣ, କ୍ରିଶ୍, ଓ ମୃଗ ପରି ଦୁଃଖିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି, ଜୂଆ ଖେଳକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣି ବସୁଦେବଙ୍କ ମନେ ବିପୁଳ କ୍ରୋଧ ଜନ୍ମ ନେଲା। ସେଠାରେ ଯେଉଁ ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଦୁର୍ବ୍ୟବହାର ଘଟିଲା, ତାହା ଦେଖି ବସୁଦେବଙ୍କ ମନ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା ନାହିଁ, ଏବଂ ସେ କୌଣସି ବିବାଦକୁ ଉପଭୋଗ କଲେ ନାହିଁ। ବିଦୁର, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ଶରଦ୍ୱତ ଓ କୃପାଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରି, ଏହି ଦୁର୍ବଳ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା ଓ ବିରୋଧରେ ଜଳିଉଠିଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ବିଜୟୀ ହେବା ପରେ, ଦୁର୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶକୁନିଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦୀର୍ଘ ଚିନ୍ତା କଲେ ଓ ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ କହିଲେ: "ସଞ୍ଜୟ, ମୋ କଥା ଶୁଣ, ଏବଂ ମୋପରି କ୍ଷୁଦ୍ରତା ଧରିବ ନାହିଁ। ତୁମେ ଜ୍ଞାନୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଓ ସମ୍ମାନିତ। ମୁଁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ନା ଏହି କୁଳବିନାଶରେ ମୋର କିଛି ଆନନ୍ଦ ଅଛି। ମୁଁ ମୋର ପୁଅମାନେ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭେଦ କରେ ନାହିଁ; ତଥାପି, ମୋର ପୁଅମାନେ ରାଗରେ ମୋତେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଯଦିଓ ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ଧ। ସ୍ନେହ ଓ ଦୁର୍ବଳତାରେ, ମୁଁ ଏହି ସବୁ ସହିଉଛି, ଏବଂ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅବିବେକରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅବିବେକୀ ହୋଇଯାଏ।" "ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ଶକ୍ତି ଦେଖି, ତାଙ୍କର ରାଜସିଂହାସନ ଅଭିଷେକ ଦେଖି, ମୋର ପୁଅ ଅପମାନିତ ହେଲା। ସେ ରାଗରେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ହରାଇ ପାରିଲା ନାହିଁ, ଏବଂ ଏମିତି ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିଲା ନାହିଁ। ତେଣୁ ଗାନ୍ଧାରରାଜ ସହ ଏହି ଚାଳାକ ଜୂଆ ଖେଳର ଚକ୍ରାନ୍ତ କଲେ। ଏଠାରେ ଯାହା ଘଟିଲା, ସଞ୍ଜୟ, ମୁଁ ଯାହା ଜାଣେ, ସେ ସବୁ ଶୁଣ।" "ମୋର କଥା ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଯୁକ୍ତି ଓ ସତ୍ୟ ସହିତ ଶୁଣିବ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଦେଖିପାରିବା ଯେ, ମୁଁ ଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଛି। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଶୁଣିଲି ଯେ, ଅର୍ଜୁନ ଧନୁଷ ତାଣି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭେଦ କରି ତଳକୁ ଆଣିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଜିତିଲେ, ସଞ୍ଜୟ, ସେଠାରେ ମୁଁ ବିଜୟର ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଶୁଣିଲି ଯେ, ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ୱାରକାର ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ଏବଂ ଦୁଇ ବୃଷ୍ଣିବୀର ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ଗଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଅର୍ଜୁନ ଦେବରାଜକୁ ଦିବ୍ୟ ଶର ଦ୍ୱାରା ପଛୁଆଇଲେ, ଏବଂ ଖଣ୍ଡବଦାହରେ ଅଗ୍ନି ତୃପ୍ତି ଲାଭ କଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ।" "ଯେତେବେଳେ ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଲାକ୍ଷାଗୃହରୁ ପଳାଇ ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କଲେ, ଏବଂ ବିଦୁର ତାଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ। ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଅର୍ଜୁନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭେଦ କରି ବିବାହ କଲେ, ଏବଂ ପଞ୍ଚାଳ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ। ଭୀମସେନ ମଗଧର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ କଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦିଗ୍ବିଜୟ କରି ସମସ୍ତ ଭୂପତିମାନେଙ୍କୁ ବଶ କଲେ ଓ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ।" "ଯେତେବେଳେ ଶୁଣିଲି ଯେ, ଦ୍ରୌପଦୀ ବିଚିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ, ଏକ ଜାମା ପିନ୍ଧି, ରଜୋଦର୍ଶନାବସ୍ଥାରେ, ରୋଇ ରହିଥିଲେ ଓ ସେହି ସଭାରେ ଅପମାନିତ ହେଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ। ଦୁଷ୍ଟ ଦୁଃଶାସନ ଅନେକ ଜାମା ଖୋଲି ଏକ ଢେର କଲେ, ଏବଂ ତାହା ସମାପ୍ତ କଲେ ନାହିଁ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶକୁନିଙ୍କ ଜୂଆରେ ହାରି ରାଜ୍ୟ ହରାଇଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଇମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ଦେଶ ଛାଡ଼ିଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ।" "ଯେତେବେଳେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅନେକ କଷ୍ଟ ସହିବାକୁ ବନକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଭାଇମାନେ ଭାଇପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ ସେହି କଷ୍ଟ ସହିଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବନବାସରେ ରହିଥିବାବେଳେ ହଜାର-ହଜାର ଦାନଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ସହ ଥିଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ। ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ବନବାସରେ ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ମିଳି, ସେମାନଙ୍କ ମିତ୍ର ଓ ସେବକ ହେଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ।" "ଅର୍ଜୁନ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟରୁ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ କାଳକେୟ ଓ ପୌଳୋମ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଅଜୟ, ସେଠି ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କୁ ଜୟ କଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ। ମୁକୁଟଧାରୀ ଅର୍ଜୁନ ଦାନବ ନାଶ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ଯାଇ ସଫଳ ହୋଇ ଫେରିଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ।" "ଯେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଲୋମଶ ଋଷିଙ୍କ ସହ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କଲେ ଓ ବୃହଦଶ୍ୱଙ୍କଠାରୁ ଜୂଆର ଗୁପ୍ତତା ଜାଣିଲେ, ମୁଁ ବିଜୟ ଆଶା କରିଲି ନାହିଁ।