ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମଣ୍ଡଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ହେଇଡିମ୍ବଙ୍କର ଆଗମନ, ତାଙ୍କର ଲଙ୍କା ଯାତ୍ରା ଓ ପୌଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ମିଳନ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏହା ସହିତ, ତୁମେ କ୍ରମରେ କାଭେରୀ ଦର୍ଶନ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହ। ସହଦେବ ଯୁଦ୍ଧରେ କଳନଦ୍ୱୀପରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଜୟ କରି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ବଶ କରି, ଚୋଳ ଦେଶରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାଁଠାରେ ସେ ପବିତ୍ର କାଭେରୀ ନଦୀକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ପଖାଳ ପକ୍ଷୀମାନେ ନୁହେଁ, ବରଂ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସେ କାଭେରୀ ନଦୀକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସାଲ, ଲୋଧ୍ର, ଅର୍ଜୁନ, ଇଲ୍ବା, ଜାମ୍ବୁ, ଶାଲମଳୀ, କିଂଶୁକ, କଦମ୍ବ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, କାଶ୍ମର୍ୟ, ଆମଳକ ଗଛମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ଥିଲା। ଏହି ନଦୀ ବଡ଼ ବଣ୍ୟ ଗଛ, ପ୍ଲକ୍ଷ, ଉଦୁମ୍ବର, ଶମୀ, ପଲାଶ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ଖଦିର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଆବୃତ ଥିଲା। ବଦରୀ ଗଛରେ ତାହା ଢକି ଥିଲା; ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ଆମ୍ବ, ପୁଣ୍ଡ୍ରପତ୍ର ଓ କଦଳୀ ଗଛର ଉଦ୍ୟାନରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା। ଏହି ନଦୀ ଚକ୍ରବାକ, ପ୍ଲବ, ସମୁଦ୍ର କାକ, କ୍ରଉଞ୍ଚ, ଜଳପକ୍ଷୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଥିଲା, ତାଙ୍କର ଚିତ୍କାର ନଦୀକୁ ଗୁଞ୍ଜାୟମାନ କରୁଥିଲା। ବହୁ ଜଳପକ୍ଷୀ ଏଠାରେ ବସୁଥିଲେ, ଅନେକ ଆଶ୍ରମ ଓ ପବିତ୍ର ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; କେଉଁଠି କେଉଁଠି ନଦୀକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଗଛମାନେ ମାଳା ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ। ଏଠାରେ କେଉଁଠି ଫୁଲିଥିବା ଗଛ, କେଉଁଠି ଶୁଭ୍ର ନୀଳ କମଳ, କହ୍ଲାର, କୁମୁଦ ଓ ଫୁଲିଥିବା କମଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ଏପରି କାଭେରୀ ଦେଖି ସହଦେବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ଯେପରି ଆମ ଦେଶରେ ଗଙ୍ଗା, ସେପରି ଶୁଭ କାଭେରୀ। ସହଦେବ ତାଙ୍କ ଅନୁସରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଏହି ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଦକ୍ଷିଣ ତୀରକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ। ପାଣ୍ଡବ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ଉତ୍ସୁକ୍ତାରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ଦ୍ରାବିଡ଼ ମାନ୍ୟମାନେ, ଶୋଭାମୟ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ସହଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଶୋଭାମୟ, ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ, ଦେବତାପରି ଚାଲିଥିବା, ବିଶ୍ୱରେ ସବୁଠୁ ଆକର୍ଷକ; ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଝପଟି ନଥିଲା। ସମ୍ମିଳିତ ଦ୍ରାବିଡ଼ମାନେ ସହଦେବଙ୍କୁ ଅତିଶୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଦେଖି, ବଡ଼ ନାୟକ ପରି ଦେଖି, ପୂଜା କଲେ। ସେମାନେ ଚାହିଦା ରତ୍ନ, ଅନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ଭୋଗବସ୍ତୁ ଓ ଶୁଭ ଉପହାର ସହିତ, ନକୁଳଙ୍କ ଭାଇ ସହଦେବଙ୍କୁ ବହୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସହଦେବ ଏହି ଦ୍ରାବିଡ଼ମାନେ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହଦେବ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ତିନି ଦୂତ ପଠାଇ ଚୋଳ ଓ ଦ୍ରାବିଡ଼ ରାଜାଙ୍କୁ ବଶ କରି, ତାଙ୍କର ରତ୍ନ ନେଇ ପାଣ୍ଡୁ ଦେଶକୁ ଗଲେ। ସହଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ତୃପ୍ତି ହେଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ସହଦେବଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲି, ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସୁକ୍ତାରେ ଆସିଲେ। ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ସହଦେବ, ଅନେକ ହରିଣ, ହାତୀ, ଅନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲୀ ପ୍ରାଣୀ, ବାଘ ଓ ଚିତା ଦେଖିଲେ। ସେ ପରିକି, ପରିବା, ମୟୂର, ଗୃଧ୍ର ଓ ଜଙ୍ଗଲୀ କୁକୁଡ଼ ଦେଖିଲେ; ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କର ଶ୍ୱଶୁର, ରାଜାଙ୍କ ଦେଶକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏ ସମୟରେ ସହଦେବ ଦୂତ ପଠାଇ ପାଣ୍ଡ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଲେ; ମଲୟଧ୍ୱଜ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ପତ୍ନୀ, ପାଣ୍ଡ୍ୟପୁତ୍ରୀ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା, ଦ୍ରାବିଡ଼ ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ସହଦେବ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସହରେ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା ଆନନ୍ଦରେ ବହୁ ଉପହାର ଓ ରତ୍ନ ପଠାଇଲେ। ପାଣ୍ଡ୍ୟ ରାଜା ମଧ୍ୟ ଦୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ସହଦେବଙ୍କୁ ବହୁ ରତ୍ନ, ମଣି, ମୁକ୍ତା ଓ ପ୍ରବାଳ ପଠାଇଲେ। ଏପରି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପୂଜା ଦେଖି, ପାଣ୍ଡବ ସହଦେବ ଆନନ୍ଦିତ ହେଇ, ନିଜ ଭାଇପୁତ୍ର ବଭ୍ରୁବାହନଙ୍କୁ ବହୁ ରତ୍ନ ଦେଲେ। ସେ ଦୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡ୍ୟ, ଦ୍ରାବିଡ଼ ରାଜା, ଶ୍ୱଶୁର ମଲୟଧ୍ୱଜ ଓ ମନଲୁର ରାଜାଙ୍କୁ ବଶ କରିଲେ। ତାପରେ ରତ୍ନ ନେଇ, ଦ୍ରାବିଡ଼ମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ଦେବତାମୟ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଆଶ୍ରମ, ଦେବଲୋକ ସମ ମାଲୟ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ସହଦେବ ମାଲୟ ପର୍ବତକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ତାମ୍ରପର୍ଣୀ ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ସେ ସମୁଦ୍ର ତୀରକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠି ପାଣି ଶୁଭ୍ର, ଦିବ୍ୟ, ଶୀତଳ ଓ ଆକର୍ଷକ ଥିଲା; ସେଠାରେ ସହଦେବ ବିଶ୍ରାମ କଲେ। ତାପରେ, ବରତବଂଶୀ ସହଦେବ ଜଣେ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରି, ଏହି ବିଷୟରେ ବିଚାର କଲେ। ବିଚାର କରି, ସହଦେବ, ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ, ନିଜ ଭାଇପୁତ୍ର ଘଟୋତ୍କଚ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ। ଏବେ ଘଟୋତ୍କଚ ଚିନ୍ତା କରିବା ସହିତ, ରାକ୍ଷସ ଆଗମନ କଲେ—ବଡ଼ ଦେହ, ବିଶାଳ ଭୁଜା, ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ। ସେ ଅନ୍ଧାର ବଦଳ ମେଘ ପରି, ଦୀପ୍ତିମାନ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଣ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ହାର, କଙ୍ଗନ, ଝଙ୍କାର ରତ୍ନ ଗୁଣିକାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ। ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳା ପରିଧାନ କରି, ବଡ଼ ଦାନ୍ତ, ମୁକୁଟ, କମରେ ବେଲ୍ଟ, ରକ୍ତ ଚୁଲ, ରଙ୍ଗିନ ଦାଡି, ଭୟଙ୍କର ଦେହ ଓ ବାହୁ ଶୋଭାମୟ କଙ୍ଗନ ରଖିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଦେହ ଲାଲ ଚନ୍ଦନରେ ଲିପି, ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ; ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ଭୂମି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଥର୍ଥର କପିଥିଲା। ଏପରି ମହା ପର୍ବତ ପରି ଆସୁଥିବା ଘଟୋତ୍କଚକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଭୟରେ ପଳାଇଲେ, ଯେପରି ଛୋଟ ପ୍ରାଣୀ ଶିଂହ ପରି ଭୟରେ ଭଗିଯାଏ। ଘଟୋତ୍କଚ ସହଦେବଙ୍କୁ ଆସି, ଯେପରି ରାବଣ ପୌଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଆସିଥିଲେ, ବନ୍ଦନା କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ସହଦେବଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଲେ।