ସଭାରେ ଯେତେବେଳେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ, ତେତେବେଳେ ଶିଶୁପାଳ ତାହାକୁ ଅପମାନ ବୋଲି ଗଣନା କଲେ । ସେ କହିଲେ, “ଏହି ରାଜସଭାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଭଳି ଅର୍ଘ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି, ସେଠି ସେ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି । ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନାମ ଏବେ ଧର୍ମିକ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ପାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଧର୍ମର ରାସ୍ତା ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ଜଣେ ଲୋକଙ୍କୁ କିଏ ଏଭଳି ସମ୍ମାନ ଦେଇପାରିବ? ଏହି ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀ କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବରେ ମହାବୀର ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ, ସେ କିପରି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହେବେ? ଆଜି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଧର୍ମ କ୍ଷୟ ପାଇଛି, ତାଙ୍କର କୁଠିନତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ । ଯଦି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଭୟଭିତ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ମଧୁସୂଦନ କୃଷ୍ଣ କେତେ ଯୋଗ୍ୟ ସେ ଜାଣିବା ଉଚିତ । ଅଥବା, ଏହି ସମ୍ମାନ ଦୁର୍ବଳ ଲୋକମାନେ ଦେଇଥିଲେ, ହେ ଜନାର୍ଦନ, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ, ସେଠି ସେ ସ୍ୱୀକାର କାହିଁକି କଲେ? ତୁମେ ଅଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନକୁ ନିଜ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛ, ଏହା ଏପରି, ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ପଡ଼ିଥିବା ଘିଅ ଏକ କୁକୁର ଖାଉଛି । ଏଠାରେ କୌଣସି ରାଜାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ କୁରୁମାନେ ତୁମକୁ ମାତ୍ର ଚାଟୁକାରିତା କରୁଛନ୍ତି, ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ । ଯେପରି ନପୁଂସକଙ୍କ ବିବାହ, ଗନ୍ଧହୀନ ଜିନିଷରେ ସୁଗନ୍ଧ, କିମ୍ବା କୁରୂପରେ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ନାହିଁ, ସେପରି ରାଜା ନୁହଁଥିବା ଜଣେଙ୍କୁ ରାଜା ପରି ପୂଜିବା ଅନୁଚିତ, ମଧୁସୂଦନ । ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀଷ୍ମ, ଏବଂ ବସୁଦେବ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଇଛି, ଏହା ଯଥା ତଥ୍ୟ ଅଛି । ଏପରି କହି, ଶିଶୁପାଳ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଆସନରୁ ଉଠି, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ସହିତ ସଭାରୁ ବାହାରିଗଲେ । ଏହା ଦେଖି ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶିଶୁପାଳଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ମୃଦୁ ଓ ସମାଧାନମୂଳକ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ହେ ଭୂମିପତି, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ଏହା ଉଚିତ ନୁହଁଁ; ଏହା ବଡ଼ ଅଧର୍ମ ଓ ଅନାବଶ୍ୟକ କଠୋରତା । କୌଣସି ରାଜା ଉଚ୍ଚ ଧର୍ମକୁ ଅନବୁଝି ରହନ୍ତି ନାହିଁ; ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଏହି ଧର୍ମକୁ ଭଲଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି—ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଅନ୍ୟ ଭାବ ଧରନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଏଠାରେ ତୁମଠାରୁ ବଡ଼ ବୟସର ଅନେକ ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛନ୍ତି; ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସେପରି କ୍ଷମା କର । ଭୀଷ୍ମ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତୁମଠାରୁ ଅଧିକ ଭଲଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି, ହେ ଚେଦିନାଥ; କୌରବଙ୍କ ପରି ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ନଜାଣ । ଯିଏ ଜଗତରେ ସବୁଠୁ ଗରିମାମୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମାନକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରେ, ତାଙ୍କୁ କୌଣସି ଉପଦେଶ ଦେବା ନାହିଁ, ନାହିଁ ସେ ସମାଧାନ ଯୋଗ୍ୟ । ଏଠାରେ ଯେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଅନ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି, ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି, ସେ ସେଠି ସ୍ୱାମୀ ହୁଏ । ଏହି ରାଜସଭାରେ ମୁଁ ଦେଖୁନି କିଏ ଅଛି, ଯିଏ ସତ୍ୟବତୀପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଶୌର୍ୟରେ ଅଜୟ ରହିଛି । ଏହି ଅଚ୍ୟୁତ କୃଷ୍ଣ କେବଳ ଆମ ପାଇଁ ନୁହଁ, ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକରେ ପୂଜ୍ୟ; ଏହି ବଳଶାଳୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ମାନ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । କୃଷ୍ଣ ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଛନ୍ତି, ସାରା ବିଶ୍ୱ ବୃଷ୍ଣିପୁତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଏହି କାରଣରୁ, ବୃଦ୍ଧମାନେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜିଛୁ, ଅନ୍ୟକୁ ନୁହଁ; ତୁମେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଭାବିବା ଉଚିତ ନୁହଁ । ମୁଁ ଅନେକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ବୃଦ୍ଧମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଗତକାଲି ଯୁଗରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଖରୁ ଶୌରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୁଣ ଶୁଣିଛି । ଅନେକ ଗୁଣବତୀ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଲୋକମାନେ ଏହି ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଥିଏଁଠାରୁ କୃତ୍ୟ ବିଷୟରେ ଆମକୁ ଏକାଧିକ ଥର କହିଛନ୍ତି; ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ପୁଣିପୁଣି ଶୁଣିଛି । ଆମେ, ଚେଦି ଓ ହସ୍ତୀମାନେ, କେବଳ ଇଚ୍ଛାବଶ କିମ୍ବା ଆତ୍ମୀୟତା ଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜୁନାହିଁ; ସେ ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି । ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି, ପ୍ରତାପ ଓ ବିଜୟ ଦେଖି, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜୁଛୁ; ଏଠାରେ କୌଣସି ଶିଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଅବିଚାର କରି ପୂଜିତ ହୋଇନାହାନ୍ତି । ବୃଦ୍ଧମାନେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଗୁଣରେ ହରି ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନରେ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଶକ୍ତିରେ, ବଣିକମାନେ ଧାନ୍ୟ ଓ ଧନରେ, ଶୂଦ୍ରମାନେ ଜନ୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଗୋବିନ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି । ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଂଶ, ଶକ୍ତି, ଶୌର୍ୟ—ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ କେଶବଠାରୁ ଉପରେ କିଏ? ଦାନ, କୌଶଳ, ଶିକ୍ଷା, ପ୍ରାକ୍ରମ, ଲଜ୍ଜା, କୀର୍ତ୍ତି, ଧୃତି, ବୁଦ୍ଧି, ନମ୍ରତା, ଶ୍ରୀ, ନିଶ୍ଚଳତା, ସନ୍ତୋଷ, ପୋଷଣ—ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଅଚ୍ୟୁତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅଲଙ୍କୃତ କରିଛି । ସେ ଗୁଣମୟ, ଆମ ପାଇଁ ଗୁରୁ, ପିତା, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ; ଆମେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଉପଚାର ଦେଇ ପୂଜୁଛୁ, ଆପଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ । ଯେପରି ରିତିକ, ଗୁରୁ, ବର, ଦୀକ୍ଷିତ, ଓ ପ୍ରିୟ ରାଜା ପୂଜ୍ୟ, ସେପରି ହୃଷୀକେଶ ଅଚ୍ୟୁତ କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଯଥାଯଥି ଭାବେ ପୂଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି । କୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ପ୍ରଳୟ; ସମସ୍ତ ଚରାଚର ବିଶ୍ୱ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଛି । ସେ ଅବ୍ୟକ୍ତ ପ୍ରକୃତି, ନିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ, ଏହି କାରଣରୁ ଅଚ୍ୟୁତ ସବୁଠାରୁ ପୂଜ୍ୟ । ବୁଦ୍ଧି, ମନ, ପଞ୍ଚମହାଭୂତ—ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ—ଏବଂ ସମସ୍ତ ଚତୁର୍ବିଧ ପ୍ରାଣୀ, ସବୁ କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଜିତ । ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ତାରା, ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ, ଦିଗ୍ବଳୟ, ଉପଦିଗ୍ବଳୟ—ସବୁ କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି । ସେ ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ନିତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା; ଅକ୍ଷୟ ପରମାତ୍ମା ନାଶବାନ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି । ବେଦମାନେ ହବିର ମୁଁହ, ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦମାନଙ୍କ ମୁଁହ, ରାଜା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମୁଁହ, ସମୁଦ୍ର ନଦୀମାନଙ୍କ ମୁଁହ । ଚନ୍ଦ୍ର ତାରାମାନଙ୍କ ମୁଁହ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତେଜସ୍ବୀ ଜିନିଷର ମୁଁହ, ମେରୁ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମୁଁହ, ଗରୁଡ଼ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମୁଁହ ।