ଏକ ଦିନ, ହିଡିମ୍ବାପୁତ୍ର ଘଟୋତ୍କଚ ହାତ ଯୋଡି ନମ୍ରତା ସହିତ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଦଢ଼ିଆ, “ମୋ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର କି ଆଦେଶ?” ବୋଲି ପଚାରିଲେ। ତାହାକୁ ଦେଖି, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ମୁଣ୍ଡ ଶୁଘିଲେ। ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ତାଙ୍କୁ ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖର ପରି ଦେଖି ସମ୍ମାନ କରି, ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ସହ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ, “ମୋର ଆଦେଶରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଲଙ୍କାପୁରୀକୁ ପଠାଉଛି। ସେଠାରେ ରାକ୍ଷସ ରାଜା ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଆଣି ଆସ। ସବୁ ଆଣି ମୋ ପାଖକୁ ଫେରି ଆସ, ହେ ଶୂରବୀର।” ଏପରି ଆଦେଶ ମିଳି, ଘଟୋତ୍କଚ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, “ଯଥାସ୍ତୁ, ରାଜନ!” ବୋଲି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚାଲିପଡ଼ିଲେ। ସହଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଘଟୋତ୍କଚ ଦକ୍ଷିଣାପଥରେ ଲଙ୍କାଦେଶ ଦିଗେ ଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଯାଉଥିବାବେଳେ ସମୁଦ୍ର ଦେଖିଲେ—ସେଠାରେ କଚ୍ଛପ, ମଗର, ବଡ଼ ବଡ଼ ମାଛ, ଅନେକ ଶଙ୍ଖ ଓ ମୁକ୍ତା ଶିଳାର ଦଳ ଥିଲା। ସେ ରାମଙ୍କ ପୁଲ ଦେଖି, ରାମ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶୌର୍ୟ ସ୍ମରଣ କଲେ ଓ ସମୁଦ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ପାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ତାପରେ ଲଙ୍କାପୁରୀ ଦୃଶ୍ୟ ହେଲା—ସେଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗର ଶିଖର ପରି ଚମକୁଥିବା ଦୁର୍ଗ ଓ ସୁନ୍ଦର ଦ୍ୱାର ଦେଖିଲେ। ଶ୍ୱେତ ଓ ରକ୍ତିମ ରଙ୍ଗର ହଜାର ହଜାର ମହଳ, ଦେବବାଦ୍ୟ ଧ୍ୱନି, ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଉପବନରେ ଭରିଥିବା ଏହି ସହର ରତ୍ନାଭୂଷିତ ରଥରେ ଚମକୁଥିଲା। ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଲଗିଥିବା ଗଛ, ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ମାଳାରେ ଲଙ୍କା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମରାବତୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଘଟୋତ୍କଚ ଏହି ରାକ୍ଷସପୁରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ରାକ୍ଷସମାନେ, ନିପୁଣ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ପୁରୁଷ ଓ ଆକର୍ଷକ ରୂପବତୀ ନାରୀମାନେ ଥିଲେ। ସେମାନେ ଦେବମାଳା, ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ମଦରେ ରଙ୍ଗିଥିବା ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ଭରିପୁରା କଟି ଓ ଉନ୍ନତ ମନ୍ଥରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ। ଭୀମସେନଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ। ଘଟୋତ୍କଚ ରାଜମହଳ ପାଖକୁ ଯାଇଲେ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଭବନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେଠାରେ ଘଟୋତ୍କଚ ଦୂତିୟ ଭାବେ କହିଲେ, “କୁରୁବଂଶର ରାଜା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଛୋଟ ପୁତ୍ର ସହଦେବଙ୍କ ନାମରେ ମୁଁ ଦୂତିୟ ହୋଇ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ଦୟାକରି ରାଜାଙ୍କୁ ଖବର ଦିଅ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ।” ଦ୍ୱାରପାଳ, “ଯଥାସ୍ତୁ,” ବୋଲି ମହଳକୁ ଯାଇ ହାତ ଯୋଡି ଦୂତର କଥା ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ। ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଭୀଷଣ କହିଲେ, “ତାଙ୍କୁ ଆଣ। ମୋ ପାଖକୁ ନେଇଆ।” ଏପରି ଆଦେଶ ପାଇ, ଦ୍ୱାରପାଳ ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, “ହେ ଦୂତ, ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିପାର, ଭିତରକୁ ଆସ।” ଘଟୋତ୍କଚ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ମହଳ କୈଳାସ ପର୍ବତ ପରି ଚମକୁଥିଲା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାର, ଦୁର୍ଗ, ମିନାର, ମହଳ ଓ ରତ୍ନାଭୂଷିତ ମଣ୍ଡପରେ ଶୋଭିତ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ରୂପା, କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଓ ହୀରାର ସ୍ତମ୍ଭ, ବିବିଧ ଝଣ୍ଡା, ମାଳାରେ ତାଲିତ, ରତ୍ନ ଓ ମଧୁର ଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିଲା। ଏହି ଶୋଭା ଦେଖି, ଭୀମସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିଲେ—ତାନପୂରା, ତାଳ, ଶ୍ରୁତି, ଦେବବାଦ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଧ୍ୱନିରେ ମହଳ ଗୁଞ୍ଜିଉଥିଲା। ଏହା ଶୁଣି ଘଟୋତ୍କଚ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଓ ଅନେକ ଅଙ୍ଗନା ଥିବା ଏହି ମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ଦ୍ୱାରପାଳ ସହ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା, ଦେବମାଣିକ୍ୟ ଓ ମୁକ୍ତାରେ ଶୋଭିତ, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ଦେବମାଳା ଓ ବିଶେଷ ଶୁଭ ଗନ୍ଧ ଲଗାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକୁଥିବା ରୂପରେ ରହିଥିଲେ। ସେମାନେ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ସହ ବସିଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ବଡ଼ ବଡ଼ ଯକ୍ଷ ଓ ଦେବଙ୍ଗନାମାନେ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ମଙ୍ଗଳ ଗୀତ ଗାଉଥିବା ଗାୟିକା, ଉତ୍ତମ ବିଶ୍ରମା ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଶୀତଳ କରୁଥିଲେ। ଅନେକ ରାଜନୀ ଚାମର ଧରିଥିଲେ, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଚାମର ଘୁଞ୍ଚାଉଥିଲେ, ବିଭୀଷଣଙ୍କ ତେଜ ଏପରି ଥିଲା, ଯେଉଁପରି କୁବେର ବା ବରୁଣଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଏ। ସେ ନିତ୍ୟ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠିତ ଥିଲେ, ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରଭୁ ଭାବେ ରହି, ମନରେ ଏବେଳେ ମଧ୍ୟ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ଘଟୋତ୍କଚ ହାତ ଯୋଡି ନମ୍ରତା ସହ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଯେପରି ଚିତ୍ରରଥ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ। ଦୂତକୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ବିଭୀଷଣ ଉଚିତ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରି କୌମଳ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ, “କେଉଁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, କ’ଣ ରାଜା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହେଁ? ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଭାଇ, ସହର, ଦେଶ ବିଷୟରେ କୁହ। ତୁମ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ, ସବୁ ଖୁଲାସା କର। ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ବିଷୟରେ ଭଲଭାବେ ସଂକ୍ଷେପ କର।” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ବଂଶଜ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନରେ, ହିଡିମ୍ବାପୁତ୍ର ଘଟୋତ୍କଚ ହାତ ଯୋଡି ନମ୍ର ଭାବେ ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।