ଓ ଭାରତ, ଯଜ୍ଞରେ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହିପରି କଥା କହି ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ସହଦେବ କୁଶା ଘାସ ପିଛି ଫିଳାଇଲେ । ରୀତିଅନୁସାରେ, ସେ ସେନାର ସମ୍ମୁଖରେ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଆଗ୍ନି ଦେବତା ପାଖକୁ ଗଲେ । ତଥାପି, ଅଗ୍ନି ସେଠି ସହଦେବଙ୍କୁ ଦହନ କଲେ ନାହିଁ । ଏପରି ସମୟରେ ବଡ଼ ସାଗର ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ଅଗ୍ନି, କୁରୁବଂଶୀ ସହଦେବଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଭାବରେ କହିଲେ, "ଉଠ, ଉଠ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିଛି ।" ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମର ଓ ଧର୍ମପୁତ୍ରର ଏକେକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣିଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି ସହରକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ । ରାଜା ନୀଳଙ୍କ ବଂଶରେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି, ମୁଁ ତୁମ ହୃଦୟର ଆଶା ପୂରଣ କରିବି ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ସହଦେବ ଖୁସି ହୃଦୟରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଓ ହାତ ଜୋଡି ପାବକଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ । ପାବକ ଅପସରିଗଲେ, ରାଜା ନୀଳ ଆସିଲେ ଓ ପାବକଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସହଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ । ଏହି ସମ୍ମାନ ସହଦେବ ହାତରେ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ । ବିଜୟୀ ସହଦେବ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ, ତିପୁରା ଓ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାକୁ ଅଧୀନ କରିଲେ । ତାପରେ, ବଡ଼ ପ୍ରୟାସରେ ସେ ପୌରବ ରାଜାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଯେଉଁ ଚାରିତ୍ର କୌଶିକ ଋଷିଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଶୌରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜାକୁ ଅଧୀନ କରି, ରୁକ୍ମିନଙ୍କୁ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇଲେ । ଭିଷ୍ମକ ରାଜା, ଭୋଜକଟରେ ବସିଥିବା ନ୍ୟାୟପରାୟଣ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମିତ୍ର, ସେଙ୍କୁ ମଧୁର ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇଲେ । ଭିଷ୍ମକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏହି ଆଜ୍ଞାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଗ୍ରହଣ କରି, ବସୁଦେବଙ୍କୁ ମନେ ରଖି ମନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲେ । ସହଦେବ ରତ୍ନଗୁଡିକୁ ନେଇ ଆଉ ଏକ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ; ଶୁର୍ପରକ, ତାଲକଟ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅଧୀନ କରିଲେ । ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହଦେବ ଦଣ୍ଡକ ଓ ବିଦେଶୀ ଦ୍ୱୀପର ରାଜାମାନେକୁ ଅଧୀନ କରିଲେ । ନିଷାଦ, ପୁରୁଷାଦ, କର୍ଣ୍ଣପ୍ରବରଣ, କାଳମୁଖ, ମାନବ ଓ ରାକ୍ଷସ ମିଶ୍ର ଜନମାନେକୁ ଅଧୀନ କରିଲେ । କୋଳଗିରି, ସୁରଭିପଟ୍ଟନ, ତାମ୍ରଦ୍ୱୀପ, ରାମକ ପାହାଡ଼କୁ ଅଧୀନ କରିଲେ । ତିମିଙ୍ଗିଲ ରାଜା, ଏକ ପାଉଁ ଲୋକ, କେରଳ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ନିବାସୀମାନେକୁ ଅଧୀନ କରିଲେ । ସଞ୍ଜୟନ୍ତି, ପାଶଣ୍ଡ, କରହଟକ ସହରକୁ ଦୂତ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଧୀନ କରି ଭାଗଦେୟ ଦେଇଲେ । ପାଣ୍ଡ୍ୟ, ଦ୍ରାବିଡ, ଓଡ଼୍ର-କେରଳ, ଆନ୍ଧ୍ର, ତବନ, କଳିଙ୍ଗ, ଉଷ୍ତ୍ରକର୍ଣିକ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଧୀନ କରିଲେ । ଆତବୀ ସହର ଓ ଯବନ ସହରକୁ ଦୂତ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଧୀନ କରି ଭାଗଦେୟ ଦେଇଲେ । ତତ୍ରପର୍ଣୀ ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ପବିତ୍ର କନ୍ୟା ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ସମସ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ଜିତି ସହଦେବ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ । ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତର ତଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ପୁତ୍ର ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିଲେ । ସେ ଚିନ୍ତା କରିବା ସହିତ, ରାକ୍ଷସ ଘଟୋତ୍କଚ ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖର ପରି ଆସିଲେ । ଭୃଗୁକଚ୍ଛରୁ, ଶତ୍ରୁନାଶକ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ "ସେ ଆସନ୍ତୁ" ବୋଲି କହିଲେ । ଘଟୋତ୍କଚ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଇ, ମହାତ୍ମା ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ । ଏଠାରେ, ନ୍ୟାୟପରାୟଣ ଶତ୍ରୁଜୟୀ ସହଦେବ ମମତାପୂର୍ବକ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇଲେ । ବିଭୀଷଣ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା, ସେହି ଆଜ୍ଞାକୁ ଖୁସି ହୃଦୟରେ ଗ୍ରହଣ କରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମନେ ରଖିଲେ । ପରେ, ସେ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ, ଚନ୍ଦନ, ଅଗରୁ, ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣ ପଠାଇଲେ । ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ହଇଡିମ୍ବଙ୍କ ଆଗମନ, ଲଙ୍କା ଯାତ୍ରା ଓ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ସାକ୍ଷାତ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ । ଦୟାକରି କାଭେରୀ ଦର୍ଶନର ବିବରଣୀ ମଧ୍ୟ ଦେଖାନ୍ତୁ । ସହଦେବ ତେଜରେ କଳନଦ୍ୱୀପର ନିବାସୀମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଧୀନ କରି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ବିଜୟ କରି ଚୋଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ସେ ପବିତ୍ର କାଭେରୀ ନଦୀକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁ ଜଳପକ୍ଷୀମାନେ ନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ । ଏହି ନଦୀ ସାଳ, ଲୋଧ୍ର, ଅର୍ଜୁନ, ଇଲ୍ବା, ଜାମ୍ବୁ, ଶାଲମଳୀ, କିଂଶୁକ, କଦମ୍ବ, ସପ୍ତପର୍ଣ, କାଶ୍ମର୍ୟ, ଆମଳକ ଗଛରେ ଆବୃତ ଥିଲା । ବଡ଼ ଶାଖା ଥିବା ବଟ, ପ୍ଲକ୍ଷ, ଉଦୁମ୍ବର, ଶମୀ, ପଳାଶ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଓ ଖଦିର ଗଛରେ ଏହି ନଦୀ ଘିରା ଥିଲା । ବଦରୀ, ଅଶ୍ୱକର୍ଣ, ଆମ୍ବ, ପୁଣ୍ଡ୍ରପତ୍ର ଓ କଦଳି ଉଦ୍ୟାନରେ ମଧୁର ଭାବରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ଚକ୍ରବାକ, ପ୍ଲବ, ସାଗର କାଉ, କ୍ରଉଞ୍ଚ ଓ ଜଳପକ୍ଷୀମାନେ ଏଠି ବସିଥିଲେ, ଏହାର ଶବ୍ଦ ନଦୀକୁ ମଧୁର କରିଥିଲା । ବହୁ ପକ୍ଷୀମାନେ ଜଳରେ ବସିଥିଲେ, ଅନେକ ତପୋବନ ଓ ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷ ଏଠି ରହିଥିଲେ । ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏଠି ବସିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ନଦୀପାର ଗଛ ମାଳାରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା ।