ଅପାର ବଳ ଏବଂ ଶକ୍ତିର ଧାରକ ଗରୁଡ଼, ତାଙ୍କ ପଥରେ ବାଧା ଦେଇଥିବା ସମସ୍ତ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଆହତ କଲେ। ସେମାନେ ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ଚିତ୍କାର କରି, ରକ୍ତ ଧାରା ଝରାଇଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଧ କରି, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗରୁଡ଼, ଅମୃତ ଦେଖିବାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅଗ୍ନି ଦେଖାଗଲା। ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ବିଶାଳ ତଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନି, ଯାହାର ଶିଖା ଆକାଶକୁ ଢାକି ରହିଛି, ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଛି, ତୀବ୍ର ବାତ୍ୟାରେ ଉତ୍ତେଜିତ। ଗରୁଡ଼, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦାହ କରୁଥିବା, ତାଙ୍କର ପକ୍ଷ ରଥ ଉପରେ ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ପରେ, ଅଗ୍ନିକୁ ଅବଶ କରି, ନିଜ ଆକୃତିକୁ ଛୋଟ କରି, ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହିପରି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ସେ ପୁନି ଫେରିଲେ। ଏବେ, ଜମ୍ବୁନଦ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପରି ଅତି ଚମକୁଥିବା ଗରୁଡ଼, ଅନେକ କିରଣରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଜଳପ୍ରବାହ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଭିତରକୁ ଗଲେ। ଅମୃତ ନିକଟରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କାଠିର ଚକ୍ର, ଯାହା ଶର୍ବଦା ଘୂରୁଛି, ତୀବ୍ର ଧାର ଓ ଲୋହାରେ ତିଆରି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ର ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦୀପ୍ତିରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଛି, ଦେବତାମାନେ ଅମୃତକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏହା ତିଆରି କରିଥିଲେ। ସେ ଯେଉଁଠି ଚକ୍ରର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଖାଲି ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କର ଶରୀରକୁ ସଂକୋଚିତ କରି, ଏହି ଖାଲି ସ୍ଥାନ ଦ୍ୱାରା ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ଚକ୍ର ତଳେ ଥିଲେ ଦୁଇଟି ନାଗ, ଯାହାଙ୍କର ଦୀପ୍ତି ତଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନି ପରି, ଦେହ ରେଜା ଦେଖାଉଥିଲା, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଚମକୁଥିବା ମୁହଁ ଓ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଚକ୍ଷୁ। ସେମାନଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ବିଷାକ୍ତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର, ସଦା କ୍ରୁଧ୍ଧ ଓ ଦ୍ରୁତ। ଏହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଗ ଅମୃତକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ବସିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ସଦା କ୍ରୋଧିତ, କେବେ ଝିମିଲା ନଥାଏ। ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ କୌଣସିଜଣ ଦେଖିଯାଏ, ସେମାନେ ତାକୁ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଭସ୍ମ କରିଦେଇଥାନ୍ତି। ଏମିତି ଦେଖି, ବିନତାନନ୍ଦନ ଗରୁଡ଼ ହଠାତ୍ ଭୟଭୀତ ହେଲେ—'ଏହି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପିଙ୍ଗଳ ଭକ୍ଷକ, କିପରି ଜିତିବି?' ବିଚାର କରି, ଗରୁଡ଼ ତାଙ୍କର ଭୟକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ନାଗମାନଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଢାକିଦେଲେ ଏବଂ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ନାଗମାନଙ୍କ ଦେହ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଗରୁଡ଼ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟଭାଗରୁ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ଅମୃତ ଦିଗରେ ଧାଇଲେ। ଏଠି, ବିନତାନନ୍ଦନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଅମୃତକୁ ଧରିଲେ, ଯନ୍ତ୍ରକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ ଏବଂ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଉଡ଼ିଗଲେ। ଅମୃତ ପାନ କରିନଥିବା ଗରୁଡ଼, ତାହାକୁ ନେଇ ଅପରିଶ୍ରାନ୍ତ ଭାବେ ଚାଲିଗଲେ, ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଢାକି ଦେଲେ। ଆକାଶରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ସମ୍ମୁଖିନେ ବିଷ୍ଣୁ ଆସିଲେ। ନାରାୟଣ ତାଙ୍କର ନିର୍ଲୋଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଅବିନାଶୀ ଦେବତା ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।" ଗରୁଡ଼ କହିଲେ, "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ରହିପାରିବି।" ପୁନି, ଗରୁଡ଼ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗିଲେ, "ମୁଁ ଅମୃତ ପାନ ନକରି ବି ଅଜର ଓ ଅମର ହେଇରହିପାରିବି।" ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ, "ତଥାସ୍ତୁ।" ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ଗରୁଡ଼ ଅବାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ, ଭଗବାନ ଚୟନ କରନ୍ତୁ।" ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଭାନ୍ତିରେ ଚୟନ କଲେ—ଏହି ଅପୂର୍ବ ଓ ଅପରାଜିତ ଗରୁଡ଼ ତାଙ୍କର ବାହନ ହେବେ। ଭଗବାନ କହିଲେ, "ତୁମେ ମୋର ଧ୍ୱଜ ହେବ। ଏବଂ ମୋର ଉପରେ ରହିବ।" ଗରୁଡ଼ 'ତଥାସ୍ତୁ' କହି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଚାଲିଗଲେ। ଗରୁଡ଼ ବାୟୁ ସମାନ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଚାଲିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ବଜ୍ର ମାରିଲେ, ଯେଉଁ ସମୟରେ ଗରୁଡ଼ ଅମୃତ ନେଇଯାଉଥିଲେ। ତେବେ ଗରୁଡ଼ ହସି, ମୃଦୁ କଥାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଯେ ଋଷିଙ୍କ ଅସ୍ଥିରୁ ବଜ୍ର ତିଆରି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମାନ୍ୟ କରିବି।" "ମୁଁ ବଜ୍ରକୁ ଓ ଆପଣଙ୍କୁ ମାନ୍ୟ କରିବି, ମୁଁ ଏକ ପକ୍ଷ ଛାଡ଼ିଦେଉଛି, ଯାହାର ଶେଷ ଆପଣ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ।" "ବଜ୍ର ଆଘାତରେ ମୋତେ କିଛି ବେଦନା ହେଉନାହିଁ।" ଏହିପରି କହି, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରାଜା ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସେଇ ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷ ଦେଖି ସମସ୍ତ କହିଲେ, "ଏହିଁ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ହେଉନ୍ତୁ।" ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସହସ୍ର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ପୁରନ୍ଦର ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ପକ୍ଷୀକୁ ମହାନ୍ ମନି, କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ଏବଂ ତୁମ ସହିତ ଅନନ୍ତ ସଖ୍ୟ ଚାହେଁ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ଗରୁଡ଼ କହିଲେ, "ଯେପରି ଆପଣ ଚାହିଁଛନ୍ତି, ସେପରି ସଖ୍ୟ ହେଉ। କିନ୍ତୁ ମୋ ଶକ୍ତି ବଡ଼ ଓ ଅସହ୍ୟ।" "ଧର୍ମିକ ଲୋକେ କଦାପି ନିଜ ଶକ୍ତିର ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏହା ଅପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ନିନ୍ଦାକୁ ନେଇଯାଏ।" "ଅନ୍ୟେ ଯଦି ପଚାରିଲେ କେବଳ ତେବେ ନିଜ ଗୁଣ କୁହିବା ଉଚିତ, ଅପ୍ରସ୍ତୁତ ଭାବରେ ନୁହେଁ।" "କିନ୍ତୁ ଆପଣ ସଖ୍ୟ ଡାକି, ପଚାରିଥିଲେ ତେଣୁ କୁହୁଛି। ନିଜ ପ୍ରଶଂସା କାରଣ ବିନା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।" "ହେ ଶକ୍ର, ମୁଁ ଏକ ପକ୍ଷରେ ଏହି ପୃଥିବୀ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ନଦୀ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବୋହିପାରିବି, ଯଦି ଆପଣ ମୋ ଉପରେ ଭରସା କରନ୍ତି।" "ମୁଁ ଅକ୍ଷୟ ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଚରାଚର ସମେତ ବୋହିପାରିବି; ଏହାକୁ ମୋର ମହାଶକ୍ତି ଭାବେ ଜାଣନ୍ତୁ।" ଏଭଳି କହି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିରିଟି, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଶୌନକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ବୋଧିତ ହେଲେ। "ଯେପରି ତୁମେ କହିଛ, ସେପରି ହେବ; ସମସ୍ତ କିଛି ତୁମ ପାଇଁ ସମ୍ଭବ। ଏବେ ମୋ ତରଫରୁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର।" "ମୋତେ ଅମୃତ ଦରକାର ନାହିଁ, ଅତେବ ତୁମେ ଅମୃତ ଦେଉ। ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ବିପଦ ଦେବେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହା ଦେଉ।" "ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାରଣରୁ ମୁଁ ଏହି ସୋମ ନେଉଛି। କିନ୍ତୁ ମୁଁ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ସୋମ ପାନ କରିବାକୁ ଦେବି ନାହିଁ।