ପୁତନା, ବିଶାଳ ଦେହ ଓ ବିପୁଳ ସ୍ତନ ଥିବା ଦୈତ୍ୟୀ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ। ଏହା ପରେ, ହେ ରାଜନ, କ୍ରମେ ବଳରାମ ଓ କେଶବ (କୃଷ୍ଣ) ଅବିନାଭାବେ ଏକାଠି ରହିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଦୁହେଁ ମିଶି ଖେଳିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଏକାଉଁଠି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଚାନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୁହେଁ ଏକାଉଁଠି ଆଲୋକିତ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ, ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ, ବିଶାଳ ନାଗର ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ନେଇ ଏଠାଉଠି ଘୁରୁଥିଲେ, ଦେହ ଉପରେ ଧୂଳି ଲଗିଥିଲା। କେବେ ଜଙ୍ଗଲରେ ହାତୁ ଚାଲି ଖେଳୁଥିଲେ, କେବେ ମଥାଯାଉଥିବା ମଠା ମଧୁରେ ପିଉଥିଲେ। ଏଭଳି ଏକ ଦିନ, ଗୋପିମାନେ ଗୋବିନ୍ଦ (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କୁ ବେଣ୍ଟି ମଖନ ଖାଉଥିବା ଦେଖିଲେ। ତା'ପରେ ଗୋପିମାନେ ଦୌରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଦମନ୍ତି ଉପରେ ଦୋରି ଦେଇ ବାନ୍ଧିଦେଲେ। ଏଭଳି ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ, କୃଷ୍ଣ ଦୁଇଟି ଅର୍ଜୁନ ଗଛକୁ ଟାଣି ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ। ଗଛ ମୂଳ ଓ ଶାଖା ସହିତ ଭାଙ୍ଗିଗଲା—ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଘଟିଲା। ଏହା ପରେ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ତାଙ୍କ ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାକୁ ଛାଡ଼ି ଅପେକ୍ଷାକୃତ ବଡ଼ ହେଲେ। ସେହି ବ୍ରଜ ଭୂମିରେ ଦୁହେଁ ସାତ ବର୍ଷର ହେଲେ। ଏକ ନୀଳ ଓ ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ହଳଦିଆ ଓ ଧଳା ଚନ୍ଦନରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ। ଦୁହେଁ ଛୋଟ ଛୋଟ ବଛା ଚରାଇବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, କାଳିଆ କାଉଁଠି କପିଲା ପାକ୍ଷୀର ପରି କେଶ, ପତ୍ରର ବାଂଶୀ ବଜାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା। ଦୁହେଁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରୁଥିଲେ, ତିନି ମୁଣ୍ଡିଆ ସାପର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, କାନରେ ମୟୂରପଙ୍ଖ ଓ ପତ୍ରର ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧି ରହିଥିଲେ। ବନ ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧି, ତରୁଣ ଶାଳ ଗଛ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ପଦ୍ମ ମୁକୁଟ ଓ ଦୋରିର ଜନେଉ ପିନ୍ଧି ରହିଥିଲେ। ହାତରେ କୁମ୍ଭ ଓ ତୁମ୍ବରୁ ନେଇ, ଗୋପାଳ ବାଂଶୀ ବଜାଉଥିଲେ, କେବେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଥିଲେ, କେବେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଖେଳୁଥିଲେ। ପତ୍ର ଶଯ୍ୟାରେ ଶୁଇଯାଉଥିଲେ, କେବେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନ ଖୋଜି ଶୋଇଯାଉଥିଲେ, ବଛା ଚରାଇବା, ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ ସୁନ୍ଦର କରିଥିଲେ। ଏମିତି ଆନନ୍ଦରେ ବିଭିନ୍ନ ଶିଶୁ ଖେଳ କରୁଥିବାବେଳେ, ବସୁଦେବଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ବୃନ୍ଦାବନକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଗଓମାନ୍ୟଙ୍କ ସହ ଗାଈ ଚରାଇ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ବଳରାମଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ, ଗୋବିନ୍ଦ ସେହି ଶୋଭାମୟ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକା ଘୁରୁଥିଲେ। କାଳିଆ କାଉଁଠି କେଶ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି ଚକ୍ଷୁ, ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, ଚନ୍ଦ୍ରର ଚିହ୍ନ ପରି ଶୋଭିତ; ଦୋରିର ଜନେଉ, ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ମଲ୍ଲିକା ଫୁଲ ପରି ଧଳା ଅଙ୍ଗ, ଗଢ଼ିଆ କଳା କେଶ ଥିଲା। ଚାନ୍ଦିର ମୟୂରପଙ୍ଖ ସଜାଇଥିଲେ, ହାଲୁକା ବାତାସରେ ଡାଲି ହେଉଥିଲା, କେବେ ଗାଁଉଥିଲେ, କେବେ ଖେଳୁଥିଲେ, କେବେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, କେବେ ହସୁଥିଲେ। ଗୋପାଳ ବାଂଶୀରେ ମଧୁର ସ୍ୱରେ ତାଳ ଦେଇ ଗାଈମାନେ ପାଇଁ ବଜାଉଥିଲେ, କେବେ ଯୁବକ ପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରୁଥିଲେ। ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଗୋକୁଳରେ, ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଭୁ ବନ ଗଛ ତଳ ଏବଂ ଅନେକ ମନୋରମ ସ୍ଥାନରେ ଘୁରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦରେ ଖେଳୁଥିଲେ, କେବେ ଗାଈମାନେ ସହ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରୁଥିଲେ। ଭାଣ୍ଡୀର ବଟ ଗଛ ଦେଖି, କେଶବ ଏହାର ଛାୟାକୁ ନିଜ ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ ବାଛିଲେ। ସେଠାରେ ସମବୟସ୍କ ଗୋପାଳମାନେ ସହ ଦିନଟି ଆନନ୍ଦରେ କାଟୁଥିଲେ, ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେ ପରିଲୋକକୁ ଚଳିଗଲେ। ଭାଣ୍ଡୀର ଗ୍ରାମର ଅନେକ ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ଖେଳୁଥିଲେ, ମୂଲ୍ୟବାନ ଖେଳନା ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ମନୋରଞ୍ଜନ କରୁଥିଲେ। କେହି ଗୋପାଳ ଆନନ୍ଦରେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, କେହି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନାର ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହେଲେ, କେଶବ ପତ୍ର ବାଂଶୀ ଓ ତୁମ୍ବୁରୁ ବଜାଉଥିଲେ। ଏଭଳି କୃଷ୍ଣ ଗୋପାଳମାନେ ସହ ବିଭିନ୍ନ ଖେଳ କରୁଥିଲେ। ସେହି ଶିଶୁ କୃଷ୍ଣ ଏକ ବିଶ୍ୱମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଥିଲେ, ବାସୁଦେବ ନଦୀରେ ପ୍ରବେଶ କରି କାଳିଆ ନାଗର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦେଖିଥିଲେ, କୃଷ୍ଣ କାଳିଆକୁ ଦମନ କରି, ବଳରାମଙ୍କ ସହ ଚାରିପାଖ ଘୁରୁଥିଲେ। ତାଳବନରେ ଦୁଷ୍ଟ ଧେନୁକା ଦାନବ, ଗଧା ରୂପେ, ବଳଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ। ଏହା ପରେ, କେତେକଳେ ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ, ବଡ଼ ଗାଈମାନେ ଚରାଇଲେ, ମୁହଁରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦେଖାଉଥିଲେ। ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖୁଥିଲେ, ସିଟି ଦେଉଥିଲେ, ଗାଉଥିଲେ, ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଖୋଜୁଥିଲେ। ଗାଈ ଓ ବଛାମାନେର ନାମ ଧରି ଡାକୁଥିଲେ, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁଇ ଭାଇ ଅଜେୟ ଥିଲେ, ଦେବମାନେ ଦେଖିଥିବା ଖେଳ କରୁଥିଲେ। ଦୁହେଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଉଥିଲେ, ମାନବ ଶିଷ୍ଟାଚାର ପାଳନ କରୁଥିଲେ, ନିଜ ଜନ୍ମ ଓ ଗୁଣକୁ ଉଚିତ ଖେଳ କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଗୋପାଳମାନେ ସହ ଖେଳରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ। ଏହା ପରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜସ୍ବୀ କୃଷ୍ଣ ଗୋବ୍ରଜକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ଗୋପାଳମାନେ ପର୍ବତ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ସୌରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସେଠାରେ ଖିର ଭୋଜନ କଲେ; ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ତା'ପରେ ଦେବମାନେ ପୂଜିତ କଲେ, କୃଷ୍ଣ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ଗୋବର୍ଧନ ପର୍ବତକୁ ସପ୍ତ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଠାଇ ରଖିଲେ। ଏହି ଶିଶୁ ବାସୁଦେବ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଗାଈମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ହେଲା; ଦେବତାମାନେ ଭୂମିକୁ ଆସି ଆନନ୍ଦରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।