ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ କଥା କୁହୁଥିବା ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ— “ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ, ତୁମେ ଅପରିପକ୍ୱ ଅଟୁଳ ଧର୍ମର ଗଭୀରତା ବୁଝିନପାରିବା। ଯେଉଁ ଲୋକ ଶୁଦ୍ଧ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସଦା ବିଶ୍ୱରେ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥାଏ, ସେ ଜଣେ ଜୀବନ ଶେଷରେ ଦେହ ଛାଡ଼ି ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇନାହାନ୍ତି। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ଦେହ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବି, ଠିକ୍ ସମୟରେ, ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି; ଏହି ହେଉଛି ଧର୍ମର ମାର୍ଗ।” ଏଭଳି ହଁସ କଥା କହିବାରେ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ସଦା ଧର୍ମ କଥା ଶୁଣିଥିଲେ। ଏହାପରେ, ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ବସୁଥିବା ଅଣ୍ଡଜ ପକ୍ଷୀମାନେ ଧର୍ମ ପାଇଁ ହଁସଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଆଣିଦେଇଥିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଅଣ୍ଡଗୁଡିକୁ ହଁସଙ୍କ ପାଖରେ ରଖିଦେଇଥିଲେ; ଅଣ୍ଡଜ ପକ୍ଷୀମାନେ ଉଲ୍ଲାସରେ ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ଘୂରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ, ହଁସ, ଅନ୍ୟମାନେ ଅସାବଧାନ ଥିବାବେଳେ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଚିତ୍ତ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଅଣ୍ଡଗୁଡିକୁ ଖାଇଦେଲେ। ଏହି ଅଣ୍ଡଗୁଡିକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ସମୟରେ, ଅଣ୍ଡରୁ ଏକ ନୂତନ ପକ୍ଷୀ ଜନ୍ମ ନେଲା; ସେ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଥିଲେ, ଏହା ଦେଖି ବଡ଼ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ହଁସଙ୍କର ପାପ ଦେଖି, ଏହି ପକ୍ଷୀ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କଥା କହିଲେ। ହଁସଙ୍କର ଅନ୍ୟାୟ ଦେଖି, ପାଖରେ ଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ହଁସକୁ ମାରିଦେଲେ। ଭୀଷ୍ମ, ଏହିଭଳି, ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ହଁସଙ୍କର ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ମାରିପାରନ୍ତି, ଯେପରି ବିରାଟ ପକ୍ଷୀମାନେ ହଁସକୁ ମାରିଥିଲେ। ପୁରାତନ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏଠାରେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଥିଲେ; ଭୀଷ୍ମ, ମୁଁ ଏହା କଥା ରଖିବି। ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଆଘାତ ପାଏ, କ୍ରୋଧ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଡେଙ୍ଗାପାରି ମାନେ, ଏହି ଅଣ୍ଡ ଖାଇବା କଥା ତୁମର ଉକ୍ତିରେ ଆସିଛି। ଏପରି ଉପଦେଶ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ଅନ୍ୟ କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ରାଜା ଜରାସନ୍ଧ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ମୋର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୀଣ, ତାଙ୍କୁ କେହି ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। କେଶବ (କୃଷ୍ଣ), ଭୀମସେନ ଓ ଅର୍ଜୁନ ମିଶି ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ କେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେ କରେ? ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପେ ଦ୍ୱାର ଦେଇ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, କୃଷ୍ଣ ରାଜା ଜରାସନ୍ଧଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଦେଖିଥିଲେ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଧର୍ମଶୀଳ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣର ମାର୍ଗ ଜାଣିଥିଲେ, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପାଇଁ ଜଳ ପ୍ରଥମେ ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ତିନିଜଣେ (କୃଷ୍ଣ, ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ) ପାଇଁ 'ଖାଇବାକୁ ଦିଅ' ବୋଲି ଯାହା କହିଥିଲେ, କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ଏକ ଭ୍ରାଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଲା। ଯଦି କୃଷ୍ଣ ଏହି ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତେବେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ନିଜ ଆତ୍ମା ଭାବରେ ପରିଚୟ କିଏ ନାହିଁ? ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ ଲାଗେ, ଯେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଧର୍ମର ମାର୍ଗରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେ କରୁଛନ୍ତି। ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ନୁହେଁ, ଭାରତ, କାରଣ ତୁମେ ବୃଦ୍ଧ ଓ ନାରୀ ଧର୍ମ ପାଳନ କରୁଛ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଉଛ। ତାଙ୍କର କଠୋର କଥା ଶୁଣି, ଭୀମସେନ, ଶକ୍ତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ, କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଆଖି କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ହୋଇ ହେଉଥିଲା, ପଦ୍ମ ପରି ଅପାର ଓ ଉଭୟ ଆଖି ଉପରେ ଅଧିକ କ୍ରୋଧ ଆସିଲା। ସମସ୍ତ ରାଜା ତାଙ୍କର ତିନି ଚୁଡ଼ା, ଭୃକୁଟି, ଓ ମାଥାର ଚିହ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ, ଏହା ତିନି ଧାରା ଗଙ୍ଗା ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ତାଙ୍କର ମୁହଁ, ଦାନ୍ତ କଟି ରାଗରେ, ବେଳା ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ନିଗଳିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା କାଳ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ଭୀମ ବଳ ଦେଇ ଆଗକୁ ଝାପିଲେ, ଭୀଷ୍ମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତରେ ତାଙ୍କୁ ଧରି ରଖିଲେ—ଏକ ବିରାଟ ସେନାପତିକୁ ମହାପ୍ରଭୁ ଅଟକାଇଥିବା ପରି। ଭୀମକୁ ଭୀଷ୍ମ ଧରି ରଖିଥିବାବେଳେ, ଭୀଷ୍ମ ଅନେକ କଥା କହିଲେ, ଭୀମର କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ ହେଲା। ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରିଥିବା ଭୀମ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ କଥା କୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେନାହିଁ; ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ତାଙ୍କୁ ରଖିଦେଲେ, ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ତାର ତଟରେ ରୁହିଥିବା ପରି। କିନ୍ତୁ ଶିଶୁପାଳ, ଭୀମସେନ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସମୟରେ ଅଟଳ ରହିଲେ; ବିର ସ୍ୱଭାବରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ। ଭୀମ ବାରମ୍ବାର ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆଗକୁ ଝାପିଲେ, ଶିଶୁପାଳ ଏହାକୁ ଗଣାନାହିଁ—କ୍ରୋଧିତ ସିଂହ ଏକ ହରିଣକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ନଥିବା ପରି। ଶିଶୁପାଳ ହସି, ଭୀମସେନର କ୍ରୋଧ ଓ ଶକ୍ତି ଦେଖି, କହିଲେ—“ଭୀଷ୍ମ, ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼; ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ଦେଖନ୍ତି, ମୋର ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ପୋଡ଼ି ଦେଖିବେ, ପୋକା ପରି ଅଗ୍ନିରେ।” ଚେଦି ରାଜାର ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀଷ୍ମ, ଭୀମକୁ କହିଲେ—“ଏହା ଚେଦି ରାଜାର ଇଚ୍ଛା ନୁହେଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମସେନ; ଏହି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅଟୁଟ ରହିଛି।” ଚେଦି ରାଜା ଗୃହରେ, ଏକ ଚାରିହାତ ବିଶିଷ୍ଟ ଯକ୍ଷ ଜନ୍ମ ନେଲା; ସେ ଗଧା ପରି ଡାକି ଗର୍ଜନ କରିଥିଲା। ଏହି କାରଣରେ, ତାଙ୍କର ମା ଓ ବାପା, ସହ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ବିକୃତି ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ନିଷ୍ପତି କରିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାଜା ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହ ଭ୍ରମିତ ହେଇଥିଲେ, ଏକ ଦେହବିହୀନ କଣ୍ଠ ଶବ୍ଦ କହିଲା—“ରାଜା, ତୁମର ପୁଅ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ତେଣୁ ଆମର ଭୟ କରିନାହିଁ, ଚିନ୍ତା ବିନା ପୁଅକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର।” “ନ ତୁମେ, ନ ମୃତ୍ୟୁ, ନ ଏହି ସମୟ ତାଙ୍କୁ ନିଅ, ଏବଂ ଯେଉଁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ରାଜା।” ଏହି ଅଦୃଶ୍ୟ ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ମା, ନିଜ ପୁଅ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ ତପି, ଏଭଳି କହିଲେ—“ଯେଉଁ ଜଣେ ଏହି କଥା କହିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି—ପୁନି କଥା କହନ୍ତୁ।