ଯଦୁମାନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଇ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଶରସ୍ୱତୀ ନଦୀରେ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହ ହରାଇଦେଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ। ଏହାପରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଯଦୁମାନ୍ୟଙ୍କର ଆନନ୍ଦ, ଶୁରସେନା ନଗର ପ୍ରତିତ୍ୟାଗ କରି ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯାଇପହଁଚିଲେ। ତାପରେ, ମହାତ୍ମା, ପଦ୍ମନୟନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ପଶ୍ଚିମ-ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ଯଥାଯଥ ଯାନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ସେଠାରେ, ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୃଷ୍ଣ ସେଉଁଠି ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରି ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ। ସେଠାରେ, ନାଇରୃତ ନାରକ ନାମକ ଦୈତ୍ୟ ଏକ ବାଧା ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; ସେ ଆଦିତିଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିଲେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ଏପରି ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କୌଣସି ଦୈତ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ କରିନଥିଲେ। ଭୂମି ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର ନଗର ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ; ସେଠାରେ ଚାରିଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକ୍ଷକ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃସାହସୀ ଓ ଗର୍ବିତ। ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ଭୟାନକ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହ ଦିବ୍ୟ ଯାନ ପଥକୁ ବାଧା ଦେଇଥିଲେ। ହୟଗ୍ରୀବ, ନିକୁମ୍ଭ, ଭୟାନକ ପଞ୍ଚଜନ, ମୁରା—ଏକ ମଦୋନ୍ମତ ଦୈତ୍ୟ ଏବଂ ତାଙ୍କର ହଜାର ଶିଶୁ—ଏଠି ଥିଲେ। ଏମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଵାସୁଦେବ ଜନାର୍ଦନ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ତଳୱାର ଧାରଣ କରି, ଦେବକୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ ଵୃଷ୍ଣିମାନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବତରିଲେ। ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷଙ୍କ ନିବାସ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦ୍ୱାରକା ଭାବରେ ଆପଣମାନେ ଜାଣିଛନ୍ତି। ଦ୍ୱାରକା ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ନଗର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିବାସକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ; ଆପଣ ଏହାକୁ ନିଜ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିଛନ୍ତି, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ଏହି ଦେବନଗର ସଦୃଶ ଦ୍ୱାରକାରେ ଵୃଷ୍ଣିମାନ୍ୟଙ୍କର ବିଶାଳ ସଭା ଅଛି, ସୁଧର୍ମା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେଠାରେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଵୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକମାନେ ବସି ଏହି ଜଗତର ଶାନ୍ତି ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଏହି ସଭାରେ, ଏକ ସମୟରେ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଭରିଥିବା ବାତାସ ବହିଗଲା ଓ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି ହେଲା। ତାପରେ, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ, ସେଠି ଏକ ଧବଳ ହାତୀ ଉପରେ ପ୍ରକଟ ହେଲା। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ସେଠି ଦେଖାଗଲେ; ରାମ, କୃଷ୍ଣ, ଏବଂ ରାଜା, ଵୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକମାନେ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଅପେକ୍ଷା କରି ଦେବତାମାନେ ଉଠି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ହାତୀରୁ ତୁରନ୍ତ ଅବତରି ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ସେ ବଳଦେବ, ଆହୁକଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା, ଵାସୁଦେବ, ଉଦ୍ଧବ ଓ ବିକଦ୍ରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ, ନିଶଠ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ସାତ୍ୟକି; ଗଦା, ସାରଣ, ଅକୃରା, ଭାନୁ, ଝଲ୍ଲିକା, ବିଦୂରଥକୁ ମଧ୍ୟ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚାରୁଦେଷ୍ଣ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାଶାର୍ହମାନେ, ଦେବତା ସଦୃଶ, ଏମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଦେଖିଲେ। ସମସ୍ତ ଵୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକମାନଙ୍କ ମହାମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ଏହାପରେ, ଵୃତ୍ର ନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଦିତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ, ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ କୁଣ୍ଡଳ ବିଷୟରେ କହିଲେ: "ମୁଁ ଭୂମିପୁତ୍ର ନାରକକୁ ହତ୍ୟା କରି ଆଦିତିଙ୍କ କୁଣ୍ଡଳ ଫେରାଇ ଦେବି।" ଏପରି କହି ଗୋବିନ୍ଦ ରାମ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ ଓ ସାମ୍ବଙ୍କୁ, ଶକ୍ତିରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ଏପରି କହି ବିଶିଷ୍ଟ ଵାସୁଦେବ ଗରୁଡ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ତଳୱାର ଧାରଣ କରି ଯାତ୍ରା କଲେ। ହୃଷୀକେଶ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଯାଇପଡ଼ିଲେ; ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକାଠି ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଗଲେ। ନାରକଙ୍କ ଦୈତ୍ୟ ଓ ତାଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟ ସାଥୀମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମୁରାଙ୍କର ଛଅ ହଜାର ରେଜର ମୁକ୍ତି ଦେଖି, ନିଜ ଅସ୍ତ୍ରରେ କାଟି ମୁରା ଓ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେକୁ ହତ୍ୟା କଲେ। ପାହାଡ଼ ଶୃଙ୍ଗ ଅତିକ୍ରମ କରି, ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କଲେ। ଏକା ଜଣେ ହଜାର ହଜାର ପୁରୁଷ ସମାନ ଯୋଗ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୟଗ୍ରୀବକୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କଲେ। ଅଜୟ, ଅସୀମ ଶକ୍ତିର, ଯଦୁମାନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା—ଶ୍ରୀଦେବକୀପୁତ୍ର ଲାଲ ଗଙ୍ଗାର ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ। ମଧୁସୂଦନ ଅୌଦକରେ ଭୟାନକ ବିରୁପାକ୍ଷକୁ ନଷ୍ଟ କରି, ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ ନଗରକୁ ପହଁଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଭୟାନକ ଥିଲା, ହେ ଭାରତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୌମ ଓ ନାରକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର ପାଇଁ। ମଧୁସୂଦନ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ନାରକକୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନୁଭବ କରି, ଚକ୍ର ଘୁରାଇ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ଚାପି ଦେଲେ। ଚକ୍ରର ଘାତରେ, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ତୁରନ୍ତ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ିଗଲା, ଵୃତ୍ରଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା କରିବା ସମୟରେ ଯେପରି। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ପଡ଼ିଯିବା ଦେଖି, ଭୂମି ଆଦିତିଙ୍କ କୁଣ୍ଡଳ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଇ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଇ ଏହି ଉକ୍ତି କହିଲେ: "ତୁମେ ନିଜେ ମଧୁକୁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ନଷ୍ଟ କରିଛ; ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଖେଳ କର, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରଜାମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର।" ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉପହାସ କରିଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିମ୍ନ, ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିଲେ। ତୁମର ପୁତ୍ର ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଘୃଣିତ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିପଦ ଦେଇଥିଲେ; ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଲୋକମାନେକୁ ଅପମାନ କରିଥିଲେ।